Vanaf juli is het verplicht: elke nieuwe auto die de fabriek verlaat moet een camerasysteem aan boord hebben dat de bestuurder constant in de gaten houdt. Privacy-experts vinden dat een zorgelijke ontwikkeling. “Je wordt voortdurend bespied”.
Wie straks achter het stuur kruipt van een nieuwe personenwagen ontkomt er niet meer aan: een camera recht voor jouw neus die jou voortdurend in de gaten houdt. De Europese Unie verplicht vanaf juli namelijk dat iedere nieuwe auto is uitgerust met een zogeheten ADDW-systeem (Advanced Driver Distraction Warning).
Dat systeem houdt via camera’s en infraroodsensoren de bestuurder nauwlettend in de gaten. Kijk je te lang naar een koe in de wei of dwalen je ogen per ongeluk af naar je trillende telefoon? Dan volgt er direct een waarschuwing in de vorm van een geluidssignaal en een flitsend symbool op het dashboard.
Aan de hand van de stand van je ogen en je hoofd kan dit systeem er achter komen of je als automobilist bent afgeleid. De Europese Unie spreekt van een logische stap voor de verkeersveiligheid. Maar privacy experts zijn een stuk minder enthousiast over deze nieuwe technologie.
Zij vinden dat verkeersveiligheid niet ten koste mang gaan van alles. Privacy experts maken zich bij dit soort camera’s namelijk zorgen om de privacy van de bestuurder. “Het is de zoveelste schending van de privacy van de automobilist”.
Privacy experts zijn van mening dat het effect op de bestuurder van zo’n camera in je auto niet onderschat moet worden. “Die camera hangt echt recht voor jouw neus. Je wordt voortdurend gefilmd ed bespied. Dat kan zorgen voor het gevoel dat je de hele tijd gemonitord wordt, in jouw eigen auto. Het gaat hier om een aantasting van jouw persoonlijke leefomgeving”.
De EU-wetgeving over hoe deze beelden gebruikt mogen worden, is heel strikt. Zo moeten de gemaakte beelden in de auto blijven en mogen ze niet voor andere doeleinden worden gebruikt. Bovendien worden de beelden ook niet opgeslagen.
Toch stellen deze regels privacy experts bepaald niet gerust. “In de huidige regelgeving lijkt het goed geregeld te zijn. Er zou geen gezichtsherkenning worden toegepast. Toch leert de geschiedenis ons telkens weer dat dit soort regels uiteindelijk worden uitgebreid”. Bij privacy experts bestaat daarom de vrees dat ook deze beelden in de toekomst worden opgeslagen en uitgewisseld.
De vergelijking met de videodeurbel dringt zich op. Die was ooit bedoeld om het eigen huis en de tuin te kunnen beveiligen. Maar inmiddels worden de betreffende beelden steeds vaker door politie en justitie gebruikt bij de opsporing van daders van misdrijven.
Privacy experts zien ook een overeenkomst met cameratoezicht. “Dat was vroeger een zeldzaamheid, maar inmiddels lijkt het voor iedereen de normaalste zaak van de wereld te zijn geworden. De grenzen schuiven dus in razend snel tempo op, zonder dat wij het door hebben”.
Wat dat betreft zien privacy experts een patroon: “De invoering van zo’n camera in de auto past binnen een bredere trend waarbij de overheid steeds meer achter het stuur van de auto kruipt en meekijkt met alles. Die zijn eigenlijk steeds meer een soort rijdende computers geworden met een enorme hoeveelheid data. Dat is razend interessante informatie voor politie en justitie om allerlei misdrijven mee te kunnen oplossen”.
Bij een ongeluk kan deze informatie zelfs cruciaal zijn. Aan de hand van de camerabeelden kan de politie zien of de bestuurder wel op de weg aan het letten was op het moment dat het misging. Dus alle details van een ongeluk zijn hiermee in kaart te brengen. Het is iets waar justitie en politie zeker gebruik van willen maken.
Verzekeraars
Ook voor verzekeraars kunnen dit soort camerabeelden een goudmijn zijn. Uit allerlei onderzoeken blijkt dat zij grote belangstelling hebben voor dit soort systemen. Verzekeraars kunnen bijvoorbeeld op basis van de camerabeelden bepalen of iemand een hogere of lagere premie moet betalen.
Privacy experts waarschuwen dan ook: “De druk om de informatie uit dit soort systemen te gebruiken, of eigenlijk te misbruiken voor ander doeleinden, is enorm. Daar moeten wij niet naïef in zijn”.
Afleiding en frustratie
Tot slot denken pricacy experts dat camera’s in de auto ook een ongewenst neveneffect kunnen hebben. Het zou zelfs averechts kunnen werken en nadelig kunnen uitpakken voor de verkeersveiligheid. Door al die signalen op het dashboard en piepjes in de auto’s kunnen automobilisten juist nog meer afgeleid raken.
“Het kan zelfs tot enorme irritatie leiden, waardoor bestuurders uit pure frustratie en irritatie het systeem gaan uitschakelen. Dan krijg je de situatie dat men tijdens het rijden gaan zitten rommelen aan de apparatuur. Dat is echt hartstikke gevaarlijk”.