Porsche maakt trots bekend dat zij vanaf deze maand de Chinese markt gedeeltelijk gaat bedienen via railvervoer over de Nieuwe Zijderoute. Het grote voordeel daarvan is dat de bestelde auto’s op deze manier tot wel 3 weken sneller in het Aziatische land zijn dan met het tot nu toe gebruikte scheepstransport.
In 2018 werd 31 procent van alle door Porsches geproduceerde auto’s in China afgeleverd. Daarmee is dit land de belangrijkste individuele markt voor het sportwagenmerk. Vorig jaar maakten 80.108 auto’s van Porsche de circa 18.500 kilometer lange reis over zee naar Guangzhou, Shanghai of Tianjin. Het transport van fabriek naar dealer neemt op die manier ruim 50 dagen in beslag.
Vanaf deze maand maakt Porsche echter voor circa 11 procent van alle voor China bestemde modellen gebruik van de nieuwe spoorverbinding van Europa naar Zuidwest China, de zogeheten Zijderoute en staat ook bekend als het BRI (Belt and Road Initiative). Het 11.000 kilometer lange traject voert van het Duitse Duisburg via Polen, Wit-Rusland, Rusland en Kazachstan naar de Chinese metropool Chongqing. Van daaruit worden de auto’s van Porsche aan regionale dealers geleverd.
Voor Chinese Porsche kopers van de 718, 911, Macan, Cayenne en Panamera heeft de Zijderoute een belangrijk voordeel: het transport via de trein duurt slechts 20 dagen; een tijdwinst van circa 3 weken. Dat is leuk voor die klanten en Porsche zelf zal er ongetwijfeld ook van profiteren, bijvoorbeeld in de vorm van lagere logistieke kosten, want het Zijderoute transport is relatief goedkoop.
Maar de Zijderoute, een romantische naam die herinneringen oproept aan Marco Polo (de Italiaanse ontdekkingsreiziger die als eerste een handelsroute met China bereisde), heeft ook een schaduwzijde. Feitelijk is het een tentakel. De verbindingen tussen China, Zuidoost Azië, Afrika en Europa (een netwerk van trein, weg en scheepsroutes waarin de Chinezen sinds 2013 ruim 900 miljard dollar investeerden) zijn natuurlijk niet uit idealistische motieven aangelegd. Behalve handel en welvaart dient de Zijderoute ook macht te brengen. Zou het gaan om een democratisch land dat andere volken van dictaturen bevrijdt, dan is die machtsvorming te billijken. Maar China is geen democratie en houdt er bovendien oneerlijke handelspraktijken op na.
Waar zijn de principes van Porsche? Dat zij handel wil drijven met China: prima. Als zij denkt geld te kunnen verdienen aan de verkopen aldaar: nog beter. Maar door gebruik te maken van het Chinese tentakel dat Zijderoute heet, helpt zij mee de machtsbasis van het land te vergroten. Het is leuk voor de lokale klant als op deze manier de levertijden verkort kunnen worden, maar de verbinding is vooral een wapen om goederen uit China sneller en goedkoper in Europa te krijgen. Veelal gaat het om producten die worden gesubsidieerd door de Chinese overheid. Daar valt niet tegenop te concurreren, met als gevolg verlies aan werkgelegenheid in Europa.
Voor Porsche valt er met deze nieuwe transportwijze blijkbaar veel geld te verdienen, maar China krijgt hierdoor nog meer economische en politieke macht. Dit betekent dat Europese bedrijven nog meer dan nu het geval is gedwongen zullen worden om zich te houden aan Chinese regels en het Chinees recht, met als hoogste autoriteit de rechtbank in Beijing. Dit zijn andere regels dan wij als vrijhandelsnatie in het westen (na de Tweede Wereldoorlog) gewend zijn. Bij het gerespecteerde Clingendael Instituut maakt men zich dan ook grote zorgen over de gevolgen. Het blijft namelijk niet bij een spoorverbinding. China is tegelijkertijd bezig om belangrijke knooppunten op de Zijderoute op te kopen. Verder vindt het transport plaats met eigen schepen of treinen. Het geld dat Porsche hiervoor betaalt, verdwijnt dus in de zakken van de Chinese overheid. Het ondemocratische land wordt hierdoor een nóg grotere speler op de handelsmarkt en krijgt zo nóg meer zeggenschap over het verloop van de handelsstromen. Waarom werkt Porsche daar aan mee? Puur uit winstbejag?
Voor de democratische toekomst van onze kinderen is het belangrijk dat Europa paal en perk gaat stellen aan de machtspolitiek van China. Het land vormt wat met zijn disrespect voor mensenrechten (denk aan de Oeigoeren of aan de inwoners van Taiwan en Hongkong) en hun privacy immers een bedreiging voor onze manier van leven. Er moeten sowieso grote krachtsinspanningen geleverd worden om op te treden tegen steeds brutaler wordende Chinese spionage en tegen oneerlijke staatssteun van dit land. Gebruik van de Zijderoute door het met dollartekens in haar ogen opererende Porsche kan je dan missen als kiespijn.
Momenteel is er in veel sectoren geen sprake van wederkerigheid tussen China en Europa. Ondernemers uit onze marktregio mogen niet investeren in bepaalde branches in China, terwijl dat andersom wel wordt toegestaan. Zolang China deze oneerlijkheid in stand houdt, is het zaak de macht van dit land niet verder te vergroten. Porsche stimuleert dit echter wel door gebruik te maken van de Zijderoute.
Is Porsche de enige autofabrikant die gebruik maakt van de Zijderoute? Nee, Volvo haalt op die manier de in China geproduceerde S90 naar Europa. Maar dat model maakt afgerond slechts 2 procent deel uit van de merkverkopen. Dat is een ander verhaal dan de 11 procent die Porsche via de Zijderoute vervoert (grote kans dat het percentage in de toekomst groter wordt als er zich geen kink in de kabel voordoet). Vandaar dat Autointernationaal.nl zijn pijlen nu op Porsche richt.
Bovengenoemde kink in de kabel kan jij, Europese autoconsument en (dus) potentiële Porsche koper, zijn. Laat het aan de dealer of rechtstreeks aan de importeur weten dat jij niet gediend bent van deze handelspraktijk. Nogmaals: handeldrijven met China is prima, maar de tentakel van dit op machtsbeluste land sterker maken, is een brug te ver.
Porsche, waar zijn jouw principes? Ken jij jouw geschiedenis niet? Jij hebt kunnen ontstaan in een door democratische landen van het nazisme bevrijdt land: West Duitsland. Jij hebt jouw welvaart en winsten decennialang te danken aan klanten in de Verenigde Staten, het land dat vrije handel hoog in het vaandel heeft (nu onder president Donald Trump is het even wat minder, maar dat heeft ook zo zijn redenen). En nu ga jij onnodig heulen met een vijand van democratie, mensenrechten en eerlijke handelspraktijken. Alsjeblieft Porsche: kom tot bezinning voor het te laat is. Koester de democratische basis waar jij tot wasdom gekomen bent en bedank de Chinezen feestelijk voor hun Zijderoute.