Aangezien er van verbranding geen sprake is, stoten elektrische auto’s minder vervuilende stoffen uit dan auto’s met een benzine of diesel motor. Maar het zal niemand ontgaan zijn dat hun productie, in het bijzonder die van batterijen, niet CO2 neutraal is. Een netelige kwestie waarover de Europese Commissie zich wil buigen. In Brussel wil men namelijk de productie en recycling van batterijen gaan reguleren. Dat is geen makkelijk voornemen …
Veel mensen vragen zich af wat de ecologische impact is van de batterijen die in geëlektrificeerde auto’s zitten (hybrides, plug-in hybrides en volledig elektrische modellen). Hun ecologische voetafdruk is flatterend tijdens de gebruiksperiode vanwege de beperkte uitstoot van verontreinigende stoffen en broeikasgassen. Die zijn zelfs nul bij volledig elektrische modellen. Maar wat gebeurt er tijdens de productiefase? En hoe is het milieuplaatje wanneer de batterijen moeten worden gerecycled? Omdat het haar zou kunnen helpen om de doelstelling van klimaatneutraliteit in 2050 die de Europese Commissie zichzelf heeft gesteld daadwerkelijk te kunnen realiseren, is er nu een wetsvoorstel. Daarmee moet de productie en recycling van batterijen gereguleerd gaan worden, dus niet alleen de auto. De tekst zou in januari 2022 moeten worden aangenomen, na herziening en goedkeuring door het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie. Het betreft een initiatief dat moet worden toegejuicht, want eindelijk staat dit onderwerp in de schijnwerpers. Laten we hopen dat er geen sprake is van vooringenomenheid bij de implementatie van regelgevingsprotocollen en dat de teksten geen wishful thinking zullen blijven
Ter herinnering: er was al een richtlijn uit 2006 die tot doel had de recycling van batterijen te reguleren. Maar het gebrek aan transparantie daarvan in de ogen van het grote publiek en de auto-industrie sprak boekdelen. De nieuwe tekst gaat verder omdat het, naast recycling, ook de kwestie van de productie van accu’s behandelt. Met andere woorden, volgens de Commissie “betekent het ervoor zorgen dat grondstoffen op een duurzame en verantwoorde manier worden geleverd, dat cellen, modules en batterijpakketten worden vervaardigd met schone energie”. Doel is de hoeveelheid gevaarlijke stoffen te minimaliseren en om batterijen energiezuiniger te maken en hun levensduur te verlengen. Alle benodigde materialen dien op de juiste manier verzameld, gerecycled of hergebruikt te worden.
Zoals het er nu naar uitziet, bevordert het project de circulaire economie. De doelstelling luidt: ervoor zorgen dat het inzamelingspercentage van de batterij in de automobielsector 100 procent bereikt. Met andere woorden, alle elementen die in de accu’s aanwezig zijn, moeten in de nabije toekomst hergebruikt kunnen worden. De exacte datum van invoering wordt niet genoemd. Wel heeft de Europese Commissie een ambitieus tijdschema opgesteld voor alle aanstaande beperkingen. Deze gestelde deadlines lijken, gezien de traagheid van de auto-industrie, optimistisch: Vanaf 1 juli 2024 moeten alle batterijen een CO2-voetafdrukverklaring hebben Vanaf 1 januari 2026 wordt een label voor de prestatieklasse voor koolstofintensiteit gemaakt voor batterijen om zo hun efficiëntie op dit gebied gemakkelijk te kunnen vergelijken. Vanaf 1 juli 2027 worden de drempels voor de maximale CO2-voetafdruk waaraan batterijen moeten voldoen operationeel. Op 1 januari 2030 moet het minimum aandeel gerecycled kobalt, lood, lithium en nikkel respectievelijk 12 procent, 85 procent, 4 procent en 4 procent zijn. Op 1 januari 2035 moet dit aandeel stijgen naar respectievelijk 20 procent voor kobalt, 10 procent voor lithium en 12 procent voor nikkel.
Een QR-code zou de Europese Commissie in staat stellen een aantal elementen gedurende een volledige levenscyclus te besturen. Zo’n systeem zou een benchmarkmodel kunnen worden en overal ter wereld kunnen worden toegepast. Dit is een goede zaak, aangezien batterijen die op Europese bodem zijn geproduceerd “tot 50 procent van de CO2-uitstoot besparen in vergelijking met hun Chinese tegenhangers”, aldus Europarlementariër Ismail Ertug.