De betaalbaarheid van autorijden staat in Nederland onder druk, zo blijkt uit onderzoek van de ANWB. Maar liefst 32 procent van de automobilisten vindt autorijden inmiddels onbetaalbaar. Nog eens 46 procent maakt zich zorgen over de kosten, met name over de prijs van benzine (86 procent). Maar de auto blijft voor veel Nederlanders een essentieel vervoersmiddel. “70 procent van alle kilometers wordt in Nederland nog steeds met de auto afgelegd en dat zal voorlopig zo blijven”, aldus Marga de Jager, bestuursvoorzitter van de ANWB.
Vanaf volgend jaar vervalt de accijnskorting op brandstof, zo valt in de Voorjaarsnota te lezen. Dit betekent dat de accijns per liter benzine stijgt van 0,79 euro naar 0,99 euro ; een toename van ruim 25 procent. Veel Nederlanders zullen daardoor financieel nog verder knel komen te zitten. De ANWB noemt het “ongelooflijk” dat het kabinet geen oplossing biedt in de voorjaarsnota.
Ruim 46 procent van de automobilisten heeft inmiddels aanpassingen gedaan om de kosten van autorijden te kunnen blijven betalen. De meeste mensen besparen op uitjes en vakanties. Het percentage mensen dat moet bezuinigen op eerste levensbehoeften als boodschappen en de energierekening bedraagt liefst 12 procent.
Veel Nederlanders vinden de autokosten onvoorspelbaar. Dat komt vooral doordat onderhoudsbeurten onverwacht duur kunnen uitpakken. Deze hoge kostenpost maakt autorijden ook onbetaalbaar. Daarbij komt dat auto’s in Nederland gemiddeld ouder worden, wat de kans op dure reparaties vergroot.
Ondanks bovengenoemde zorgen, blijft de auto voor veel Nederlanders essentieel. Vooral buiten de grote steden en voor beroepen met onregelmatige diensten. “Mensen moeten toch naar hun werk kunnen”, zegt De Jager. Zij vult aan: “70 procent van alle kilometers in Nederland wordt nog steeds met de auto afgelegd en dat zal voorlopig zo blijven”.
Hoewel elektrisch rijden vaak wordt gepresenteerd als hét duurzame alternatief, loopt de interesse bij particulieren terug. Benzine wordt onbetaalbaar, en dan lijkt elektrisch rijden aantrekkelijk. Maar voor veel mensen is ook dat niet realistisch door de hoge aanschafprijzen van elektrische auto’s. Tegelijkertijd vinden zij op de occasionmarkt geen exemplaar dat helemaal naar hun wens is. Of waarvan de MRB als gevolg van de zware accu te hoog gaat worden.
De Jager begrijpt het idee achter de verduurzaming van mobiliteit, maar over het huidige regeringsbeleid is zij niet enthousiast. “De realiteit is dat veel mensen simpelweg afhankelijk zijn van hun auto en nu al moeite hebben om de kosten te dragen. Door brandstof nóg duurder te maken, vergroot je die druk alleen maar”, zegt zij. Daarnaast waarschuwt De Jager dat het schrappen van accijnskortingen ook financiële risico’s voor de overheid zelf oplevert. “Als mensen minder gaan rijden of overstappen op een elektrisch auto, dan daalt de accijnsinkomst. Daarmee maken ze het probleem voor zichzelf alleen maar groter”.
ANWB vindt fors duurdere benzine ongelofelijk
Wie volgend jaar aan de pomp benzine wil tanken moet fors in de buidel tasten om de auto vol te tanken. Er is namelijk nog geen oplossing voor de accijnskorting die na dit jaar verdwijnt. Dat wordt duidelijk uit de voorjaarsnota van het kabinet. Waar er nu 0,79 euro accijns wordt geheven over een liter benzine, is dat volgend jaar 0,99 euro; een stijging van een kwart. De ANWB noemt het “ongelooflijk” dat er geen oplossing is voor de verdwijning van de accijnskorting.
Ook de prijs voor een liter diesel en lpg gaat fors omhoog. Die zullen stijgen van respectievelijk 0,52 euro en 0,19 euro naar 0,65 euro en 0,24 euro. Daaroverheen gaat nog btw, waarna er afgerond ongeveer 25 cent per liter brandstof extra betaald moet worden “Dat is alleen nog maar de korting die tot nu toe gold”, aldus de Jager. Zij verwacht “nog een aantal Europese maatregelen” waardoor de brandstofprijs nog verder zal stijgen.
Als gevolg van die Europese maatregelen, zoals een nieuw emissierechtensysteem waardoor CO2-uitstoot duurder wordt, vreest De Jager dat autobrandstoffen op termijn nog “minimaal 50 cent tot 1 euro” duurder worden. Dat bedrag komt nog bovenop de accijnskorting die ophoudt en is exclusief hogere btw-lasten op brandstof. Een liter benzine gaat daardoor tegen de tijd dat alle maatregelen zijn ingevoerd richting de 3 euro, zo bevestigt de ANWB-topvrouw.
De Jager vindt het “ongelooflijk” dat de accijnskorting verdwijnt. Ze spreekt van een “makkelijke manier” om dekking te vinden voor alle andere uitgaven. “Een kwartje per liter voor 8 miljoen auto’s, dan gaat het in een keer om heel veel geld. Dat is 1,5 miljard euro, terwijl er nu al 4,5 miljard euro wordt opgehaald”. Het kabinet snijdt zichzelf hiermee ook in de vingers, vindt De Jager. Zij wijst er op dat de inkomsten uit de brandstofaccijnzen juist zullen dalen, doordat er steeds meer elektrisch wordt gereden. Daardoor moet de politiek op andere plekken geld ophalen om wensen in vervulling te laten komen. “Dit is echt vooruit schuiven, je maakt het probleem alleen nog maar groter”.
De ANWB-topvrouw verwijst naar het beleid in andere landen: “Daar zie je dat ze de indexatie op de accijns niet meer toepassen, om te voorkomen dat zij straks een nog groter gat moeten dichten”. Wat de Nederlandse regering doet is dus makkelijk, maar niet slim”, aldus de Jager. De ANWB zegt flink te willen lobbyen in Den Haag om de accijnskorting in stand te houden. De discussie aldaar zal vermoedelijk in aanloop naar Prinsjesdag in september weer oplaaien. In augustus wordt er namelijk opnieuw naar de begroting voor volgend jaar gekeken.