Tesla baas Elon Musk heeft heel lang moeten wachten op dit moment: deze week is de fabriek in het Duitse Grünheide (nabij Berlijn) officieel geopend. Dit betekent dat de eerste Europese productiefaciliteit van de ambitieuze Amerikaanse entrepreneur 2 jaar na de start van de bouw in gebruik kan worden genomen.
Musk vloog speciaal naar zijn nieuwste ‘Gigafactory’ om de eerste elektrische auto’s van Duitse makelij aan klanten te overhandigen. Deelstaat Brandenburg viert het miljardenproject (in de toekomst goed voor 12.000 banen en met de doelstelling om 500.000 auto’s per jaar te gaan bouwen) als signaal voor heel Oost-Duitsland. Bondskanselier Olaf Scholz en minister van Economische Zaken Robert Habeck hadden ook tijd gemaakt om de opening bij te wonen. “Een speciale dag voor de regio, een speciale dag voor Duitsland en een speciale dag voor de mobiliteit ommekeer in Duitsland”, zo prees Habeck (lid van de Groenen) in Grünheide de komst van Tesla. Musk koos voor Duitsland omdat hij verwacht dat onze oosterburen leidend zullen zijn bij de transitie naar elektromobiliteit. “Dat is ook mijn doel”, aldus de minister. Hij is verheugd dat de uitstap van olie een nieuwe impuls krijgt. Milieuactivisten blijven daarentegen protesteren, vooral uit bezorgdheid over de drinkwatervoorziening in de regio. Het burgerinitiatief Grünheide legde uit dat zorgen en bezwaren in het proces werden genegeerd en “rechten verdraaid”. En de elektrische auto’s van Tesla zouden “alles behalve klimaatvriendelijk” zijn.
Musk kondigde in november 2019 een investering van 1 miljard euro aan voor de fabriek nabij Berlijn. De bouw daarvan begon in februari 2020. Musk vertrouwde aanvankelijk op vroege goedkeuringen door de staat Brandenburg. Oorspronkelijk wilde hij al vanaf medio 2021 produceren in Grünheide. De goedkeuring duurde echter langer dan gepland, mede omdat Tesla pas achteraf een batterijfabriek registreerde. Die is nog in aanbouw. De definitieve goedkeuring voor het gigantische systeem (Tesla spreekt van productie-eenheden op een totale oppervlakte van ruim 227.000 vierkante meter en investeringen van meerdere miljarden euro’s) kwam pas ongeveer 2 weken geleden, toen de testoperatie al liep.
Tesla probeerde de opgelegde voorwaarden snel af te werken. Volgens het bedrijf zijn er al meer dan 3.000 mensen in Grünheide aan het werk en worden er in tientallen divisies nog meer medewerkers gezocht. De groene politicus Habeck vulde aan: “Natuurlijk kan deze korte periode van fabrieksbouw ook een beetje gezien worden voor het tempo van Tesla op andere gebieden”. Hij prees de aanpak van Musk als “een andere gedurfde bedrijfscultuur”. Ook premier Dietmar Woidke van Brandenburg verwelkomde het grootschalige project. Hij ziet een positief effect voor heel Oost-Duitsland. Staatsminister van Economische Zaken Jörg Steinbach was trots dat de deelstaat zich zo coöperatief had opgesteld. Beide staatspolitici wezen de bezorgdheid over het milieu van de hand.
De Model Y Performance, een middenklasser met een gewicht van ongeveer 2 ton en een officieel rijbereik van 514 kilometer, is vooralsnog het enige model dat zal worden geproduceerd in Grünheide. Het bedrijf geeft als vanafprijs 65.018 euro op. De nieuwe grote autofabriek zet de bestaande Duitse fabrikanten onder druk. Maar ook zij leunen nu sterk op elektrische auto’s en hebben vergelijkbare modellen ontwikkeld en/of op de tekentafel staan. De Duitse werkgeversvereniging prees de snelle uitvoering van het project. “Het tempo bij Tesla moet model staan voor andere, toekomstige investeringsprojecten in Duitsland”, zegt voorzitter Siegfried Russwurm. De intensieve steun van de deelstaatregering versnelde het proces aanzienlijk. Duitse bedrijven willen nu vergelijkbare ondersteuning bij elk goedkeuringsproces. Vakbond IG Metall verwelkomde ook de komst van de Tesla fabriek. Als het gaat om arbeidsomstandigheden, blijft Tesla echter achter bij andere Duitse bedrijven, zegt districtsmanager Birgit Dietze.