Twee van China’s grootste autofabrikanten, BYD en Geely, behoren tot de finalisten die meedingen naar de overname van een Nissan–Mercedes fabriek in Mexico.
China probeert op deze manier voet aan wal te krijgen in een land waar de Amerikaanse importtarieven voor fabriekssluitingen en ontslagen hebben gezorgd. De finalisten zijn de ‘shortlist’ van een ‘longlist’ met 9 bedrijven die interesse toonden in de overname van de fabriek. Andere grote Chinese autoproducenten die nu achter het net vissen, zijn Chery en Great Wall Motor. Het Vietnamese VinFast is de derde finalist.
Mocht het Chinese automakers lukken om in Mexico productiecapaciteit op te bouwen, dan betekent dit een grote revolutie in de Mexicaanse auto-industrie. Decennialang domineerden Amerikaanse, Europese en Japanse merken de autofabricage in het land. Zij lieten in Mexico vooral voertuigen voor de Verenigde Staten bouwen.
Maar de importtarieven van de regering-Trump hebben de Mexicaanse autosector hard getroffen, met als gevolg veel ontslagen. Chinese investeringen zouden broodnodige banen kunnen opleveren. Maar in Mexico vreest men dat men in Washington ‘not amused’ zal zijn als Chinese bedrijven groen licht krijgen om in het land auto’s te gaan produceren. Inmiddels weet iedereen hoe president Donald Trump dan reageert: met één pennenstreek stelt hij nóg hogere handelstarieven in.
De Verenigde Staten hebben de verkoop van auto’s van Chinese makelij feitelijk verboden met een belasting van 100 procent. Trump beschuldigt Mexico er nu van een achterdeur te bieden voor de Chinezen om de Amerikaanse markt te betreden.
De productieambities van BYD en Geely in Mexico onderstrepen de explosieve wereldwijde groei van China’s auto-industrie. De verkopen van BYD zijn sinds 2020 vertienvoudigd en die van Geely zijn verdubbeld. Beide verkochten vorig jaar meer dan 4 miljoen voertuigen, bijna evenveel als Ford. Mexico is een belangrijke exportmarkt voor BYD, Geely en andere Chinese automakers, die gezamenlijk nu circa 10 procent van de markt in handen hebben. In Mexico worden jaarlijks ongeveer 1,5 miljoen auto’s verkocht.
Hoewel Mexico de verkoop van de Nissan-Mercedes fabriek niet kan blokkeren, hebben functionarissen van het ministerie van Economie stilletjes deelstaatautoriteiten aangespoord om investeringen van Chinese automakers te vertragen totdat de handelsgesprekken met de Verenigde Staten zijn afgerond. Dit land schermt niet zozeer met handelsbarrières om de belastinginkomsten te verhogen, maar omdat er diep gewortelde zorgen zijn over de nationale veiligheid en de eigen economie. “Het probleem is dat de gesubsidieerde overcapaciteit in China bedrijven uit dat land ertoe aanzet overtollige productie op andere markten te dumpen”, aldus de woordvoerder. Daar kunnen wij in Nederland over meepraten.
Mexico voerde vorig jaar importtarieven van 50 procent in op Chinese auto’s en andere goederen, wat algemeen werd gezien als een poging om Washington tegemoet te komen. Maar die invoerheffingen stimuleren Chinese automakers juist om in Mexico te gaan produceren. Dat gebeurt al verderop in de toeleveringsketen. In de industriestad Ramos Arizpe bouwt Shanghai Yongmaotai Automotive Technology een nieuwe autofabriek voor onderdelen met 600 werknemers. Dat valt samen met 1.900 ontslagen bij de General Motors fabriek (die elektrische voertuigen produceert) in dezelfde stad.
De Mexicaanse auto-industrie is sterk afhankelijk van de Verenigde Staten. In 2024 kochten Amerikaanse klanten 2,8 miljoen van de 4 miljoen personenauto’s die in Mexico werden geproduceerd. Maar de sector heeft het moeilijk sinds Trump maart vorig jaar een tarief van 25 procent oplegde op in Mexico gemaakte auto’s. Na 3 decennia van groei daalde de export van voertuigen naar de Verenigde Staten in 2025 met bijna 3 procent. Deskundigen verwachten dit jaar een nog scherpere daling als de tarieven blijven. Mexico verloor vorig jaar ongeveer 60.000 banen in de auto-industrie, zo blijkt uit overheidsgegevens. “Zo kunnen wij niet doorgaan”, aldus een woordvoerder van de Mexicaanse regering. “Op dit moment is het goedkoper om auto’s vanuit Europa en Azië naar de Verenigde Staten te sturen dan vanuit Mexico”.
De Nissan-Mercedes fabriek in Aguascalientes in centraal Mexico gaat om meerdere redenen dicht, maar de Amerikaanse invoertarieven gaven de genadeklap. Mercedes, dat de GLB in de fabriek maakt, verplaatst de productie naar Hongarije, vanwaar het auto’s mogelijk tegen lagere tarieven terug naar de Verenigde Staten kan exporteren dan vanuit Mexico. Mercedes gaf geen details over de redenen voor de verhuizing of de vraag of tarieven een factor waren, en zegt alleen dat de productie van de huidige generatie GLB binnenkort stopt.
Nissan, dat de Infiniti modellen QX50 en QX55 in de fabriek produceert, schrapt die moeizaam verkopende modellen. Geld voor het ontwikkelen van opvolgers is er niet. Nissan zei dat de beslissing om de fabriek te sluiten “bredere strategische verschuivingen” weerspiegelt. De noodlijdende Japanse automaker sluit ook een tweede fabriek buiten Mexico-Stad in een wereldwijde poging om kosten te drukken en om zo financieel weer gezond te worden.
Chinese bedrijven zien Mexico als een strategisch gelegen springplank voor betreding van automarkten in Latijns-Amerika. De autofabrikanten die interesse toonden in de Nissan-Mercedes fabriek hebben plannen om vooral hybride en volledig elektrische modellen in Mexico te gaan produceren. BYD was eerder van plan een nieuwe fabriek in Mexico te bouwen, maar het bedrijf werd moe van de bureaucratie en van het papierwerk dat nodig was om die goedgekeurd te krijgen. BYD heeft geen goedkeuring van de Mexicaanse overheid nodig om de fabriek in Aguascalientes, die in 2017 werd geopend, te kopen. Er is aldaar een capaciteit voor 230.000 voertuigen per jaar. Verder beschikt de Mexicaanse stad over een reservoir van goed geschoolde werknemers en over een efficiënte transportinfrastructuur.
Mexico kan profiteren van dergelijke Chinese investeringen, zei Victor Gonzalez, een bedrijfsconsultant die Mexicaanse deelstaten heeft geadviseerd over het aantrekken van bedrijven uit China. “Politiek terzijde”, zei hij, “Er is niet één deelstaat in Mexico die niet open staat voor Chinese automakers. Investeringen van BYD of Geely kunnen dan ook op ondersteuning van Aguascalientes rekenen”.