Volkswagen overweegt om op termijn maximaal 30.000 banen te schrappen in Duitsland. Dat komt neer op bijna een kwart van het huidige personeelsbestand. Volgens interne bronnen bij Volkswagen is de banenreductie onderdeel van een programma om flink op de kosten te besparen bij het autoconcern.
Op dit moment zijn 130.000 mensen werkzaam bij Volkswagen in Duitsland. Het gaat daarbij om personeel in fabrieken in onder meer Wolfsburg, Emden en Hannover. Volkswagen maakte onlangs bekend te overwegen voor het eerst in haar geschiedenis productiefaciliteiten te sluiten in Duitsland. Aanleiding is de ontstane overcapaciteit Na de tegenvallende verkopen in Europa. Vooral haar elektrische auto’s raakt Volkswagen maar moeizaam kwijt. Maar ook in China wordt sluiting van een fabriek overwogen. In beide gevallen gaat de krimpingsmaatregel gepaard met banenverlies.
Geheel onverwacht komt het massaontslag niet. Maar dat maakt de klap niet minder hard omdat eigenlijk pas recentelijk duidelijk is geworden hoe beroerd de vlag erbij hangt bij Volkswagen. Menig werknemer had al wel een vermoeden, maar pas nadat topman Oliver Blume sprak van een alarmerende situatie en zei dat meerdere cao-afspraken (waaronder baangaranties en behoud van fabrieken) zouden komen te vervallen, werd voor iedereen duidelijk dat de situatie zeer ernstig is.
Een woordvoerder van Volkswagen probeert de gemoederen tot bedaren te brengen door te benadrukken dat “er nog onderhandeld wordt”. Maar het verdwijnen van een kwart van de banen kan best wel eens dicht bij de waarheid liggen. Op 25 september moeten de onderhandelingen over het kostenbesparingsprogramma starten. Dat is al vrij snel en maakt het nu naar buiten komen van het plan om 30.000 banen te schrappen in Duitsland niet geheel toevallig. Blume en zijn directieteam maken daarmee de geesten rijp dat de boodschap heel moeilijk op 25 september heel moeilijk zal zijn.
Maar uiteindelijk is Volkswagen afhankelijk van de medewerking van de vakbonden en de ‘rode’ deelstaat Nedersaksen. De vraag is in hoeverre zij zullen erkennen dat bezuinigingen simpelweg onvermijdelijk zijn, nu het ontbreekt aan voldoende bestellingen en er prioriteit gegeven dient te worden aan het maken van een technologische inhaalslag. Volkswagen heeft met name met haar gebrekkige software een probleem.
In de Raad van Bestuur van Volkswagen zijn naast de aandeelhouders ook de vakbond en deelstaat Nedersaksen vertegenwoordigd. Normaal gesproken zal de laatste altijd inzetten op het behoud van banen, maar als Volkswagen de noodzaak om te bezuinigingen goed weet te onderbouwen, is de vraag of de deelstaat dat nog langer vol kan houden. Het risico bestaat dat Volkswagen zonder ingrijpende besparingen kopje onder gaat. Het verlies van een kwart van de banen toont alvast aan dat de situatie bij het autoconcern echt alarmerend is.
Om de reorganisatie mogelijk te maken, heeft Volkswagen vorige week een 30 jaar oude werkzekerheidsovereenkomst met de vakbonden beëindigd. Daardoor kan het bedrijf vanaf juli volgend jaar een ontslagronde doorvoeren. Volkswagen hoopt nieuwe loonakkoorden en andere afspraken met de vakbond en de ondernemingsraad te maken, zodat de opgezegde overeenkomst vervangen kan worden tegen de tijd dat die volgend jaar afloopt. Doel is om de nieuwe cao een stuk minder kostbaar te maken voor Volkswagen.
Maar vakbondsleiders hebben alvast gezworen fel te strijden tegen eventuele fabriekssluitingen of een ingrijpende inkrimping van het personeelsbestand bij Volkswagen. Vakbond IG Metall heeft in een flyer herhaald dat de fabrieken open moeten blijven en dat er een nieuwe baangarantie moet komen. Volkswagen wil overigens niet alleen een deel van het productiepersoneel laten afvloeien. Er gaan ook banen op het gebied van onderzoek en ontwikkeling verdwijnen. Dat is gevaarlijk, want Volkswagen heeft juist in deze moeilijke tijd behoefte aan nieuwe modellen.
China
Volkswagen gaat sowieso een Chinese fabriek sluiten vanwege de dalende vraag naar haar auto’s met een benzinemotor in dit land. Het gaat om de vestiging in Nanjing, in de buurt van Shanghai. Die wordt mogelijk volgend jaar al gesloten.
In Nanjing worden de Volkswagen Passat en modellen van Skoda gemaakt. De fabriek aldaar heeft een jaarlijkse productiecapaciteit van 360.000 auto’s en is eigendom van een samenwerkingsverband dat Volkswagen met met SAIC Motor, een Chinees staatsbedrijf en eigenaar van onder andere het merk MG, heeft.
De aanstaande fabriekssluiting kan niet los worden gezien van de optie om Skoda haar activiteiten in China te laten staken. Dit merk kampt aldaar met een forse daling van de verkopen. Het is dus niet alleen Volkswagen dat terrein verliest in China. Een fabriek in Ningbo, waar verschillende Skoda modellen van de band rollen, ligt de productie al maandenlang stil en wordt mogelijk ook gesloten. In de joint venture die de Volkswagen Groep met SAIC Motor heeft, is Skoda nu slechts goed voor 1 procent van de verkopen. In 2018 was dat nog 17 procent. Mede daardoor zijn de verkopen van de joint venture fors gedaald. Vorig jaar kwam de afzet uit op 1,2 mijoen auto’s. Dat is 43 procent minder dan in 2017.
Anders dan Skoda wil Volkswagen wel actief blijven op de Chinese automarkt. Zowel met elektrische modellen als personenwagens waar een benzinemotor in zit. Mogelijk wordt de productie van de Passat naar een andere fabriek in de regio overgeheveld.