De Duitse justitie doet nu ook onderzoek naar de huidige Volkswagen topman Matthias Müller wegens vermeende marktmanipulatie.
Dat meldden diverse bronnen. Met de stap wordt de al erg omvangrijke serie aan onderzoeken naar het sjoemelsoftware schandaal bij de Duitse autobouwer nog verder uitgebreid. Openbare aanklagers in Stuttgart reageren op klachten dat Müller, president-commissaris Hans Dieter Pötsch en voormalig concerntopman Martin Winterkorn bewust treuzelden bij het naar buiten brengen van de ontwikkelingen rond het dieseldebacle.
Beleggers zouden zo te laat van de ontdekking van de sjoemelsoftware in diesels van Volkswagen op de hoogte zijn gesteld. Nadat het schandaal met de emissiefraude in september 2015 aan het licht was gekomen, verloor het aandeel Volkswagen een groot deel van zijn waarde. De sjoemeldiesel affaire heeft naar schatting het bedrijf inmiddels 22,6 miljard euro gekost.
Sinds september 2015 regent het onderzoeken, schikkingen en boetes tegen het Volkswagen concern. Müller is echter nog niet eerder officieel onderzocht op betrokkenheid bij de dieselfraude. Wel werd vorige maand bij een onderzoek bij Audi zijn kantoor doorzocht door een team van rechercheurs. De rol van Pötsch en Müllers opvolger Winterkorn werd al door openbare aanklagers onder de loep genomen.
De sjoemeldiesel affaire gaat terug naar 2006. Toen werd besloten om software te ontwikkelen waarmee de uitstootwaarden van dieselmodellen konden worden gemanipuleerd. Dat was met name voor de Amerikaanse markt belangrijk, waar strengere emissie-eisen gelden en waar Volkswagen geen antwoord had op de destijds zeer populaire Toyota Prius. In 2008 werd gestart met verscheping van voertuigen met sjoemelsoftware naar de Verenigde Staten.
6 jaar later begonnen er vermoedens van fraude te ontstaan. In 2014 publiceren Amerikaanse wetenschappers een rapport waaruit bleek dat de Volkswagen Jetta in werkelijkheid tot 35 keer meer NOx uitstoot dan was toegestaan. Althans buiten een laboratorium, want in een testopstelling gedroeg het model zich emissietechnisch keurig. De Amerikanen hadden hier geen verklaring voor en Volkswagen bij navraag ook niet. Pötsch en Winterkorn probeerden een rookgordijn op te werpen met vuistdikke rapporten vol misleidende cijfers.
Maar de Amerikaanse inspecteurs die werkzaam waren voor de Californische milieuwaakhond CARB lieten niet met zich sollen. Een half jaar nadat bovengenoemd rapport gepubliceerd was, was hun geduld met de non/desinformatie die Volkswagen hen verstrekte op. In Wolfsburg begint men nattigheid te voelen en wordt besloten om een nieuw rookgordijn op te werpen. Men speelt de vermoorde onschuld, zegt de meetresultaten ook niet te begrijpen en stelt een terugroepactie voor. Met een update voor alle vanaf 2009 verkochte dieselmodellen zouden de problemen opgelost kunnen worden.
Volkswagen krijgt hiervoor toestemming van de Amerikaanse autoriteiten en gaat 280.000 auto’s aanpassen. Maar dat doet zij niet door de sjoemelsoftware te verwijderen, maar door de programmatuur juist aan te scherpen: de terugroepactie dient om de manipulerende software nóg beter en effectiever te maken. Helaas is de ingreep niet effectief: de CARB noteert nog steeds extreme afwijkingen tussen praktijktests en de laboratoriumopstelling. Dan komt het bedrog aan het licht. De milieuwaakhond krijgt eindelijk door hoe het werk: na 23 minuten rijden stijgen de uitstoot van de Volkswagen diesels aanzienlijk. De testprocedure in het laboratorium duurt 22 minuten.