Het zal jou niet ontgaan zijn dat het crisis is bij Volkswagen. De Raad van Bestuur van de Duitse autobouwer dreigt met de sluiting van fabrieken en massaontslagen. Bij de grootste Duitse vakbond IG Metall is men woest: “Wij zullen ons daar met alle middelen die wij hebben tegen verzetten”.
“Veel werknemers zijn geschokt en boos over hoe de directie van Volkswagen te werk gaat”, zo laat Thorsten Gröger weten. Hij is namens vakbond IG Metall hoofdonderhandelaar bij en voert het overleg over de cao van werknemers bij Volkswagen. “Dat het personeel bezorgd is, was duidelijk voelbaar toen CEO Oliver Blume onlangs op het hoofdkantoor in Wolfsburg de reorganisatie plannen aankondigde . Het personeel floot hem en de andere topmanagers uit en liet duidelijk merken dat zij woedend zijn”, aldus Gröger (foto). Hij benadrukt dat dit soort spanningen tussen de leiding en de werknemers van Volkswagen heel ongebruikelijk zijn. “Wij hebben al tientallen jaren de afspraak dat problemen, hoe groot ze ook zijn, worden opgelost zonder dat er gedreigd wordt met de sluiting van fabrieken. En zonder dat er wordt gesproken over massaontslagen”.
Die afspraken zijn vastgelegd in een zogeheten ’toekomst-cao’, oftewel ‘Zukunftstarifvertrag’ in het Duits. Daardoor zijn werknemers zeker van hun baan. Maar nu heeft het het topmanagement van Volkswagen deze afspraken eenzijdig en zonder overleg opgezegd. “Er wordt getornd aan de fundamenten die vele jaren de basis waren voor het succesverhaal van Volkswagen”, zegt Gröger. Hij vervolgt: “Dat er problemen zijn, staat buiten kijf. Maar dat Volkswagen jarenlang een succesverhaal is geweest, kan niet los worden gezien van het feit dat werknemers niet bang hoefden te zijn dat zij op straat zouden worden gezet. Maar nu wil het bedrijf onder leiding van Blume (zie foto onder) dat anders gaan aanpakken. Jammer, want in het verleden werden grote crises mét de werknemers opgelost”. Vakbond IG Metall krijgt veel steun van lokale politici die zich ook grote zorgen maken over ontslagen. Gröger geeft het bedrijf in elk geval nog tot 1 januari 2025 respijt. Daarna volgen er mogelijk stakingen.
Volkswagen, met meer dan 120.000 werknemers in Duitsland, was lang een van de drijvende krachten achter de groei van de Duitse economie. Daardoor waande het bedrijf zich onkwetsbaar, zeker nadat Opel als concurrent was ‘kaltgestellt’. Volkswagen werd arrogant en lachte om de opkomst van de Tesla en over de concurrentie uit China. Dat waren volgens de autofabrikant uit Wolfsburg geen echte auto’s. Maar inmiddels zingt Volkswagen een toontje lager. Zij is door diezelfde concurrentie uit China in het defensief gedrukt. Autofabrikanten uit dit land zijn in staat om elektrische auto’s te bouwen die de Duitse collega’s niet kunnen maken. En dat tegen lage prijzen. Deskundigen denken dat het moeilijk zal worden voor Volkswagen om deze technologische achterstand in te lopen.
Ook Gröger erkent dat er grote problemen spelen bij de autofabrikant. “Het Dieselgate schandaal kostte 30 miljard euro. Dat is weggegooid geld. Daarnaast is het bedrijf veel te laat gestart met de ontwikkeling van een ‘betaalbare’ elektrische auto. Bovendien stond had het debuutmodel ID.3 meer kinderziektes dan een aap vlooien heeft. De consument is dat niet ontgaan. Volkswagen staat voor hen niet langer op een voetstuk. Daardoor moeten nu alle zeilen worden bijgezet om de concurrentiestrijd met China niet te verliezen.
Op het gebied van elektrische auto’s mist Volkswagen niet alleen een ‘betaalbaar’ model, maar ontbreekt ook een product dat kan concurreren met de enorm succesvolle Tesla Model Y. De types ID.3. ID. 4/ID.5 en ID.7 zijn dat in ieder geval niet. Volkswagen dreigt daardoor haar leidersrol op de zakelijke markt, ooit opgebouwd met de befaamde TDI modellen, te verliezen. Volkswagen komt eind 2025 overigens wel met een ‘betaalbare’ elektrische auto die met name voor particuliere rijders interessant kan zijn, maar die gaat in Spanje bij dochter Seat gebouwd worden. Het risico op sluiting van Duitse fabrieken neemt daardoor niet af.
Terwijl Volkswagen diep in de problemen zit, draait ook de rest van de Duitse economie niet lekker. Overnames van toeleveranciers door buitenlandse bedrijven, fabriekssluitingen en faillissementen zijn aan de orde van de dag. Elke week dringt het besef dieper door dat Duitsland haar leidende rol op economisch gebied kwijt is geraakt. De vraag is of het tij kan worden gekeerd, of dat Volkswagen zich moet neerleggen bij het feit dat anderen op het internationale autotoneel nu de dienst uitmaken. Dat juist de Duitse fabrikanten last hebben van de opkomst van Chinese tegenspelers, komt doordat zij gewend zijn om veel auto’s naar het Aziatische land te exporteren. Dat worden er elke maand minder. De reden: de Duitse technologische knowhow is niet langer superieur. Britse, Franse en Italiaanse fabrikanten hadden al eerder hun tanden stukgebeten op de Chinese automarkt en hebben nu dus veel minder te verliezen.
Maar het zijn niet alleen de Chinese autofabrikanten waar Volkswagen last van heeft. Op de Europese automarkt heeft het Duitse bedrijf vooral last van Toyota. Dat heeft in de eerste jaarhelft een verkoopgroei van ruim 15 procent. Volkswagen leverde in dezelfde periode 3,7 procent in. En dat komt niet door elektrische auto’s want die bouwt Toyota amper. Nee, het komt doordat Volkswagen in het B segment geen enkel model kan aanbieden met hybride techniek. Terwijl Toyota daar juist uitstekende zaken doet het de Yaris (Cross) Hybrid. Een klasse hoger kan Volkswagen nu weliswaar een mild hybride Golf aanbieden en pronkt zij met verbeterde plug-in modellen die een elektrische actieradius van meer dan 100 kilometer hebben. Maar het laatste type techniek is te duur voor de doorsnee autoconsument. Tegelijkertijd ontbreken zogeheten Full Hybrid modellen die zich à la het repertoire van Toyota zelf opladen en die met de zonder ‘stekker gedoe’ opgewekte stroom zorgen voor een significant lager benzineverbruik en idem CO2 uitstoot. Volkswagen loopt daardoor hopeloos achter met het reduceren van de gemiddelde emissiewaarde van de door haar verkochte auto’s terwijl Toyota wat dit betreft op rozen zit.
Volkswagen moet zich dus op meerdere fronten zien terug te vechten. In China met elektrische modellen die net zo goedkoop zijn als wat lokale fabrikanten aanbieden. In Europa met hybride modellen die zichzelf opladen. En eigenlijk is er ook een derde front waar de zaken niet goed gaan: Noord Amerika. Volkswagen dacht daar flink te kunnen gaan scoren met haar ID modellen, maar Amerikanen laten met hun koopgedrag zien liever een hybride model te hebben. Dus eigenlijk wordt er met de ID4/ID.5 en ID.7 aldaar op het verkeerde paard gewed. Amerikanen zouden veel beter verleid kunnen worden met een Passat Hybrid. Maar die verkoopt Volkswagen niet op de Noord-Amerikaanse markt.
Gröger heeft gelijk als hij zegt dat de directie van Volkswagen grote fouten heeft gemaakt.