De huidige CEO van Volkswagen, Herbert Diess, was al op de hoogte van de aanwezigheid van sjoemelsoftware in de auto’s van het merk, nog voordat het dieselfraude schandaal in de publiciteit kwam. Dat blijkt uit documenten die het Duitse Openbaar Ministerie (OM) in Braunschweig openbaar heeft gemaakt.
Uit bovengenoemde stukken valt op te maken dat Diess op 27 juli 2015 aanwezig was bij een vergadering waar de problemen met de Amerikaanse regelgevers werden aangekaart. De toezichthouders in de Verenigde Staten (in het bijzonder de Amerikaanse Environmental Protection Agency; EPA) dreigden om de verkoop van Volkswagens aan banden te leggen vanwege het gesjoemel met de uitstootgegevens van de voertuigen. Diess was toen nog merkchef van Volkswagen. Ook de vroegere concerntopman Martin Winterkorn zou op de vergadering aanwezig zijn geweest. Tijdens de bijeenkomst werd besproken hoe Volkswagen de toezichthouders ervan konden overtuigen om het verbod niet in te stellen.
“Als jij doet alsof jouw neus bloedt, dan doe ik dat ook”: Winterkorn (l.) en Diess (r.) overleggen over de sjoemelsoftware
Volgens het verslag van de vergadering zou Winterkorn (op de foto links) aan Diess (rechts op de foto), die nog maar net was overgestapt van BMW naar Volkswagen, hebben gevraagd of zijn voormalige werkgever ook dergelijke praktijken toepaste in zijn auto’s. Diess zou hebben gezegd van niet. Hij en Winterkorn zouden de vergadering uiteindelijk hebben willen verlaten met de documenten onder de arm toen een werknemer hen erop wees dat het veiliger was voor hen om die papieren niet bij zich te hebben.
Volkswagen ontkent de beschuldigingen en zegt dat de vergadering over toekomstige Amerikaanse homologatienormen ging. Toch roepen de documenten de vraag op of het autoconcern haar investeerders tijdig op de hoogte heeft gesteld van het emissieschandaal, dat het bedrijf meer dan 27 miljard dollar (24 miljard euro) aan boetes en vergoedingen heeft gekost, terwijl in veel landen nog rechtszaken en claims lopen. Als Diess inderdaad op de hoogte was van de sjoemelsoftware, dan betekent dit dat Volkswagen beleggers foutief heeft geïnformeerd. Dat is een doodzonde. Pas op 18 september 2015 werd de affaire naar buiten gebracht. 5 dagen later treedt Winterkorn af en wordt hij vervangen door Matthias Müller.
Het Duitse OM doet nu aanvullend onderzoek naar het management van Volkswagen, dat ontkent dat zij verkeerd gehandeld heeft omtrent het openbaar maken van het schandaal. Ook heeft de openbaar aanklager in Braunschweig opnieuw een onderzoek ingesteld naar Winterkorn. Hij zou tijdens het onderzoek naar zijn betrokkenheid bij het dieselschandaal een deel van zijn vermogen naar Zwitserland hebben verplaatst. Hieruit kan volgens justitie worden afgeleid dat Wintekorn wel degelijk wist van de dieselmanipulaties, en wel nog voordat dit openbaar werd gemaakt. De voormalige topman werd afgelopen mei aangeklaagd door de Amerikaanse justitie vanwege zijn rol in het sjoemelschandaal. Hij wordt beschuldigd van samenzwering en het overtreden van milieuregels.
Diess stapte in 2014 van BMW over naar Volkswagen. Daar ging hij aan de slag als merkchef. In april 2018 nam hij de hoogste functie als concerntopman over van Müller, die Winterkorn op zijn beurt had vervangen als hoogste baas van de Volkswagen Groep. De wisseling van de wacht was onderdeel van een grote reorganisatie aan de top van het bedrijf. Diess zou een vrijgeleide hebben gekregen van de Amerikanen. Dit impliceert dat hij niet schuldig wordt geacht aan het schandaal, maar de in de inleiding genoemde documenten tonen nu het tegendeel aan. 4 afzonderlijke medewerkers van Volkswagen zouden tegenover de Duitse justitie hebben verklaard dat wat in die stukken staat, klopt. Dit betekent dat Diess moet vrezen voor gevangenneming. De manier waarop Audi merkchef Rupert Stadler wordt aangepakt door justitie laat duidelijk zien dat onze oosterburen er niet (meer) vies voor zijn om hoge piefen aan de schandpaal te nagelen.
Voor topbestuurder Heinz-Jakob Neußer is het in Wolfsburg sowieso te heet onder de voeten geworden. Hij is van de loonlijst gehaald door Volkswagen vanwege het dieselschandaal. Neußer was destijds eindverantwoordelijk voor het merk. Hij wist, zo stelt Volkswagen nu, al sinds 2011 van het gesjoemel af en wordt al enige tijd ondervraagd door de Duitse justitie. Neußer was al met betaald verlof sinds 2015. Zijn ontslag betekent dat pas 3 jaar na dato het eerste kopstuk door Volkswagen wordt geofferd vanwege het dieselschandaal. Neußer wil zelf geen commentaar geven. Er lopen al juridische procedures tegen hem. Mogelijk gaat de topbestuurder bezwaar maken tegen zijn ontslag.
Uit de documenten blijkt overigens ook dat de toenmalige financiële directeur, Hans Dieter Pösch, er van uitging dat het bedrijf hooguit 150 miljoen euro aan boetes riskeerde vanwege de sjoemelzaak. Hij is tegenwoordig voorzitter van de Raad van Toezicht van de Volkswagen Groep. Diess leek als relatieve nieuwkomer bij het autoconcern een man te zijn met een onbevlekt blazen en daarmee zeer geschikt om Volkswagen een nieuw tijdperk in te loodsen, maar eigenlijk stapte hij dus net een paar te maanden te vroeg over van BMW.