Van een mooi bord kan je niet eten: test Toyota Prius

De populariteit van plug-in hybride auto’s neemt in Europa gestaag af. Fiscale voordelen zijn er amper meer en de stroomprijzen stimuleren ook niet om voor een personenwagen met een stekker te kiezen. Toch lanceert Toyota bij ons de nieuwe Prius. Anders dan zijn voorganger is die bij ons niet meer leverbaar in een zelf oplaadbare uitvoering (wat vreemd is, want die techniek heeft in de Corolla juist net een update gekregen), maar alleen als ‘PHEV’. De grootste aantrekkingsfactor is het design van de nieuwe Prius. Daar waar zijn voorganger bloedlelijk was, daar is de 2023 editie een schoonheid.

Het kan verkeren. De allereerste Prius uit 1997 schreef autogeschiedenis met zijn innovatieve, ongekend zuinige aandrijflijn, maar de consument liep er met een grote boog omheen vanwege zijn rare uiterlijk met onder andere veel te kleine wieltjes. Nu, 26 jaar later zijn de rollen bij de 5de generatie omgedraaid. De Prius maakt nu indruk met een bijzonder bevallig ontwerp, maar met zijn aandrijflijn lijkt hij achter de feiten lijkt aan te hollen. Deze auto smeekt vanwege zijn aalgladde carrosserie om een volledig elektrische aandrijflijn, maar die kan Toyota niet bieden. Daarnaast zal de nieuwe Prius ook geen optie zijn voor al die miljoenen fans van de conventionele, zelf oplaadbare en bewezen oer betrouwbare techniek van de Japanners. Toyota, gaat het wel goed met jou?

De nieuwe editie wordt aangeprezen als de zuinigste Prius ooit: hij verbruikt volgens de WLTP cyclus namelijk slechts 0,7 liter per 100 km. Mits de lithium-ion accu vooraf van stroom is voorzien natuurlijk. Met een capaciteit van 13,6 kWh is de batterij goed voor maximaal 86 emissievrije kilometers (50 procent meer dan voorheen), maar je moet dan wel opteren wordt voor de basisuitvoering met 17 inch stalen wielen. De duurdere varianten met grotere velgen hebben een elektrische actieradius van 72 km. Het is mogelijk om dit rijbereik te evenaren, maar alleen als je vooral in de stad rijdt. Indien er ook buiten de bebouwde kom wordt gereden, dan is een elektrische actieradius van 60 kilometer realistisch.

Het oplaadproces is natuurlijk niet gratis. En dan nog. Het is bij plug-in hybride auto’s immers niet de vraag óf het praktijk verbruik afwijkt van de in de folder vermelde waarde, maar hoeveel. Het maximale laadvermogen van 3,3 kW (bij een laadpaal of Wallbox) betekent dat men 5 uur moet wachten op een volle accu. Dat is voor de meeste mensen ’s nachts geen probleem, maar even inpluggen bij de supermarkt, als jij even 20 minuten in de winkel bent, zal maar weinig extra kilometers genereren. Terwijl elke keer wel het meegeleverde laadsnoer van 7,5 meter uit de tas moet worden gehaald.

Ondanks bovenomschreven onzekerheid, is de nieuwe Prius geen auto die voor onrust zorgt. Hij is namelijk bijzonder stil en comfortabel. Heel veel ritten kunnen inderdaad op louter de 163 pk sterke elektromotor worden afgelegd. Dankzij een grotere batterij capaciteit kan die meer remenergie recupereren dan voorheen. De bestuurder heeft keuze uit 3 regeneratiestanden (Normal, Eco en Sport). Daarmee kunnen volgens Toyota tot 80 procent van de vertraging worden uitgevoerd zonder dat het rempedaal ingetrapt hoeft te worden.

Als basisunit fungeert een 2,0 liter grote benzinemotor van 152 pk die op een arm mengsel kan draaien en die gekoppeld is aan een CVT. Dit type automaat zorgt vandaag de dag veel minder voor een loeiende motor dan vroeger. Gaspedaalcommando’s worden subiet uitgevoerd. Dat de verbrandingsmotor zo weinig benzine verbruikt, komt ook doordat Toyota hem zijn werk laat doen in zijn optimale toerengebied. Indien de bestuurder geen acceleratie-opdracht heeft gegeven, verdwijnt het geluid naar de achtergrond. Sprinten naar 100 km/u kan de nieuwe Prius trouwens in 6,8 seconden worden afgehandeld. Daarmee is hij slechts fractioneel langzamer dan menig hete hatchback. Invoegen op de snelweg is kinderspel.

Toyota beweert het verbruik nog verder terug te kunnen dringen met het zogeheten Predictive Efficient Drive systeem. Dat onthoudt waar de bestuurder regelmatige rijdt en wat zijn rijstijl is. Op basis van die kennis zal automatisch het gebruik van de elektrische modus worden geoptimaliseerd. Het systeem wordt effectiever naarmate de hoeveelheid beschikbare gegevens toeneemt met het aantal gereden kilometers. Daardoor gaat de Prius dus theoretisch steeds efficiënter omspringen met de beschikbare elektrische energie. De aandrijflijn van de Prius Plug-in Hybrid heeft een systeemvermogen van 223 pk; bijna het dubbele van zijn voorganger. Die was in zelf oplaadbare uitvoering goed voor 122 pk. De nieuwe Prius kan een topsnelheid van 184 km/u halen. De rijervaring met de nieuwe Prius kan worden aangepast via de optie Drive Mode Select op de middenconsole. Afhankelijk van de voorkeur van de bestuurder kan een aangepaste combinatie van aandrijflijn-, stuur- en airconditioninginstellingen worden opgeslagen, zodat deze op elk moment direct toegankelijk zijn.

De nieuwe Prius staat op een nieuw platform, genaamd GA-C-platform (de tweede generatie van de Toyota New Global Architecture; TNGA). Kenmerkend voor dit onderstel is het lage zwaartepunt en dat zou moeten resulteren in een direct stuurgedrag, althans dat is de theorie. De nieuwe Prius is iets korter dan zijn voorganger, terwijl de wielbasis tot 2,75 meter groeide. Door de batterij onder de achterbank te plaatsen en de benzinetank te verhuizen naar een lagere positie meer naar voren in de auto, kon een gunstiger zwaartepunt worden gerealiseerd. Ook het formaat van de kofferbak nam door deze ingreep toe en wel met 33 liter. Maar nog steeds stelt het volume van de bagageruimte niet veel voor: 284 liter is nog altijd erg weinig voor een 4,6 meter lange auto.

Voor de rest is de nieuwe Prius 1,78 meter breed en 1,42 meter hoog. Met deze maatvoering is hij 5 centimeter lager en 2,2 centimeter breder dan zijn voorganger. Voor de rest is hij 4,6 centimeter korter dan de oude Prius. Toyota heeft briljant gespeeld met de zwarte en grijze details. Samen met de sierlijke lichtunits zorgen die voor een design dat zowel harmonieus als dynamisch is. Ja, de nieuwe Prius is behoorlijk begeerlijk geworden. Petje af voor Toyota!

Achterin is er voldoende beenruimte, maar door de erg schuin aflopende daklijn is het geen ideale zit plek voor personen die langer zijn dan 1,8 meter. Vorm (aerodynamisch) ging dus heel duidelijk boven functie bij de jongste Prius. Die blijkt trouwens minder gunstig gestroomlijnd te zijn dan zijn voorganger Prius. En dat is óók een bewijs dat Toyota vorm belangrijker vond dan functie. De jongste Prius is er qua uiterlijk dus met sprongen op vooruit gegaan, maar dat is ten koste gegaan van de maximale efficiëntie. Toyota heeft als nieuwe slogan “No more boring cars”, maar om die doelstelling te realiseren hebben de ontwerpers dus enkele grammen meer CO2 uitstoot op de koop toe genomen.

Dat Toyota geen saaie auto’s meer wil bouwen, merk je ook als je met de nieuwe Prius gaat rijden. De Japanners hebben de ophanging geheel opnieuw ontworpen. MacPherson veerpoten vóór en dubbele draagarmen achter moeten het recept zijn voor prima rijeigenschappen zonder dat het veercomfort wordt geslachtofferd. Toyota is wat dit betreft prima geslaagd in haar opzet, al is de schokdemping wel nogal stug. Maar het kleine stuurtje (35 centimeter diameter; afkomstig uit de BZ4X) ligt prettig in de hand en voelt lekker stevig aan. De wegligging is dik in orde, met een goede behendigheid, balans en stabiliteit. Een aangenaam weggedrag dus. Ook de scherpe besturing weet te plezieren. En de eerder genoemde stugge schokdemping maakt de Prius deels goed met zijn fraaie stroomlijn, waardoor je zelfs bij (zeer) hoge snelheden amper windgeruis hoort. Dat comfortaspect is overigens ook te danken aan het vrij goed geïsoleerd interieur, want je hoort ook maar weinig rolgeluiden.

De nieuwe Prius scoort ook punten met zijn prima bouwkwaliteit. Van Toyota, dat tegenwoordig op elk model 10 jaar garantie geeft, verwacht je natuurlijk niet anders dan een keurige afwerking, maar dit keer zijn ook de gebruikte materialen grosso modo van goed allooi. De hoeveelheid harde plastics is duidelijk minder dan bij de C-HR of Corolla. In het interieur valt op dat ook het dashboard grondig veranderd is. Het grote, centraal geplaatste instrumentarium is nu geschiedenis. De bestuurder kijkt voortaan op een compacter (7 inch) TFT display dat hoog in zijn gezichtsveld is geplaatst boven het stuur, net als bij de BZ4X. Deze opstelling vergt evenwel enige gewenning en het duurt even voordat er een ideale zitpositie gevonden is.

In het midden van het dashboard prijkt een tweede display van 12,3 inch. Dat hoort bij het nieuwste infotainmentsysteem van Toyota. De installatie reageert snel en is gemakkelijk in gebruik, maar de navigatie is niet altijd even helder in haar instructies, waardoor ik soms rondjes zat te rijden. Gelukkig is er standaard Android Auto (met kabel) en draadloze Apple CarPlay. Het selecteren van multimediafuncties via spraakopdrachten is eenvoudiger gemaakt met de ‘Hey Toyota’ on-board stemassistent. Deze reageert op gesproken verzoeken van de bestuurder of voorpassagier om bijvoorbeeld de temperatuur aan boord aan te passen, multimediaopties te kiezen, te bellen of de ramen te openen en te sluiten. ‘Hey Toyota’ is ontworpen om spraak te begrijpen, dus het commando ‘ik heb honger’ genereert bijvoorbeeld aanbevelingen voor restaurants in de buurt (en geen moederachtige vermaning dat kindertjes in Afrika honger hebben; “wij hebben trek”).

Ondanks deze overvloed aan technologie, heeft Toyota de fysieke knoppen bewaard voor het regelen van de temperatuur aan boord en voor het instelling van het volume van de geluidsinstallatie. Het dashboard oogt wellicht wat druk, maar wie alles nader onderzoekt en vooral meer tijd in de nieuwe Prius doorbrengt, komt al snel tot de conclusie dat de boordplank ergonomisch wel logisch in elkaar steekt. Een optioneel panoramisch dak versterkt het natuurlijke licht in de cabine. Het interieur van de nieuwe Prius heeft meer opbergruimte gekregen. Het handschoenenkastje heeft nu bijvoorbeeld een inhoud van 7 liter, vergeleken met 5,4 liter van het exemplaar van zijn voorganger.

De Prius Plug-In Hybrid wordt onder andere leverbaar in een extra zuinige basisuitvoering. Die heeft 17 inch stalen velgen (met sier doppen) en komt 86 kilometer ver. Die uitvoering, Dynamic genaamd, kost 44.695 euro en is reeds voorzien van stoelverwarming en een 12,3 inch groot touchscreen. De andere uitrustingssmaken zijn Executive (47.195 euro) en Solar Edition (53.595 euro). De laatste variant doet zijn naam eer aan vanwege het zonnepaneel met geïntegreerde fotovoltaïsche cellen op het dak. Daarmee kan dagelijks tot 8 kilometer aan emissievrije actieradius worden gegenereerd (gebaseerd op de jaarlijkse zonneschijn in Nagoya, Japan). Het is daardoor niet gezegd of de extra investering in dit zonnedak zich in Nederland laat terug verdienen. Maar bij aanhoudend zonnig weer kan de batterij volledig worden opgeladen als de auto iets langer dan een week stilstaat. De zonnecellen laden de hoofdbatterij nu direct op, zonder dat er een extra batterij voor de zonnecellen nodig is zoals bij de vorige generatie. Als de auto geparkeerd staat, kan een 3,3 kW on-board lader de batterij in slechts 4 uur bijladen van nul naar vol.

Als Solar Edition is de Prius altijd geel oftewel Sunset Yellow van kleur. De andere uitvoeringen worden standaard geleverd met blauwe lak (Orion Blue genaamd), maar de klant kan ook kiezen voor Ash, Dark Blue, Emotional Red, Platinum Pearl White, Silver Metallic en Attitude Black. Upgraden naar een metaallak zoals Sunset Yellow kost bij deze versies 995 euro.

In het derde kwartaal van dit jaar worden de eerste exemplaren van de nieuwe Prius in Nederland geleverd. Dat hij niet leverbaar is een volledig elektrische uitvoering is een gemiste kans. Toyota zou dan zeker meer klanten over de streep hebben getrokken; mensen die dan de nadelen (weinig hoofdruimte achterin, kleine kofferbak, stugge vering) op de koop toe zouden hebben genomen. Sinds de introductie van de eerste Prius in 1997 heeft Toyota wereldwijd meer dan 23 miljoen geëlektrificeerde auto’s verkocht. Meer dan 5 miljoen daarvan zijn van dit modeltype. Indrukwekkend, maar anno 2023 loopt Toyota met een stekker hybride aandrijflijn achter de feiten aan.