Tesla topman Elon Musk heeft 2 nieuwe voertuigen voor zijn elektrische stal gepresenteerd: een vrachtwagen en een sportwagen. Beiden hebben ambitieuze productiedeadlines en arriveren op een moment dat de autobouwer juist op dat vlak met grote strubbelingen te maken heeft. Leidt Musk de aandacht af van de problemen?
De sportwagen is de opvolger van de Roadster waar het allemaal mee begonnen. Maar de nieuwe interpretatie van het debuutmodel is geen open 2-zitter meer. Wel spreekt Musk van de snelste ooit in serie geproduceerde auto. In 1,9 seconden racet hij naar 96 km/u (60 mijl); een tijd waar de Bugatti Chiron niet aan kan tippen. De topsnelheid bedraagt 400 km/u. Dat is iets minder hoog dan het maximum van de Bugatti, maar de Tesla biedt plek aan 4 personen en het glazen dak kan eraf.
“Wij introduceren de nieuwe Roadster om sportwagens met een benzinemotor een hardcore genadeklap te geven”, aldus de Zuid-Afrikaanse rockster ondernemer, die zoals bekend een snelheidsfanaat is. “Met een conventioneel aangedreven auto rijden zal aanvoelen als een stoomlocomotief”. Ook qua prijs blaast de nieuwe Roadster van Tesla concurrenten als de Bugatti compleet van de weg. De sportwagen zal namelijk 200.000 dollar gaan kosten (250.000 dollar voor wie één van de eerste 1.000 speciale exemplaren wil) en dat is slechts een fractie van wat een Chiron moet opbrengen. De Roadster moet in de loop van 2020 in productie gaan.
De vrachtwagen, die zal worden uitgerust met technologie om gedeeltelijk autonoom te rijden, komt een jaar eerder op de markt. En daar ontstaat direct het wantrouwen, want hoewel de 2 nieuwe modellen er zonder meer indrukwekkend uitzien en ongetwijfeld liefhebbers van elektrisch rijden zullen doen watertanden, is inmiddels van Tesla bekend dat wij dit soort aankondigingen, en de bijbehorende ambities, met een korreltje zout moeten nemen.
Het bedrijf, dat nog nooit een boekjaar met winst heeft weten af te sluiten, zit tot over zijn oren in productieproblemen om de vorige grote belofte waar te maken. Anderhalf jaar geleden onthulde Musk de Model 3, een relatief goedkope elektrische sedan die Tesla op grote schaal aan de man wil brengen. Op een gegeven moment zei Musk dat hij van de instapper dit jaar 200.000 exemplaren wil maken. Maar in het derde kwartaal rolden er slechts 260 stuks van de band. De doelstelling om er 5.000 per maand te produceren, werd uitgesteld tot voorjaar 2018. De bottleneck zit bij de Gigafactory, de grote batterijfabriek die Tesla in Nevada heeft gebouwd, maar die minder snel operationeel is dan gehoopt. Musk heeft het zelf over een “productiehel”.
De Model 3 is desondanks een hoeksteen van de ambities van Tesla, dat tot dusver alleen tamelijk dure auto’s aan de man brengt. Musk wil elektrisch rijden bereikbaar maken voor het grote publiek en op manier de wereld van haar verslaving aan fossiele brandstoffen afhelpen. Ook de nieuwe Roadster en de vrachtwagen moeten die doelstelling dichterbij brengen. Analisten hebben echter grote twijfels. “Het is een gewoonte van Musk om de aandacht af te leiden wanneer er grote problemen zijn”, aldus analiste Michelle Krebs van Cox Automotive’s Trader.
De vraag is hoe lang beleggers de tactiek van Musk blijven dulden. Tot dusver zijn zij altijd heel tolerant geweest bij deadlines die compleet onhaalbaar bleken. Het aandeel Tesla steeg in de afgelopen 5 jaar 10 keer in waarde, waardoor de jonge autofabrikant op de beurs goed is voor 50 miljard dollar; meer dan Ford. Maar in het derde kwartaal boekte het bedrijf een recordverlies van 620 miljoen dollar en verbrandde het meer dan 1 miljard dollar. In augustus wist Tesla nog wel 1,8 miljard dollar op te halen bij beleggers via obligaties, maar sinds de jongste kwartaalcijfers heeft het vertrouwen in de onderneming van Musk een deuk opgelopen.
“Musk heeft een speciaal talent om altijd aan extra financiering te komen als dat nodig is”, aldus Krebs. “Zijn persoonlijkheid en zijn andere prestaties (miljarden dollars verdienen aan de verkoop van Paypal, raketten lanceren met SpaceX) geven beleggers het vertrouwen dat hij ook succesvol zal zijn met auto’s. Maar ik denk dat de speelruimte van Musk om eigen beloftes niet na te komen onderhand verdwenen is. Hij kan het tij alleen keren als Tesla erin slaagt de Model 3 binnen 6 maanden in een hoog tempo van de band te laten rollen, zonder kwaliteitsproblemen”.
Volgens Karl Brauer van de Amerikaanse vakpublicaties Autotrader en Kelley Blue Book valt het daarom niet uit te sluiten dat de nieuwe vrachtwagen en de supersnelle sportwagen nooit verder zullen komen dan het conceptauto stadium. “Het is niet zo moeilijk om je voor te stellen dat zij nooit geproduceerd zullen worden, of dat Tesla veel meer tijd nodig zal hebben dan de nu gecommuniceerde deadlines. Dat is problematisch voor de toekomst van Tesla, want de auto-industrie staat niet stil. Ook de concurrentie werkt hard aan elektrische vrachtwagens. Met charisma kan je veel bereiken en Elon buit zijn sexy persoonlijkheid maximaal uit. Maar daarmee kan je uiteindelijk niet de rekeningen betalen”.