In tientallen gemeenten vinden momenteel experimenten plaats met zogeheten slimme laadpleinen. Op die plekken staan laadpunten voor elektrische auto’s bij elkaar, waarbij gekeken wordt hoe duurzaam opgewekte energie optimaal kan worden ingezet. Dat is niet alleen goed voor het klimaat, maar bespaart ook kosten en ontlast het elektriciteitsnet. Wel uiten sommige bewoners kritiek op de “lelijke” pleinen.
Op dit moment is ongeveer een kwart van alle nieuw verkochte auto’s elektrisch (stekker hybride modellen meegerekend). Verwacht wordt dat er in 2030 bijna 2 miljoen elektrische auto’s rondrijden in Nederland, waarvoor 1,7 miljoen laadpunten nodig zijn. Dit heeft grote consequenties voor het nu al overbelaste elektriciteitsnet. Ook is de vraag of de aanleg van oplaadpunten de groei van het aantal elektrische auto’s kan bijbenen.
Op de slimme laadpleinen wordt voor deze problemen een oplossing gezocht. In Culemborg is er een met een zonnedak met 768 zonnepanelen. De auto’s worden direct met de zonnestroom geladen en pas als die niet voorhanden is door het elektriciteitsnet. Gebruikers kunnen met een app kiezen voor snel of juist zo duurzaam mogelijk laden. Bij die laatste optie wordt de auto pas opgeladen als de zon de meeste elektriciteit levert. De gebruiker kan daarbij vooraf zelf aangeven wanneer de batterij vol moet zijn.
Komend jaar worden er op de slimme laadpleinen bovendien accu’s geplaatst, om de zonne-energie nog beter te kunnen benutten. Reden is dat gebleken is dat sinds de ingebruikname in 2019 de meeste gebruikers ’s avonds parkeren en hun auto aan de lader hangen. “Op dat moment is er geen zon meer. Daarom willen we die accu’s installeren, zodat we toch de meeste zonnestroom kunnen oogsten en in de auto’s gebruiken”, zegt projectleider Arjen Schamhart. Het initiatief voor dit plein kwam van de eigen bewoners. “We wilden dit omdat we in de wijk graag voorop willen lopen”, zegt Schamhart. “Dit was nog niet eerder vertoond. De mensen die hebben geïnvesteerd, zijn ook eigenaar van het plein”. Zij krijgen een rendement, en kunnen de stroom afnemen.
In 2030 is het de bedoeling dat 70 procent van de elektriciteit in Nederland door duurzame bronnen wordt opgewekt. Het kabinet wil dat nieuw verkochte auto’s dan geen CO2 meer uitstoten. Het gebruik van een elektrisch exemplaar is nu al voordeliger dan van een benzinemodel, maar de aanschaf is duurder. Verwacht wordt dat die de komende jaren zal dalen. De auto’s kunnen bovendien helpen om het elektriciteitsnet te stabiliseren, is de gedachte. Want ze kunnen niet alleen stroom opladen, maar straks ook terugleveren, als het net dat nodig heeft. Schamhart: “Auto’s worden maar 5 procent van de tijd gebruikt om in te rijden. De rest van de tijd staan ze ergens. Dus in die tijd kun je eindeloos opladen en ontladen”.
Er komen steeds meer slimme laadpleinen bij en overal worden andere aspecten getest, stelt Roland Ferwerda van het Nationaal Kennisplatform Laadinfrastructuur. “We zijn hiermee leidend in Europa en zelfs de wereld. Laadpleinen geven burgers vooral zekerheid dat ze kunnen laden”. Automobilisten hoeven minder bang te zijn dat laadpunten bezet zijn, eenvoudigweg omdat er meerdere aansluitingen bij elkaar zijn. “We noemen ze daarnaast slim, omdat je kunt variëren met het laadvermogen, afhankelijk van de prijs en afhankelijk van de beschikbare elektriciteit”. Dat is belangrijk, zegt Ferwerda, want de groei aan elektrische auto’s wordt “enorm”, en al die auto’s moeten laden. “Maar die zullen dat niet elke dag doen, en niet allemaal tegelijk. Waar en hoe dat gebeurt, dat zijn we nu met elkaar aan het inrichten”. Andere pleinen hebben bijvoorbeeld geen zonnedak maar batterijen in bankjes verstopt.
Culemborgers die niet participeren in het project reageren wisselend. De een vindt het prima, de ander noemt het lelijk. “In z’n doelstelling voor duurzaamheid vind ik het fantastisch. Maar ik vind het niet zo mooi ingepast, terwijl wij er als bewoners wel tegenaan kijken”, reageert een buurtbewoner. “Het is een beetje dubbel, net als met windmolens en zonneweides. Ik zie dat het ergens goed voor is, maar in de dagelijkse praktijk vind ik het niet mooi”.