Meer werken voor hetzelfde loon en minder verdienen als de verkopen tegenvallen: de Raad van Bestuur van het Volkswagen concern, onder leiding van CEO Oliver Blume (foto), wil de werktijden van werknemers koppelen aan de bezettingsgraad van de fabriek. Ook moeten tal van extra toeslagen worden afgeschaft. De reden waarom de bankschroeven bij het personeel aangedraaid dienen te worden is het feit dat de Raad van Bestuur de tot nu toe doorgevoerde bezuinigingsmaatregelen onvoldoende vindt.
Vakbond IG Metall zit sinds de bekendmaking van de plannen in de gordijnen. Die stelt dat ook de nu nog gegarandeerde stageplaatsen voor studenten op het spel staan. Het management van Volkswagen zou zelfs de voorheen vrije dagen op kerstavond en oudejaarsavond willen afschaffen. Indien personeel dan toch vrij wil zijn, dienen zij vakantiedagen op te nemen. Daniela Cavallo (foto), voorzitter van de ondernemingsraad van Volkswagen, spreekt van een “horrorscenario” en dreigt samen met IG Metall met een staking.

Volkswagen gaat er bij de komende loononderhandelingen dus met een gestrekt been in. Ook vanwege het voorstel om de lonen 2 jaar lang te bevriezen dreigt een conflict met de vakbond dat rond de jaarwisseling tot stakingen kan leiden.
Als onderdeel van een bredere poging om kosten te besparen, wil de Duitse autofabrikant ook een bonus afschaffen die wordt uitgekeerd in contanten of als extra verlof. Daarnaast wil het bedrijf de onderhandelingen over de door vakbond IG Metall zwaar bevochten 35-urige werkweek heropenen, om de flexibiliteit te krijgen langere werktijden zonder extra loon te kunnen verlangen. “De Raad van Bestuur van Volkswagen steekt zijn werknemers een mes in de rug”, aldus hoofdonderhandelaar Thorsten Gröger. “Dit wordt een zwaar, bitter en uitputtend conflict dat diepe sporen zal nalaten bij het bedrijf”.
De relatie tussen het management en de vakbond, die vanwege de bedrijfsstructuur van de Volkswagen Groep aanzienlijke invloed heeft, staat onder druk door de uitgebreide herstructureringsplannen van Blume. Die wil namelijk 100.000 banen schrappen. Werknemers hebben gedreigd vanaf januari te staken, nadat Volkswagen vrijwel al zijn loonafspraken met de vakbond had opgezegd.
De loononderhandelingen voor ongeveer 120.000 werknemers van Volkswagen beginnen op 24 november in de Noordwest-Duitse stad Emden. Daar staat een van de vier fabrieken die het bedrijf in 2030 of kort daarna mogelijk wil sluiten als onderdeel van de herstructurering.
De Duitse auto-industrie kampt met een bredere golf van arbeidsconflicten. IG Metall plant ook 24-uurs stakingen bij Mercedes-Benz, Volkswagen-dochter Audi en andere bedrijven die parallel onderhandelen over lonen in de auto- en staalindustrie. Duitse autofabrikanten staan onder druk van goedkoper producerende Chinese concurrenten zoals BYD, die snel een Europees marktaandeel van meer dan 10 procent opgebouwd hebben. Hoge importheffingen van de Verenigde Staten zetten ook het exportmodel onder druk dat jarenlang de basis vormde voor het succes van Duitse fabrikanten zoals Volkswagen.
De 35-urige werkweek is uitgegroeid tot een belangrijk strijdpunt in de arbeidsconflicten. Mercedes-Benz heeft Duitse werknemers eveneens gevraagd langere uren te accepteren tegen hetzelfde loon, omdat de binnenlandse fabrieken volgens het bedrijf te duur zijn geworden om te exploiteren. Het bedrijf overweegt ook fabriekssluitingen.
In de uiteenzetting voor de komende loononderhandelingen laat Volkswagen zien dat het een poging waagt om de productiekosten te verlagen. Daarmee stuurt de autofabrikant aan op een confrontatie met IG Metall, dat 5 procent meer loon eist voor het personeel.
Met de eisen die Volkswagen nu op tafel heeft gelegd, die noodzakelijk zouden zijn om het bedrijf weer gezond te maken, is de toon gezet. De vakbond belooft alvast “een hard, bitter en uitputtend conflict”. Er waren dus al stakingsplannen voor januari, maar door de nieuwe eisen van de Raad van Bestuur van Volkswagen worden die wellicht naar voren getrokken.
