Luxemburg heeft Volkswagen aangeklaagd vanwege het gesjoemel met de uitstoot van dieselmotoren door het Duitse autoconcern. Het Luxemburgse transportministerie beschuldigt Volkswagen van bedrog en vervalsing. De rechtszaak moet helpen de verantwoordelijken voor de emissiefraude te achterhalen. In Luxemburg zijn meer dan 31.000 auto’s van het Volkswagen concern uitgerust met software om de uitstoot te manipuleren.
EU commissaris Vera Jourova (Justitie en consumentenzaken) dringt er bij Volkswagen topman Matthias Müller op aan compensatie te bieden aan klanten die zijn gedupeerd door het uitstootschandaal. De kans dat dit daadwerkelijk zal gebeuren, is evenwel klein. Dat komt door het verschil in wetgeving met de Verenigde Staten, waar Volkswagen inmiddels al voor 25 miljard dollar aan schikkingen en boetes betaald heeft om de Amerikaanse justitie en 500.000 Amerikaanse autobezitters tevreden te stellen.
In Europa, waar met 9 miljoen auto’s een veelvoud aan diesels met sjoemelsoftware rondrijdt, heeft Volkswagen evenwel nog niet zijn knip hoeven te trekken. Dat komt doordat het bedrijf glashard ontkent dat haar motoren de Europese regels overtreden. De politiek en de nationale toezichthouders blaffen wel, maar de autoriteiten bijten niet. Zo neemt de Duitse toezichthouder KBA genoegen met het ombouwen van de auto’s. De software wordt weliswaar als illegaal bestempeld, maar er wordt niet geprotesteerd als Volkswagen stelt dat er van een waardedaling geen sprake is.
Of Volkswagen gelijk heeft, is twijfelachtig. Door de sjoemeldiesel affaire zijn dieselmotoren in een kwade reuk komen te staan, met als gevolg afnemende populariteit en aangescherpte emissie-eisen van stadsbesturen. Dit leidt wel degelijk tot een lagere vraag naar tweedehands diesels; een ontwikkeling waar Volkswagen met zijn fraude de oorzaak van is.
Maar in Europa zijn er veel minder juridische mogelijkheden voor de burger om sjoemelende bedrijven aan te maken. Zo is een collectieve schadeprocedure niet mogelijkheid: iedereen die recht meent te hebben op compensatie dient zelf in actie te komen. Daarmee wordt weliswaar ‘overcompensatie’ en astronomische schadevergoedingen voorkomen, maar de consument wordt op deze manier ook ontmoedigd om voor zijn rechten op te komen. Hij moet namelijk eerst de hobbel van de hoge proceskosten zien te nemen.
Volkswagen lijkt een zwaardere kluif te hebben aan gedupeerde beleggers. Zij verwijten voormalig topman Martin Winterkorn van de fraude te hebben geweten, maanden voordat de buitenwereld geïnformeerd werd en de koers van het aandeel Volkswagen instortte. Zij worden gesteund door Ferdinand Piëch, de voormalige voorzitter van de Raad van Toezicht, die stelt Winterkorn al in het voorjaar van 2015 gewaarschuwd te hebben. Bij de Duitse rechter eisen internationale beleggers en vermogenbeheerders ruim 8 miljard euro.
Duitse media meldden ondertussen dat Volkswagen de beloning van de bestuursvoorzitter voortaan wil beperken tot maximaal 10 miljoen euro per jaar. Voor andere topbestuurders zouden de beloningen lager gaan uitvallen. Later deze maand vindt beraad plaats door de commissarissen van Volkswagen over deze maatregel, aldus de berichten. Vorige week kwam nog naar buiten dat het hoofd integriteit van Volkswagen na slechts ruim 1 jaar werk aftrad en meer dan 12 miljoen euro aan beloning meekreeg. Dat zorgde voor een storm van kritiek op het autoconcern.