President Donald Trump heeft een wet getekend die buitenlandse overnames van Amerikaanse hightech bedrijven tegen moet gaan. Daarmee kan zijn regering ook de overname van Tesla tegenhouden.
Dit betekent een streep door de rekening van topman Elon Musk, die vorige week aankondigde dat zijn bedrijf waarschijnlijk van de beurs wordt gehaald met steun van een investeringsfonds uit Saoedi-Arabië. Maar de Amerikaanse regering moet waarschijnlijk toestemming geven voor de overname en de kans dat zij dit zal doen, is klein. Trump wil namelijk dergelijke transacties, waarbij hightech bedrijven in de Verenigde Staten het lijdend voorwerp zijn, tegengaan. De wet die de Amerikaanse president getekend heeft, geeft het zogeheten CFIUS (Committee on Foreign Investment in the United States) ruimere mogelijkheden om buitenlandse overnames te onderzoeken. Op basis daarvan kan besloten worden een deal tegen te houden. De overname van Tesla is één van de eerste die door CFIUS onder de nieuwe regels moet worden goedgekeurd. Het criterium is dat bij de geplande transactie de nationale veiligheid niet in gevaar mag komen. Hetzelfde argument wordt door Trump gebruikt om de invoerrechten op Europese auto’s te verhogen, of althans daarmee te dreigen.
Als Trump zijn veto uitspreekt, dat is de controversiële Musk hiermee een dubbele verliezer want de volledige Raad van Bestuur van Tesla is inmiddels door beurswaakhond SEC gedagvaard wegens beursverstoring. Saoedi-Arabië zou de fabrikant van elektrische auto’s willen helpen om van de beurs af te gaan. Het olierijke land heeft trouwens al 5 procent van de aandelen van Tesla in handen.
Sinds Musk vorige week aankondigde dat hij Tesla eventueel van de beurs zou willen halen als de aandelenkoers 420 dollar zou bereiken, gonst het van de geruchten. Er werd gefluisterd dat Saoedi-Arabië heel graag zou willen helpen om deze beursuitstap te financieren. Die geruchten zijn officieel bevestigd door Musk. Hij laat overigens ook weten dat hij ook nog met andere investeerders praat.
Musk zegt dat hij al in 2017 met het financieringsvoorstel werd benaderd door Saoedi-Arabië. Op 31 juli had hij een gesprek over dit onderwerp met de algemene directeur van het nationale investeringsfonds PIF (Public Investment Fund). Na dit treffen had Musk geen twijfel meer over de haalbaarheid van deal, al moest de uitwerking nog op papier worden gezet.
Saoedi-Arabië is in participatie in Tesla geïnteresseerd omdat het land haar economie moet diversifiëren. Momenteel is er sprake van een grote afhankelijkheid van aardolie-inkomsten, maar de prijsschommelingen doet de gemoedsrust geen goed. Met investeringen in nieuwe technologie wil Saoedi-Arabië haar eieren over meerdere mandjes verspreiden. Hiervoor wil het PIF in de periode tot 2030 voor een bedrag van 2.000 miljard dollar gaan participeren in buitenlandse ondernemingen. Voor Tesla is een bedrag van 2 miljard dollar gereserveerd.
Hoewel Musk de indruk wekt dat de financiering rond is, lijken beursanalisten hem niet te geloven. Zelfs als de CEO van Tesla zijn belang van 20 procent in de autofabrikant behoudt, dan gaat het nog steeds over een transactie van minimaal het tienvoud van wat het PIF bereid is om te investeren. Musk liep daarnaast te hard van stapel met zijn mededeling dat hij bij de beursexit van Tesla samenwerkt met de bank Goldman Sachs en investeringsmaatschappij Silver Lake Partners. Daarover is nog helemaal geen officieel akkoord. Silver Lake zou enkel de mogelijkheid openhouden om mee te doen met de acquisitie. Ondertussen heeft Goldman Sachs zijn belangen in Tesla van de hand gedaan, “omdat het als adviseur optreedt in een zaak die aan de autobouwer gerelateerd is”. Daarmee lijkt het er sterk op dat de zakenbank inderdaad een privatiseringstraject gaat begeleiden. Maar er zijn dus nog geen handtekeningen gezet.
Binnen de Raad van Bestuur van Tesla is steeds meer ergernis over wat Musk allemaal de media in slingert. De topman zou inmiddels gesommeerd zijn om daarmee te stoppen. Tesla heeft inmiddels zelf, los van Musk, een aantal juridisch adviseurs ingeschakeld om te helpen het bedrijf van de beurs te halen.
Verschillende investeerders hebben Musk inmiddels aangeklaagd, omdat zij zijn berichten vals en misleidend vinden. Zij spreken van “een kernaanval”. Beurswaakhond SEC is zoals gezegd een onderzoek gestart naar de onorthodoxe gang van zaken. De mededelingen van Musk zijn immers koersgevoelig. Daarmee heeft de topman van Tesla zich mogelijk schuldig gemaakt aan fraude en koersmanipulatie. Daar kunnen met name zogeheten Shortsellers, partijen die speculeren op een (koers)val van Tesla, de dupe van worden. Twee van hem stapten al naar de rechtbank van San Francisco vanwege deze vermeende manipulatie. De speculanten claimen miljoenen dollars hebben verloren. Ook beschuldigen zij Musk ervan dat hij de federale marktwetgeving met voeten heeft getreden.
Musk heeft zich inmiddels voor zijn actie verantwoord. Hij verklaarde: “De enige manier waarop ik op een eerlijke manier met onze grootste aandeelhouders kan praten, is door eerlijk te zijn tegenover hen over mijn verlangen om ons bedrijf van de beurs te halen. Maar het zou niet rechtvaardig zijn geweest om enkel onze grootste investeerders te informeren zonder alle andere aandeelhouders tegelijk op de hoogte te brengen. Daarom was het voor mij duidelijk dat de enige juiste manier om de zaken aan te pakken was dat ik mijn intenties publiek bekend zou maken. Om duidelijk te zijn: toen ik mijn openbare mededeling deed en in al mijn gesprekken over het onderwerp sprak ik voor mezelf als potentieel overnemer voor Tesla”.
Naast de perikelen rondom de beursexit plannen van Musk, heeft Tesla ook nog zijn eigen problemen. De autofabrikant vecht nog steeds om zijn investeringsplannen te kunnen bekostigen. Maar je kan het nieuws over de als een ongeleid projectiel opererende topman ook van de zonnige kant bekijken: het gaat nu eens een keer niet over het tempo waarin het Tesla lukt om de Model 3 productie op te voeren.