Niemand lijkt te ontkomen aan een SUV. Nadat Porsche met de Cayenne had bewezen dat een schoenmaker flink geld kan verdienen als die zich niet bij zijn leest houdt, volgden er heel wat meer schapen over de dam: Aston Martin, Bentley, Lamborghini, Maserati en Rolls-Royce. Op afzienbare termijn bekeren ook Alpine en Ferrari zich tot het SUV geloof. En in dit rijtje hoort ook Smart thuis.
Om er nog maar even een beeldspraak of Nederlands gezegde tegenaan te gooien: de stadsauto heeft Smart windeieren gelegd. Als moederbedrijf Daimler tijdens de autogeschiedenis les goed had opgelet, dan had zij kunnen weten dat 2-persoons auto’s niet verkopen, tenzij het een sportwagen is. De Smart Fortwo is vanwege het ontbreken van zitruimte achterin slechts half zo praktisch als andere A segment modellen, maar niet half zo duur (zelfs niet bij de verlies veroorzakende tarieven die Daimler hanteerde). Logisch dat het gros van de autoconsumenten dan elders winkelt. De Forfour heeft nooit het verschil kunnen maken omdat deze Smart aanvankelijk een verklede Mitsubishi Colt was en later een Renault Twingo in een andere verpakking. Ook de focus op uitsluitend elektrische aandrijving was geen succes vanwege de combinatie van ’techniek van gisteren’ met ‘prijzen van vandaag of morgen’ (op zich kan een autofabrikant heus wel belegen techniek verkopen, mits de prijzen laag zijn; dat bewijst Dacia).
Met een verkoopdaling van 84 procent in het eerste kwartaal in Europa lijkt Smart ten dode opgeschreven, maar de R&D directeur van Mercedes, Markus Schäfer, wil daar niets van weten. Met de in Europa geproduceerde Fortwo en Forfour is het stadsautomerk weliswaar een doodlopende steeg in gereden, maar Geely is bereid om Smart weg te slepen naar China. Daar moet een nieuwe start gemaakt gaan worden. De focus op elektrische, primair voor stadsgebruik bestemde auto’s blijft, maar het toekomstige model krijgt een veel praktischere SUV verpakking.
De nieuwe Smart wordt dus een wereldauto. Dat is bedrijfseconomisch een bittere noodzaak want alleen als je richting de 300.000 exemplaren per jaar van een A of B segment model verkoopt, valt er geld aan te verdienen. Smart heeft dit aantal met de Fortwo en Forfour nooit kunnen halen, ook niet toen de krachten gebundeld werd met Mitsubishi en later Renault. Het A en B segment is immers niet van elastiek en iedereen vecht daar de tent uit. Zelfs het Volkswagen concern heeft moeite om geld te verdienen aan het Up / Mii / Citigo trio.
Maar door het Europese perspectief voor een Chinese invalshoek, denkt Daimler voor Smart alsnog de gedroomde schaalvoordelen te kunnen realiseren. Het is aannemelijk dat de fabrikant van primair Mercedes-Benz premium auto’s weinig kaas heeft gegeten van kosten efficiënte productie van modellen onderaan de prijsladder. Hier kan de knowhow van Geely goed van pas komen. Dit merk heeft in eigen land immers alleen groot kunnen worden door de prijzen klein te houden.
Schäfer spreekt van een win/win scenario: Daimler blijft eindverantwoordelijk voor het design en kan de SUV van Smart dus een uiterlijk geven waar de Europese autoconsument wel pap van lust, terwijl Geely de taak krijgt om het ontwerp tegen lage kosten te gaan bouwen. De techniek zal aan de hoge Westerse maatstaven voldoen, zo verzekert Schäfer. Er wordt hierbij door beide partners gekozen voor een modulair platform zodat er meerdere modellen mogelijk zijn en een groot verkoopvolume geen utopie hoeft te zijn. En door een Chinees vervolg te geven aan de Fortwo en Forfour denkt Smart haar bestaande klanten binnenboord te kunnen houden. Dit model duo zal in 2021 worden afgelost terwijl een jaar later de compacte elektrische SUV zal worden voorgesteld.
Na 24 jaar kan Smart alsnog haar merknaam eer aan gaan doen door een winnende combinatie van een sterk merkimago, een aantrekkelijk design, moderne technologie en competitieve prijzen aan te bieden. Eind goed, al goed?