Justitie in Duitsland mag een in beslag genomen rapport over het dieselschandaal bij Volkswagen gebruiken voor de vervolging van de autofabrikant. Dat heeft een hoge Duitse rechtbank geoordeeld, nadat het concern eerder protest had aangetekend.
Bij een inval op het Audi hoofdkantoor in Ingolstadt, maart vorig jaar, legden Duitse autoriteiten de hand op een rapport van een Amerikaans advocatenkantoor over de oorzaken van het sjoemelschandaal. Volgens Volkswagen was dat tegen de wet, omdat het document zou vallen onder de beschermde relatie tussen advocaat en cliënt. Het grondwettelijke hof van Karlsruhe oordeelt echter dat die vertrouwelijke status niet geldt voor het rapport omdat het om een intern onderzoek gaat. Dit betekent dat justitie het onderzoek mag inbrengen als bewijs in de sjoemeldiesel rechtszaak tegen de Duitse autofabrikant.
Het document gaat over het onafhankelijk onderzoek van advocatenkantoor Jones Day, waartoe Volkswagen kort na het uitbreken van het schandaal in 2015 opdracht had gegeven. Centrale vraag daarbij was hoe de sjoemelsoftware in de auto’s terecht is gekomen. De bevindingen vormden de basis voor een grote schikking tussen Volkswagen en het Amerikaanse ministerie van Justitie vorig jaar.
Volkswagen wordt nu door de Duitse justitie met het in opdracht van het bedrijf uitgevoerde onderzoek om de oren geslagen in de sjoemeldiesel affaire. Mogelijk staat er in het rapport informatie die belastend is voor voormalig concerntopman Martin Winterkorn en de achter de tralies zittende Audi chef Rupert Stadler. Ook zou de huidige baas van Volkswagen, Herbert Diess, er slapeloze nachten van kunnen krijgen. Volgens kenners is het onderzoeksrapport knalhard in zijn uitspraken.
Audi dieselmotoren
Volgens Audi is het interne onderzoek naar de eigen motoren afgerond en is het nu tijd om samen met het Duitse Kraftfahrt Bundes Amt (KBA) aan de slag te gaan en samen nieuwe conclusies te trekken. Audi draagt deze week alle gegevens over aan de verkeersautoriteit naar aanleiding van haar interne onderzoek naar de V6 en V8 TDI diesels. Al met al ging het om ongeveer 6 miljoen exemplaren met Euro5 en Euro6 certificering die sinds 2008 gebouwd zijn.
Tot op heden heeft Audi 7 keer een software update uitgevoerd bij de dieselmotoren, elke keer in opdracht van de KBA. Daar waren wereldwijd ongeveer 240.000 auto’s bij betrokken. “We hebben aanzienlijke vooruitgang geboekt in het technisch onderzoek. Nu het uitgebreide, gedetailleerde werk is gedaan, liggen de feiten op tafel”, aldus interim CEO Bram Schot. De Nederlander neemt de honneurs van de gearresteerde Stadler waar sinds deze in het gevang is gezet door de Duitse politie. Nog deze maand gaat Audi met het KBA in overleg over de resultaten. Daar wordt later meer over bekendgemaakt.
Oprotpremie van Audi
Audi heeft de laatste jaren enkele hoge managers de laan uit gestuurd met vele miljoenen aan vertrekpremies. Het gaat om personeel dat in de afgelopen 10 jaar een grote rol heeft gespeeld bij de ontwikkeling van dieselmotoren en al in een vroeg stadium geweten moeten hebben van het sjoemelen met de emissiesoftware. De eerste hooggeplaatste manager die het te heet onder de voeten werd en vertrok (al in 2015), was Ulrich Hackenberg, die in de Raad van Bestuur destijds verantwoordelijk was voor technische ontwikkeling. Hij had nog een contract tot 2018, maar dat werd om niet nader genoemde redenen voortijdig beëindigd met de daarbij gebruikelijke financiële compensatie van rond de 5 miljoen euro.
Hackenberg wist al 10 jaar geleden dat Audi nooit dieselmotoren zou kunnen ontwikkelen die aan de emissie-eisen konden voldoen en dat er dus een list verzonnen moest worden. Hij zou ook de man zijn die de voormalige topman van de Volkswagen Groep, Martin Winterkorn, persoonlijk over het sjoemelen heeft ingelicht. Hackenberg staat niet voor niets hoog op de lijst van te ondervragen (ex-)werknemers van Audi die de officier van justitie in München heeft opgesteld, hoewel hij nog niet is gearresteerd zoals Stadler.
Ook de opvolger van Hackenberg, Stefan Knirsch werd voortijdig ontslagen, in zijn geval met 3 miljoen euro als afscheidscadeau. Knirsch staat eveneens op de verdachtenlijst van de Duitse autoriteiten. Overigens mag Stadler dan gearresteerd en op non-actief gesteld zijn, zijn salaris loopt tot nu toe nog steeds door.
Ruzie tussen Audi en Porsche
Door het sjoemel gesodemieter hebben Audi en Porsche mot gekregen. Nu komt ruzie in de beste families voor en heeft dat vaak een futiele aanleiding. Maar bij de Volkswagen Groep is er als gevolg van het sjoemelsoftware schandaal duidelijk meer aan de hand. Porsche topman Oliver Blume heeft zijn collega topman Rupert Stadler van Audi, toen die nog op vrije voeten was, een rekening gestuurd vanwege de gemanipuleerde dieselmotoren. Die werden namelijk ook voor de Cayenne gebruikt; in totaal 22.000 stuks. Maar Stadler weigerde die factuur à 200 miljoen euro te betalen.
Porsche moest vorig jaar de Cayenne met Audi dieselmotor op bevel van de KBA terugroepen naar de dealer. Ook deze auto’s hadden namelijk software onder de kap waarmee was gesjoemeld om tijdens de inmiddels gewraakte uitlaatgastesten betere emissieresultaten te kunnen behalen. Blume voelde zich belazerd door het zustermerk en reageerde zijn woede af op zijn directe collega. En zoals het bij ruzies gaat, was Stadler daar weer verbolgen over. Hij weigerde de schadevergoeding te betalen.
Vervolgens escaleerde de situatie: Porsche had geen zin meer om op zijn beurt de rekeningen van Audi (voor andere motoren en onderdelen) te betalen. En zoals wel vaker het geval is bij een broedertwist, moest de moeder, in dit geval Volkswagen, ingrijpen. Die voelt blijkbaar mee affiniteit voor Audi, want Porsche moest de niet betaalde rekeningen alsnog betalen. Daarna besloot Porsche helemaal te stoppen met de verkoop van modellen met een dieselmotor. Blume had geen zin om de kas van Audi verder nog te spekken. Hij meent dat redelijk ongestraft te kunnen doen omdat veel klanten tegenwoordig de stekkerhybride uitvoering hebben ontdekt.
Belastingfraude bij Porsche?
Maar wie is er zonder zonde? Porsche in ieder geval niet. De financiële recherche van Stuttgart onderzoekt namelijk of de sportwagenbouwer heeft gesjoemeld bij de aangiften en afdracht van belastingen. Inspecteurs van de dienst hebben daartoe de kantoren van Porsche doorzocht en documenten veilig gesteld, zo heeft een woordvoerder van het dochterbedrijf van Volkswagen bevestigd. De onderneming benadrukt daarbij dat het (tot nu toe) niet om een strafrechtelijk belastingonderzoek gaat. “Porsche verleent alle medewerking aan de autoriteiten”, zo laat men vanuit Wolfsbrug in de gebruikelijke bewoording weten. De inspecteurs kijken vooral naar mogelijke fouten bij de verwerking van zaken als werktijdverkorting voor ouderen, werkkleding en beschikbaar gesteld gereedschap. Of het onderzoek zal leiden tot navorderingen is in dit stadium nog niet duidelijk.