De Amerikaanse president Donald Trump overweegt om de dieselexport uit zijn land te beperken. Met deze maatregel hoopt hij de prijzen aan de pomp in de Verenigde Staten te drukken. Maar het is twijfelachtig of een exportverbod de Amerikanen daadwerkelijk helpt. Wat wel vaststaat, is dat zo’n besluit voor de rest van de wereld heel slecht uitpakt, dus ook voor Nederland. Energiedeskundige Lucia van Geuns zegt over het verbod: “Als hij dat instelt, gaan wij dat enorm merken”.
Door met name de aanval van Israël en de Verenigde Staten op Iran zijn de brandstofprijzen dit jaar extreem gestegen. Het einde lijkt nog niet in zicht. Ook de Amerikaanse consumenten nemen dat de president kwalijk, omdat de Verenigde Staten gebouwd is rondom autobezit. Veel mensen zijn voor hun hele doen en laten domweg afhankelijk van de auto. Niet alleen om naar hun werk te gaan.
Trump probeert nu van alles om de prijzen aan de pomp omlaag te krijgen. Zo oefent hij druk uit op de Oekraïense president Zelensky om te stoppen met de aanvallen op Russische raffinaderijen. Veel deskundigen zijn het erover eens dat, zelfs al zou Oekraïne dat doen, het weinig zou uitmaken voor de prijzen van benzine en diesel.
Nu zinspeelt de president op een exportverbod, maar ook daarvan zal het effect maar zeer beperkt zijn, zegt Van Geuns. “In de zuidelijke staten aan de Golf van Mexico, waar de Amerikaanse raffinaderijen staan, zal het wel een verlagend effect hebben, maar in de rest van het land niet”. Sterker nog: de prijzen zullen daar zelfs eerder stijgen door zo’n besluit. Een exportverbod zal alle bestaande logistieke stromingen danig ontregelen, waarschuwt de energiedeskundige. “Voordat alles een nieuwe dynamiek heeft gekregen, zullen de Amerikanen eerst hele hoge prijzen ondervinden”.
En niet alleen in de Verenigde Staten, maar ook in de rest van de wereld zullen de prijzen sterk stijgen. Van Geuns: “Een exportverbod heeft echt enorme consequenties voor de dieselprijs elders in de wereld”. Het zou echt een slecht bericht zijn voor ons land”. De VS exporteert momenteel zo’n 1,5 miljoen vaten diesel per dag. Dat is ongeveer 20 procent van het wereldhandelsvolume. Van die 1,5 miljoen vaten gaan er 500.000 naar Europa.
De Verenigde Staten zal zich met zo’n decreet ook op lange termijn in de voet schieten, waarschuwt Van Geuns. De Amerikaanse industrie is er ook enorm op tegen. Bij een exportverbod zullen ze in het buitenland voortaan als onbetrouwbaar te boek komen te staan. Kortom: volgens de energiedeskundige zou zo’n besluit voor de VS zowel op korte als lange termijn slecht uitpakken, en voor de rest van de wereld nog slechter. “Toch zijn er serieuze aanwijzingen dat hij erover nadenkt. Trump is ontzettend moeilijk te volgen deze dagen”.
Hoge dieselprijs kost Europese automobilist 203 miljoen euro per dag
Europese dieselrijders zijn zo’n 30 euro meer kwijt aan het vullen van hun tank vergeleken met het begin van het jaar. De Europese NGO Transport & Environment rekende door dat het in Europa per dag gaat om zo’n 203 miljoen euro aan extra kosten voor automobilisten met een dieselvoertuig. Ondertussen verandert het tankgedrag van Nederlanders en wordt er in Brussel door politici gepleit voor prijsdrukkende maatregelen.
Uit de analyse van Transport & Environment blijkt dat Europa van alle grote economieën de grootste gevolgen ondervindt van de torenhoge brandstofprijzen. Diesel is in Europa namelijk goed voor 40 procent van het aardolieverbruik, een groter aandeel dan in welke andere regio ook.
Dieselprijzen zijn sinds begin dit jaar snel opgelopen, waarbij een hoofdrol is weggelegd voor het conflict tussen de VS en Iran. Met de aanhoudende verstoringen van de Straat van Hormuz is de dieselprijs volatieler geworden, waar Europa als grootgebruiker dan ook zeer kwetsbaar voor is.
Ondertussen is ook in Brussel de ernst van de situatie doorgedrongen. Vorige week noemde voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen het beestje al bij de naam. Toen meldde zij dat de EU sinds de Iran-oorlog al 90 miljard euro extra moest betalen voor de import van fossiele brandstoffen, “zonder daar ook maar een druppel extra energie voor te krijgen”.
Europese regeringen staan inmiddels te springen om actie vanuit de EU. Zo pleitte de Franse president er bijvoorbeeld voor om tijdelijk de verplichte kwaliteitsstandaard voor Europese diesel te verlagen, wat volgens hem de productie van Europese raffinaderijen met 5 tot 20 procent zou kunnen verhogen.