Een recordaantal beginnende bestuurders kreeg vorig jaar een strafpunt op het rijbewijs. In totaal ging het om bijna 8.900 tegenover 7.200 in 2020. Het is het vierde jaar op rij dat er sprake is van een stijging, zo blijkt uit cijfers van het Openbaar Ministerie (OM).
Het OM heeft geen directe verklaring voor de jaarlijkse stijging van het aantal uitgedeelde strafpunten. Sterker nog: vorig jaar waren er juist minder staandehoudingen door agenten. De coronacrisis zou een rol kunnen spelen omdat er daardoor minder files waren. Dat had tot gevolg dat er vaker gelegenheid was om hard te rijden. Ook vallen scheurende automobilisten sneller op in het verkeer als het minder druk is op de weg.
Volgens verkeersrecht advocaat Bert Kabel gaat dit op voor bepaalde verkeersovertredingen. Ander gevaarlijk rijgedrag neemt juist toe wanneer het drukker wordt op de weg, wat gebeurde toen de corona maatregelen werden versoepeld. “Hoe meer verkeersgebruikers, hoe meer overtredingen er worden begaan. Als er versoepeld wordt, gaat men weer ergens naartoe. Dat leidt tot meer overtredingen”, aldus Kabel. Maar lang niet iedere overtreding gebeurt tijdens de spits, dus er is altijd een relatie met de de filedruk. Kabel schrijft het toegenomen aantal strafpunten eerder toe aan meer politieke aandacht: “Voorheen werd lang niet alles gemeld. Tegenwoordig is het melden gestandaardiseerd en dus makkelijker, waardoor de populariteit om iets te melden is toegenomen”.
Kabel ziet ook dat de drempel om een strafpunt op te lopen laag ligt. “Helemaal voor een beginnende bestuurder is een fout al gauw gemaakt. Bijvoorbeeld wanneer de maximumsnelheid onduidelijk aangegeven is”. Het OM wijst ten slotte naar het gedrag van jonge automobilisten: “De politie vertelt ons dat hard rijden voor jongeren een uitlaatklep was toen corona voor verveling zorgde”. Daarom zegt het OM, in samenspraak met het CBR, zich te richten op betere voorlichting voor jonge automobilisten.
Als beginnend automobilist kan men de eerste 5 jaar strafpunten krijgen. Voor bestuurders die vanaf hun zestiende al een rijbewijs hebben is de maatregel 7 jaar van kracht. Een automobilist krijgt een strafpunt bij een zogeheten staandehouding door een agent, bij overtredingen zoals ‘meer dan 30 kilometer te hard rijden’, ‘bumperkleven’ of ‘ander gevaarlijk rijgedrag’. Iemand die 2 strafpunten heeft, wordt door het OM aangemeld bij het CBR, dat dan onderzoek doet naar de rijvaardigheid van deze persoon. Dat kan ervoor zorgen dat iemand opnieuw rijexamen moet doen. Volgens het OM is het percentage dat 2 keer de fout in gaat, en dus voor een nieuw examen in aanmerking komt, klein. “Hieruit blijkt dat het toekennen van een punt effect heeft”, laat een woordvoerder van het OM desgevraagd weten. Kabel deelt die opvatting. Hoewel hij eraan toevoegt dat weggebruikers niet altijd hun tweede strafpunt krijgen, maar in plaats daarvan een EMG cursus (Educatieve Maatregel Gedrag en verkeer) krijgen opgelegd. “Dat is soms beter dan de strafrechtelijke route, omdat de bewijslast minder zwaar is en iemands rijbewijs niet meteen ontnomen wordt”.