De merkslogan van Audi is wereldberoemd: voorsprong door techniek. De autofabrikant uit Ingolstadt wist dit decennialang ook waar te maken met haar Quattro modellen en TDI motoren. Moederbedrijf Volkswagen vond het al die tijd prima dat Audi zichzelf als de nummer1 op het gebied van technologische innovaties positioneerde. Dat was enerzijds omdat men in Wolfsburg volop profiteerde van de vondsten van haar dochtermerk en anderzijds omdat de winstbijdrage vanuit Ingolstadt uitstekend was.
Maar het zijn andere tijden. Audi heeft zijn glans in technologisch opzicht verloren. Het merk verslikte zich op motorisch gebied. Niet alleen bleek de 3,0 liter TDI dieselunit van geen kant te deugen, ook de aanpassing aan de WLTP meetcyclus bezorgt Audi hoofdbrekens. Verder komt de toevoeging van hybride techniek niet uit de verf. Van een lager praktijkverbruik is geen sprake, wel van extra afstandelijkheid tijdens het rijden. Die constatering is ‘dodelijk’ als BMW haar motoren zonder elektrische assistentie (oftewel zonder gewichtsverhogende en reactievertragende techniek) net zo zuinig weet te houden.
Audi staat motorisch niet alleen op achterstand ten opzichte van BMW, maar heeft het ook in eigen kring lastig. En daarmee wordt niet de wegens de sjoemeldiesel affaire maandenlang in de gevangenis zittende, voormalige topman Rupert Stadler bedoeld, maar Porsche. Sinds dit merk onderdeel is van het Volkswagen rol, is de voortrekkersrol van Audi op het gebied van techniek niet vanzelfsprekend meer. Enerzijds omdat zij die rol niet meer weet waar te maken, en anderzijds omdat het assertieve en ambitieuze Porsche steeds vaker met de eer strijkt.
Het is daardoor geen uitgemaakte zaak meer dat Audi de piketpalen voor toekomstige techniek slaat. Sterker nog: het merk is gedegradeerd tot een ‘gewone’ dochter binnen de Volkswagen familie, zonder zeggenschap over andere merken. In het verleden mocht Audi haar kleine zuster Lamborghini onder haar hoede nemen, maar die bevoegdheid is haar door de hoofddirectie in Wolfsburg ontnomen. Het is veel vanzelfsprekender dat Porsche de toon gaat zetten in het topsegment. Deze dochter blundert immers niet én is veel winstgevender dan Audi.
De perikelen bij Audi betekent dat moeder Volkswagen in technologisch opzicht niet meer blind op haar dochter kan vertrouwen. In Wolfsburg is men wakker geschrokken van de incompetentie in Ingolstadt. Niet alleen op het gebied van elektrische auto’s (het basisontwerp van de door software problemen geplaagde e-Tron is niet geschikt voor concernbrede toepassing), maar ook bij de ontwikkeling van techniek voor autonoom rijden. Audi dacht op dit vlak bij te introductie van de jongste A8 op voorsprong te staan, maar weet de assistentiesystemen niet effectief toe te passen. De techniek blijft in het schap liggen en ook hier geldt: stilstand is achteruitgang.
Net zoals het Duitsland van Angela Merkel sinds het presidentschap van Donald Trump niet langer blind kan vertrouwen op de Verenigde Staten, maar haar eigen broek op het gebied van veiligheid moet gaan ophouden, zo dient Volkswagen nu ook een andere strategie op het gebied van elektrische auto’s en assistentiesystemen voor zelfstandig rijdende voertuigen te ontwikkelen. Het is niet langer een uitgemaakte zaak dat Audi die partner is. In Wolfsburg wedt men liever op een ander paard, namelijk Ford.
Dit betekent dat dochter Audi door moederconcern Volkswagen vermoedelijk op een zijspoor wordt gezet bij de ontwikkeling van een nieuw generatie technologie voor zelfstandig en/of elektrisch rijdende auto’s. In Wolfsburg heeft men al langer plannen voor samenwerking met Ford, maar die leken zich aanvankelijk te beperken tot bedrijfswagens. Nu zal Volkswagen haar platform voor elektrische modellen (I.D. genaamd) beschikbaar gaan stellen aan de Amerikaanse collega. Op die manier kunnen de hoge ontwikkelingskosten (vorig jaar 12 miljard euro) worden gedeeld. Tot afgelopen zomer was dit geen issue: Volkswagen leek de investeringen ondanks de nasleep van de dieselfraude (die het concern inmiddels 27 miljard euro aan boetes en schadevergoedingen heeft gekost) makkelijk te kunnen ophoesten. Maar inmiddels is er vrees dat de mondiale economie gaat afkoelen, al dan niet veroorzaakt door handelsconflicten (Verenigde Staten versus China, Brexit). Ook is vorige maand duidelijk geworden dat Volkswagen in eigen land veel kosten zal moeten maken om oudere, vervuilende diesels terug te kopen of aan te passen. De overschakeling naar WLTP gecertificeerde modellen is bij de autobouwer uit Wolfsburg bovendien extreem chaotisch verlopen. Volkswagen heeft hierdoor in september en oktober veel minder nieuwe auto’s kunnen verkopen in Europa. Om het leed compleet te maken, werd afgelopen week bekend dat chipfabrikant Broadcom een claim van 1 miljard dollar (880 miljoen euro) heeft ingediend wegens patentschendingen.
Volkswagen topman Herbert Diess is er nu niet langer zeker van dat Volkswagen de transformatie naar elektrisch en autonoom rijden zelfstandig af kan. Samenwerking is daardoor onontkoombaar geworden. Ford heeft daar ook wel oren naar aangezien beiden de hete adem in de nek voelen van technologieconcern Waymo dat onlangs toestemming heeft gekregen om met onbemande robotauto’s taxidiensten te gaan aanbieden in Californië. De Amerikaanse autofabrikant lijdt in Europa bovendien verlies en is dus gedwongen om in haar kosten te snijden. Ford gaat op het gebied van autonoom rijden sowieso een samenwerking aan met technologieconcern Baidu uit China, een land waar Volkswagen marktleider is. De Duitsers hebben op hun beurt de krachten gebundeld met onder meer Mobileye, een Israëlisch bedrijf op het gebied van autonoom rijden. Volkswagen wil in Israël experimenteren met robot taxidiensten.
Nu Ford en Volkswagen al dan niet noodgedwongen een beetje ‘verliefd’ zijn geworden, is het Audi die een blauwtje loopt. Zuster Porsche lijkt dat wel best te vinden. Die heeft een financiële kater overgehouden aan de door Ingolstadt geleverde dieselmotoren. Volkswagen verbood Porsche om hiervoor een gepeperde rekening in te dienen bij Audi, maar nu kan de sportwagen/SUV specialist alsnog haar gram halen. Het is twijfelachtig of de Nederlander Bram Schot, die zichzelf ietwat geforceerd tot nieuwe topman heeft benoemd, het merk met de 4 ringen weer glans kan geven. Mocht dat wel lukken, dan is er kans dat Audi haar gidsrol binnen het Volkswagen concern weer terugkrijgt.