De in Nederland gevestigde Volkswagen Investor Settlement Foundation (VISF) heft zichzelf op. Dat meldt de beleggersstichting op haar website. VISF werd in 2016 in Amsterdam opgericht met voormalig rechter Huub Willems als voorzitter.
Het doel van deze stichting was om ervoor te zorgen dat beleggers buiten de Verenigde Staten óók gecompenseerd werden door Volkswagen vanwege het dieselschandaal. In dit Noord Amerikaanse land, waar de diesel affaire voor het eerst in de openbaarheid kwam, werd namelijk een schikking bereikt tussen Volkswagen en mensen met aandeelcertificaten. Deze zogeheten American Despositary Receipts waren in november 2018 goed voor een bedrag van 48 miljoen dollar; dik 30 procent van de geleden schade. De VISF wilde ditzelfde doel bereiken voor beleggers in de wereld, maar dat is niet gelukt.
De stichting mikte op medewerking van Volkswagen om een schikking te treffen voor alle niet-Amerikaanse investeerders in het autoconcern. Het vinden van een oplossing had dan bindend moeten worden verklaard voor alle beleggers die financiële schade hebben geleden als gevolg van de koersval op de beurs. Maar Volkswagen wilde niet om tafel gaan zitten. De stichting stelt dat de Nederlandse wet onvoldoende mogelijkheden biedt om de autofabrikant juridisch aan te pakken. De kans dat het tot een schikking zou komen, wordt daarom miniem geacht. Daarom is de stekker er nu uitgetrokken.
“Een schikking was niet bespreekbaar voor Volkswagen”, aldus Willems. “Er was geen goede Europese wet voor de uitstoot normen die Volkswagen manipuleerde. In de Verenigde Staten is dat helemaal anders. Dat was hier ook het probleem: Volkswagen heeft in Europa nooit druk gevoeld om tot een schikking te komen”. Sinds 2016 hebben 120 vermogensbeheerders en institutionele beleggers zich vanuit de hele wereld bij de stichting gemeld. Willemse mag niet zeggen wie dat zijn en wat de beleggingsschade is, maar eerder sprak hij over een claimbedrag van “tussen de 0 en 23 miljard euro”.
Veel beleggers die zich bij de VISF hadden gemeld, proberen nu in Duitsland verhaal te halen, op basis van de zogeheten Kapitalanleger-Musterverfahrensgesetz (KapMuG) die collectieve schadeprocedures mogelijk maakt. Het nadeel van deze procedure is echter dat het vele jaren kan duren, waardoor het juridische traject veel geld kan kosten. Daarbij is het niet eens zeker dat de beleggers deze zaak gaan winnen. Volkswagen heeft tot nu toe overigens 30 miljard euro schade geleden door de affaire. Dat komt met name doordat het autoconcern in de Verenigde Staten wél hard is aangepakt.
Er zijn ook nog een aantal andere claimpartijen. Zo start de Consumentenbond deze maand proefprocessen tegen de autofabrikant. De organisatie ziet zich gesterkt door de uitspraak van de hoogste Duitse rechtbank, waarmee kopers van een sjoemel diesel van het Volkswagen concern recht hebben op teruggave van een deel van het aankoopbedrag. Vorig jaar werd de stichting Diesel Emissions Justice Foundation (DEJF) opgericht. Die heeft onder meer fabrikant Volkswagen, Pon en individuele Nederlandse dealers gedagvaard. De DEJF claimt compensatie voor eventuele schade die is geleden door de sjoemel diesel affaire. De stichting is naar eigen zeggen de eerste partij die zich in een procedure met betrekking tot het fraudeschandaal bedient van de nieuwe Wet Afwikkeling Massaschade in Collectieve Actie (WAMCA). Deze wet is sinds 1 januari 2020 van kracht en biedt volgens de DEJF “een unieke en efficiënte afdoening van gevallen van massaschade”.