Als een dominante leider wegvalt, dan wil er nog wel eens chaos ontstaan. In een land (denk aan voormalig Joegoslavië), een politieke partij (bij het CDA nadat Ruud Lubbers te kennen had gegeven te zullen stoppen als lijsttrekker) en ook bij autofabrikanten.
Fiat Chrysler Automobiles (FCA) dacht de opvolging van Sergio Marchionne vlot geregeld te hebben door direct Mike Manley, de merkchef van Jeep en Ram te benoemen als de nieuwe eerste man, maar dat was buiten de waard (lees: de eerste man van het autoconcern in Europa) gerekend. Deze Alfredo Altavilla is het namelijk niet eens met de keuze en heeft aangekondigd te zullen vertrekken. Eind augustus is zijn laatste werkdag.
De Italiaan die zichzelf zag als de rechterhand van Marchionne (foto), ziet geen rol meer voor zichzelf weggelegd nu Manley de nieuwe CEO is geworden bij FCA. De zelf benoemde kroonprins verlaat Fiat na 20 jaar bij het autoconcern gewerkt te hebben. Altavilla was als Chief Operating Officer verantwoordelijk voor de activiteiten van FCA in Europa, het Midden-Oosten en Afrika (Emea). Altavilla zit ook in het bestuur van Telecom Italia. Hij werd eerder dit jaar genoemd als een van de sleutelfiguren bij een overnamepoging van FCA door Hyundai, maar dat bleek een broodje aap verhaal te zijn.
De keuze voor Manley illustreert dat FCA de Noord Amerikaanse markt (de thuisbasis van Jeep en Ram; de merken waar hij leiding aan gaf) belangrijker vindt dan de Europese verkoopregio. Dat is begrijpelijk want hier verdient het autoconcern niet of nauwelijks geld en staat het marktaandeel onder druk. Analisten zien in Manley een competente industrieel, maar geen alleskunner en inspirator zoals Marchionne, die enorm autoritair was en alles onder controle had. Vooral op het diplomatieke vlak, wat voor FCA nog altijd erg belangrijk is, ziet men het verdwijnen van de inmiddels in coma liggende (zijn overlijden is volgens artsen een kwestie van tijd), sociaal vaardige topman als een groot verlies en als een verzwakking van de firma. Marchionne had een uitgebreid netwerk dat reikte tot de hoogste kringen en dat kwam van tijd tot tijd goed van pas als er gelobbyd diende te worden. Zo is het nieuwe fiscale beleid in Italië met betrekking tot elektrische auto’s zorgvuldig afgestemd op de timing van het modellenoffensief van FCA.
Altavilla (54; midden op de foto) was samen met Manley (links) en Richard Palmer (de CFO van het autoconcern; rechts) in de race om Marchionne op te volgen. Als vermeende rechterhand dacht hij de beste papieren te hebben, maar het pakte dus anders uit. Het vertrek van Altavilla is een tegenslag voor Manley, die nu niet alleen zichzelf moet inwerken maar ook op zoek moet naar een eerste man voor de Europese divisie. Daarnaast is de kans dat er nog meer Italiaanse managers met slaande deuren zullen vertrekken aanzienlijk. Voor het eerst zal Fiat (Chrysler Automobiles) nu namelijk geleid worden door iemand die geen Italiaan is. Palmer blijft overigens wel op zijn post. Hij wordt vanaf nu bij FCA ook eindverantwoordelijk voor Business Development. Manley neemt (tijdelijk) de taken van Altavilla over.
Is het verlies van Altavilla een groot verlies voor FCA? Het zal even pijn doen en voor wat onrust zorgen, maar een wonderdokter is hij niet. Anders zou Fiat er momenteel in Europa wel sterker voorstaan. Maar sinds begin vorig jaar is het marktaandeel gedaald van 5,5 procent naar 4,6 procent. Daarop is zondermeer de kwalificatie van ‘aderlating’ van toepassing. En geen aanbeveling voor Altavilla. Manley, onder wiens regie Jeep in Europa groeide van 0,6 naar 1,0 procent marktaandeel, laat zien dat het ook anders kan. Toch wordt Fiat Chrysler Automobiles door het aanstaande overlijden van Marchionne en het vertrek van Altavilla minder Italiaans. En dan zal voor menigeen even slikken zijn.