De prijs van lithium, een cruciale grondstof voor oplaadbare batterijen, gaat door het dak. Dat is goed nieuws voor lithiumproducenten als het Nederlandse AMG, maar het dreigt elektrische auto’s duurder te maken.
Na een verviervoudiging in 2021 zet de lithiumprijs zijn rally begin dit jaar onverminderd voort. De combinatie van een niet-aflatende toename van de vraag en een beperkt aanbod deed de prijs exploderen. Sinds de jaarwisseling steeg de prijs van lithiumcarbonaat op de Chinese markt, de belangrijkste afnemer, met 13 procent naar recordniveau. “Het aanbod op de lithiummarkt is zeer krap”, legt Alice Yu, analiste van Standard & Poor’s, uit. “Verschillende Chinese fabrieken zijn gesloten wegens onderhoud of omdat ze minder mogen uitstoten in de aanloop naar de Olympische Winterspelen in Peking. Op de lange termijn bestaat de vrees dat het aanbod ondanks zware investeringen de vraag niet kan volgen door de snelle opmars van elektrische voertuigen en draagbare elektrische apparaten. In Servië kampt Rio Tinto met de milieuwetgeving om een nieuwe mijn op te starten. Ook in Zuid-Amerika zijn er veel vragen over de duurzaamheid van projecten”.
Dat heeft onvermijdelijk effecten op de productie en de prijs van batterijen voor elektrische auto’s. In elke groter premium model zit zo’n 10 kilo lithium. In het komende decennium wordt lithium echt onmisbaar, meent Boris Cukon, een van de beheerders van het grondstoffenfonds Isatis Investment Global Natural Resources Flexible Fund. “De doorbraak van elektrische voertuigen komt sneller dan verwacht. In enquêtes bij de toeleveraars aan de batterijsector duiden de meesten lithium aan als het materiaal waarvan de bevoorrading het moeilijkst te verzekeren is”.
Ook nikkel en koper, andere cruciale bouwstenen voor de batterijen van elektrische auto’s, worden duurder. Voor nikkel bevinden de tarieven zich op het hoogste niveau in 9 jaar. Koper kost sinds begin vorig jaar ruim 20 procent meer. De steile prijsklim van de materialen dreigt herlaadbare batterijen in 2022 voor de eerste keer in 10 jaar duurder te maken, waarschuwen experts. Ze hollen het voordeel van de almaar grotere massaproductie uit. Een snelle prijsdaling van elektrische auto’s, zoals velen hadden voorspeld, zit er niet aan te komen.
“De helft van de prijs van een batterij draait om de cellen binnenin, die bestaan uit lithium, kobalt, mangaan en nikkel”, zegt An Hardy, professor aan het Instituut voor Materiaalonderzoek van de UHasselt en onderzoeker bij EnergyVille. “De stijgende vraag naar lithium en de achterblijvende ontginning ervan zullen de ontwikkeling van alternatieven stimuleren”. In de afgelopen 30 jaar is de lithium/ion batterij uitgegroeid tot de oplaadbare batterij bij uitstek voor elektrische auto’s en consumentenelektronica. “Lithium is heel licht, maar heeft een enorme energiedichtheid. Het kan veel energie opslaan in een beperkt volume”, zegt Hardy. “Het onderzoek naar mogelijke alternatieven, zoals een natrium/ion batterij of een lithium/zwavel exemplaar, is niet zo vergevorderd. De laboratorium resultaten op kleine schaal zijn veelbelovend, maar de afgelopen jaar was de lithium/ion batterij altijd toonaangevend, ook op commercieel vlak”. Volgens Hardy kan de krapte op de lithiummarkt dat onderzoek meer stimuleren. “Niet alleen universiteiten gaan een versnelling hoger schakelen in academisch onderzoek. Ook bedrijven moeten investeren in onderzoek naar en de ontwikkeling van alternatieve technologieën”.
Intussen doen de lithiumproducenten gouden zaken. De Nederlandse maker van bijzondere metalen AMG (Advanced Metallurgical Group) verhoogde in december zijn prognoses. AMG kondigde eerder deze maand tijdens zijn dag voor investeerders aan dat het 450 miljoen dollar extra investeert in zijn lithium tak. Het geld, dat in minder dan 5 jaar zal worden terugverdiend, is bestemd voor de bedrijfsactiviteiten in Duitsland en Brazilië. Om de waarde van de afdeling zichtbaarder te maken, behoort een beursgang tot de mogelijkheden. Ook een partner die een minderheidsbelang neemt, kan uitkomst bieden. ING stelt dat AMG slechts 8 keer de ondernemerswaarde versus de bedrijfscashflow noteert, tegenover 10 à 15 keer voor andere lithiumspelers. De bank hanteert dan ook een koopadvies voor het aandeel.