Tesla is volstrekt bankroet, zo erg zelfs dat je het niet kan voorstellen. Die 1 April grap van Elon Musk, uiteraard op Twitter, is misschien minder grappig dan het lijkt. Want voor Tesla is de droom de laatste paar weken echt in een nachtmerrie veranderd.
Dodelijke aanrijdingen, een voor Tesla’s begrippen grote terugroepactie, een waarschuwing dat het faillissement nadert, vervuilende transporteurs in succesland Noorwegen en door dat alles een ingestorte beurskoers omdat veel beleggers nu eindelijk beginnen in te zien dat ook hun droom mogelijk nooit bewaarheid zal worden.
De dodelijke aanrijding met een Tesla zelf gebeurde niet ver van het hoofdkwartier van de onderneming in Palo Alto, Californië. De Model X raakte in een slip, knalde tegen de middenberm en werd vervolgens gekraakt door enkele andere wagens en vloog in brand. De 38-jarige bestuurder, een ingenieur bij Apple, raakte zwaar gewond en overleed in het ziekenhuis. Tesla heeft inmiddels meegedeeld dat de auto op Autopilot reed en dat de bestuurder 5 seconden voor de botsing een waarschuwing kreeg dat hij zijn handen aan het stuur moest houden maar daar vermoedelijk niet op heeft gereageerd.
De familie van het slachtoffer heeft laten weten dat hij een paar dagen voor het ongeval naar zijn Tesla dealer was gereden omdat de auto, als die op Autopilot reed, steeds weer naar links zwenkte. Dat zou, zo wordt gemeld, “zeven op de tien keer” gebeurd zijn. De dealer kon echter geen mankementen vinden en kon ook niet vaststellen dat de auto inderdaad van het rechte spoor afweek. De verkeersveiligheidsdienst National Transport Safety Board, die een officieel onderzoek instelt naar het ongeval, is van die klachten op de hoogte gesteld. Volgens Tesla is de Autopilot nauwelijks als schuldige aan te wijzen “omdat dat stuk snelweg al zeker 85.000 keer is bereden door mensen met een Tesla die daarbij op Autopilot stond”.
Het fatale ongeval komt vlak na dat met een zelf rijdende auto van Uber in Tempe, Arizona, waarbij een voetgangster om het leven kwam. Bij die aanrijding ging het weliswaar om een Volvo maar ook hier ging het om autonoom rijden waar Tesla met de Autopilot graag een voorloper in wil zijn. Die incidenten leiden er toe dat autoriteiten en autobedrijven toch wat meer gaan twijfelen over die tot nu toe vooral door de laatsten opgehemelde technologie. Een goed voorbeeld is Ralf Speth, de CEO van Jaguar Land Rover. Hij kondigde weliswaar aan dat hij duizenden Jaguars met zelf rijd technologie gaat verkopen aan Waymo, de specialist in automatisch rijden van Google, maar riep dit weekend in een interview tegelijk ‘dat mensen nog tot in lengte van jaren zelf hun auto’s zullen besturen.’
Een volgende klap was het nieuws dat Tesla wereldwijd 123.000 exemplaren van de Model S moet terugroepen wegens een potentieel probleem met de stuurbekrachtiging. Het gaat daarbij om de eerste auto’s die gebouwd zijn voor april 2016. Tesla zegt nadrukkelijk dat er geen ongelukken bekend zijn, maar wil toch uit voorzorg een reparatie uitvoeren. “Dat betekent weer een nieuwe erosie van het merk Tesla dat negatief kan uitpakken voor de vraag naar die auto’s en investeerders nog huiveriger maakt om nog langer met het avontuur mee te gaan”, stelde een financieel analist in de VS direct vast.
Tesla zit natuurlijk ook nog met de grote technische aanloopproblemen bij Model 3. Het eerste kwartaal is net voorbij en de nieuwe cijfers worden vol verwachting tegemoet gezien maar veel hoop op verbetering is er niet. Volgens investeringsmaatschappij Bernstein is topman Elon Musk veel te ambitieus geweest waar het gaat om de automatisering van de productie. Musk ging er van uit dat je auto’s vrijwel geheel door robots kan laten bouwen maar dat blijkt, althans in dit beginstadium, een kostbare illusie met ernstige vertragingen en daardoor opnieuw veel negatieve publiciteit.
Al die ellende bij elkaar was voor het toonaangevende Moody’s reden om het aandeel Tesla fors af te waarderen. Al met al is de koers en dus de beurswaarde van het bedrijf de afgelopen maand met bijna een kwart ingezakt, zo bericht Automobiel Management. Dat betekent dat het voor Musk veel moeilijker wordt de miljarden die hij nog altijd nodig heeft via de beurs binnen te halen. Tesla zal binnen een jaar financieel crashen, riep beleggingsexport John Thomson dan ook. Hij berekende dat Tesla momenteel zo’n 12 miljoen dollar per dag verbrandt en dus 8 miljard dollar nodig heeft om de komende anderhalf jaar door te komen. Dat is een onhoudbare situatie, denkt Thomson en met hem veel anderen die tot begin dit jaar nog heilig in de autodromen van Musk wilden geloven.