De Zweedse vakbond IF Metall meldt dat zij haar 3 jaar durende arbeidsactie bij Tesla beëindigt nadat de autofabrikant alle stakende vakbondsleden bij het bedrijf heeft uitgekocht. “Dit betekent dat het conflict geen effect meer heeft,” aldus een woordvoerder van de vakbond in een verklaring.
Scandinavië is een belangrijke afzetmarkt voor Tesla omdat autoconsumenten aldaar relatief welvarend en milieubewust zijn. Vandaar dat zij bereid was om haar knip te trekken om het conflict op te lossen, zodat er een eind zou komen aan de negatieve publiciteit. IF Metall schort haar acties per 19 augustus op. Daarmee eindigt de langste staking uit de Zweedse geschiedenis. Uiteindelijk komt er een einde aan de Zweedse staking zonder akkoord met de vakbond.
Het geschil begon in oktober 2023 toen Tesla-monteurs gingen staken omdat de vakbond collectieve arbeidsovereenkomsten met de Amerikaanse fabrikant van elektrische auto’s eiste, waardoor het een brandpunt werd voor spanningen tussen de vakbondsvijandige CEO Elon Musk en het Zweedse model van collectieve onderhandelingen. Tesla heeft geen fabrieken in Zweden, maar zijn elektrische auto’s worden onderhouden door werknemers die zijn aangesloten bij IF Metall.
Hoewel slechts een kleine groep Tesla-werknemers aan de staking meedeed, escaleerde het conflict door sympathiserende acties van andere vakbonden. Topman Elon Musk verzet zich al langer tegen oproepen om zijn ruim 100.000 werknemers te laten aansluiten bij een vakbond. Simon Petersson, hoofdonderhandelaar van IF Metall, betreurt de opstelling van Tesla. “Ze hebben methoden gebruikt die in Zweden al sinds de jaren-30 taboe zijn”, zegt hij over de praktijk om stakers uit te kopen.
“We kunnen concluderen dat Tesla zo sterk gekant is tegen collectieve overeenkomsten dat het liever werknemers die lid zijn van de vakbond uitkoopt dan hen zekere voorwaarden te geven”, aldus de woordvoerder van IF Metall. “Dit is ongekend op de Zweedse arbeidsmarkt”. De woordvoerder van de vakbond voegt er aan toe dat IF Metall er nog steeds streeft naar collectieve overeenkomsten die overal in het land van toepassing zijn.
Tesla is tijdens de hele arbeidsconflict-periode in Zweden haar auto’s blijven verkopen. Ook het onderhoud ging gewoon door. opereren, met verkoop van nieuwe voertuigen en het uitvoeren van reparaties. Tesla voert een beleid om niet in te stemmen met collectieve onderhandelingen. De autofabrikant staat op het standpunt dat zijn personeel even goede of betere arbeidsvoorwaarden heeft dan IF Metall eist.
Tesla had aanvankelijk geen last van de staking. In 2024 werd een recordaantal van 21.894 nieuwe Tesla’s op kenteken gezet in Zweden. Een jaar later daalde het aantal registraties met bijna 67 procent naar 7.252 stuks, onder meer vanwege de controversiële politieke activiteiten van Musk. Dit jaar lijkt in het teken te staan van herstel: in de eerste zeven maanden werden al ruim 5.600 nieuwe Tesla’s verkocht in Zweden.