07-12-2009 22:30
Te hoog gegrepen. Zo kan de ambitie van onze premier Jan Peter Balkenende om Europa’s eerste president gekenschetst worden. En dezelfde kwalificatie geldt voor Spyker’s poging om Saab over te nemen. Het is eerder gênant dan bewonderenswaardig.
Een succesvol man kent zijn beperkingen. Door een bedrijfsongeval (i.c. een machtsvacuüm bij het CDA en de moord op Pim Fortuyn) premier van Nederland worden is één ding, maar een begeerde kandidaat zijn voor het presidentschap van Europa worden is van heel andere orde. Er zijn inderdaad veel topmanagers die bij gebrek aan gewicht boven komen drijven. Zoiets moet de redenatie van onze premier zijn geweest om driftig te gaan lobbyen in Europa. Maar ook in het buitenland (en daar heeft Nederland tamelijk veel van) zal niet ontgaan zijn dat Jan Peter Balkenende niet in staat is om zelfs de meest simpele vragen met ‘ja’ of ‘nee’ te beantwoorden. En dat Europa in geen enkel opzicht gebaat is bij nóg een tenenkrommende vertoning voor de camera’s als Balkenende op theevisite bij de president van Amerika gaat. Nee, op de president van Europa moet je trots kunnen zijn en geen plaatsvervangende schaamte hebben. Liever iemand die tijdens dienstritten haiku’s schrijft dan iemand die op de achterbank van zijn BMW de Top Gear zit te lezen. Balkenende aan het roer in Europa? Dat moet je de buitenwereld niet aan doen.
In Zeewolde zetelt nog zo’n koekenbakker: Victor Muller. Die denkt met Spyker een serieuze kans te maken op de overname van Saab. Spyker heeft al vele bedrijfseconomische ongevallen gekend, maar ook deze topmanager is bespoten met een flinke Teflon laag. Elk schandaal is zo weggepoetst, althans in Nederland. En zo kan het gebeuren dat Muller gaat denken dat hij voor Saab op het internationale toneel een gedroomde overnamekandidaat is. Maar ook in het buitenland leest men de kranten en weet men dat Spyker een verlieslatende en met schulden overladen marginaal autofabriekje is. De verbijstering over het kandidaatschap voor de overname van Saab is juist zo groot omdat Spyker vorige maand nog negatief in het nieuws kwam met een noodzakelijk geachte reorganisatie. Bij de sportwagenfabrikant zullen 45 van de 135 banen verdwijnen en voor een fatsoenlijk sociaal plan is geen geld. De ergernis over de ontslagen is begrijpelijk, maar wie geschoren wordt, weet dat hij stil moet zitten. Dat inzicht is aan Muller niet besteed. Een topman die zijn eigen personeel afscheept met fooitje, daar kan je als Nederlander niet trots op zijn. Nee, het enige gevoel is plaatsvervangende schaamte. Liever een Chinese eigenaar voor de inboedel van Saab dan een brokkenpiloot uit Zeewolde. Muller aan het roer van het sympathieke, nooit poenerige Zweedse automerk? Dat moet je de buitenwereld niet aan doen.
Juist door te tonen de eigen beperkingen te kennen, kan iemand respect afdwingen. Ruud Lubbers zou zeggen dat Jan Peter Balkenende in Nederland nog een karwei af te maken heeft. En gezien de deplorabele situatie bij Spyker geldt voor Victor Muller minstens hetzelfde.
