12-03-2012 20:33
Vriend en vijand zijn het er over eens dat Nederlandse autoprogramma's op de televisie amper een kritisch geluid laten horen. Dat is niet verwonderlijk, want de businesscase van commerciële zenders is gebaseerd op sponsoring en het binnenhalen van adverteerders. En dan kan je een kritische autojournalist à la Jeremy Clarkson, die zijn hand er niet voor omdraait om een bepaald model neer te sabelen, missen als kiespijn.
.
Clarkson kan ongehinderd zijn gal spuwen omdat zij werkgever (de BBC) niet afhankelijk is van advertentie-inkomsten. Je kan je dus afvragen hoe objectief de gedrukte automedia in Nederland eigenlijk zijn. Durven die vanwege hun advertentieafhankelijkheid wel een kritisch geluid te laten horen?
.
Op het eerste gezicht wel, want zeker in vergelijkingtest wordt helder uitgelegd waarom één model wint en de ander c.q. de rest verliest. Prima. Maar dat is niet hetzelfde als objectiviteit. Zeker de Telegraaf Media Groep heeft de schijn tegen. Niet zozeer vanwege het omstreden imago van de krant of vanwege het feit dat het bedrijf er van verdacht wordt de eigen jaarcijfers over 2011 gemanipuleerd te hebben, maar vanwege een aantal opmerkelijke personeelswisselingen op de autoredactie.
.
Vorig jaar maakten namelijk zowel de journalisten Toine Damo als Ralf Dennissen de overstap van de autoredactie van de krant naar een importeur (Fiat resp. Volkswagen). Nu is iedereen een mooie carrièremove van harte gegund, maar van gescheiden werelden is op deze manier natuurlijk geen sprake. En dat is wel nodig om objectieve journalistiek te kunnen bedrijven. Of zoals columnist Max Pam het formuleerde: "politieke partijen daar praat je niet mee, daar schrijf je tegen".
Dat is misschien wel erg activistisch geformuleerd, maar als journalist dien je elke schijn van belangenverstrengeling te vermijden. En De Telegraaf's Autovisie doet dat in ieder geval niet, want de importeur van de auto waar je vandaag over schrijft kan morgen je broodheer zijn, zo is afgelopen jaar duidelijk gebleken. Blijkbaar is de bedrijfscultuur bij de grootste krant van Nederland dat je als journalist ten allen tijde met open armen ontvangen moet kunnen worden door autofabrikanten. Dat is handig voor als je carrière wilt maken of prijs stelt op snoepreisjes en een leuke kerstattentie.
.
Een journalist kan alleen onafhankelijk, kritisch en objectief zijn als hij voor een eventuele toekomstige werkplek c.q. salarisverhoging of wat dan ook niet afhankelijk is van de bedrijven waarover hij schrijft. Alleen dan kan de pure waarheid worden verkondigd. Autointernationaal.nl heeft ongetwijfeld vele gebreken, maar heeft op de Google advertenties geen enkele invloed en is het enige medium in Nederland met een vaste rubriek waar regelmatig gerapporteerd wordt over de klanttevredenheid van autorijders. Zelfs Autoweek's Tevredenheidtrofee lijkt steeds meer een bokaalfeestje voor importeurs te worden.
.
Nederland stond vorig jaar op zijn achterste benen toen bleek dat rechter Tom Schalken aangeschoven was bij een etentje waar ook 'belanghebbenden' bij het proces Wilders aanwezig waren. Auto-importeurs zien niets liever dan dat journalisten uit hun hand eten. Maar hun belang is niet uw belang en zou nooit de persoonlijke carrièrewensen van autojournalisten mogen ontmoeten. Helaas is dat in Nederland, zeker bij een commerciële uitgever als de Telegraaf Media Groep, anders.