Elektrisch rijden is duurder dan met benzine. Een kilometer met een auto zonder benzinemotor kost 76 cent en dat is 9 cent meer dan een model mét een dergelijke krachtbron kost, zo blijkt uit de jongste berekeningen van de ANWB.
Rijden op elektriciteit is de afgelopen jaren steevast goedkoper geweest dan wanneer er een fossiele brandstof wordt gebruikt. Maar nu blijkt dat auto’s zonder verbrandingsmotor veel harder afschrijven. Bijvoorbeeld een Tesla die nieuw nog 50.000 euro kostte, is na 4 jaar te koop voor minder dan 20.000 euro. En een luxueuze versie van de Fiat 500e (nieuwprijs: 40.000 euro), is nu nog maar 17.000 euro waard.
Vanaf volgend jaar moet er bovendien motorrijtuigenbelasting betaald gaan worden. Daar zijn eigenaren van een elektrische auto nu nog van gevrijwaard. Maar vanaf januari gaan ze een kwart van het reguliere tarief betalen en vanaf 2026 al 75 procent. Over 5 jaar is er geen enkele korting meer. Dat gaat flink aantikken want een elektrische auto is gemiddeld 400 kilo zwaarder dan een vergelijkbaar model met benzinemotor vanwege het extra gewicht van de accu. De kosten van een milieuvriendelijk model vallen dus veel hoger uit dan verwacht.
Dit zorgt er voor dat steeds meer consumenten met een grote boog om de elektrische auto heen lopen. Met als gevolg dat de transitie naar groene mobiliteit vertraging oploopt. ANWB directeur Marga de Jager stelt dat het aantal mensen dat van plan is om een elektrische auto te kopen niet (meer) toeneemt. Logisch, want autobrancheorganisatie Bovag rekende eerder uit dat een Volkswagen ID.3 veel duurder in gebruik is dan een Golf op benzine. Alleen al qua wegenbelasting gaat het om een verschil van 60 euro per kwartaal.
De aanschafsubsidie voor nieuwe elektrische auto’s wordt volgend jaar ook nog eens geschrapt. “Stimuleringsmaatregelen, met name de korting op de motorrijtuigenbelasting, worden te snel afgebouwd in verhouding tot de grote investering die Nederlanders nog steeds moeten doen bij de aankoop van een elektrische auto”, constateert De Jager. Zij vult aan: “Wij hebben voor korting op de wegenbelasting gepleit om het gewicht van een zwaardere elektrische auto te compenseren. Maar dan maakt de regering toch weer andere keuzes, waar de mobiliteitsbranche de dupe van gaat worden. Dat helpt de verduurzaming niet. En juist de overheid wil de CO2-uitstoot reduceren. Nou, dan moet je ook zorgen dat elektrisch rijden aantrekkelijk blijft in plaats van dat je mensen demotiveert of op extra kosten jaagt”.
Wat ook niet helpt, is dat veel consumenten de actieradius van een elektrische auto nog steeds onvoldoende vinden. Die bedraagt nu gemiddeld 418 kilometer. Maar uit onderzoek van de ANWB blijkt dat een meerderheid van de respondenten een rijbereik van 500 kilometer verlangt. En 40 procent van de autoconsumenten willen een nog grotere actieradius.
De komende tijd komen er meer elektrische modellen op de markt die rond de 25.000 euro kosten. Maar die hebben geen van allen en rijbereik dat in de buurt komt van 500 kilometer. En het probleem van de hogere wegenbelasting wordt er niet meer opgelost, noch het risico op een hogere afschrijving. De Jager zegt hierover: “De technologie van elektrische auto’s ontwikkelt zich zo gigantisch snel. De actieradius en ook de laadsnelheid nemen enorm toe. Dat maakt ook dat mensen liever een nieuwere elektrische auto kiezen dan een iets oudere met verouderde technologie. In de transitie betalen de koplopers de rekening voor de doorontwikkeling van de technologie”.
Vorig jaar waren er 7 modellen goedkoper dan 35 mille. Nu valt in die prijsklasse al te kiezen uit 16 verschillende auto’s. Maar ook dat stuwt de afschrijving omhoog. Voor het gros van de autokopers waren en zijn elektrische auto’s veel te duur. Voor een nieuw exemplaar wil de gemiddelde Nederlander niet meer dan 34.500 euro uitgeven, terwijl de gemiddelde prijs 46.000 euro is. Dat verschil is afgelopen jaar echter wel gedaald met bijna 2.600 euro.
Tot op heden valt de belangstelling voor elektrische auto’s in Nederland niet tegen. Dit jaar werden er tot dusver 115.000 exemplaren verkocht. Daarmee is een op de drie nieuw gekochte auto’s volledig elektrisch. Er rijden nu 571.000 emissievrije personenwagens rond in Nederland. Maar dat is slechts 5,5 procent van het totale autobestand. Elektrisch rijden is overigens niet altijd duurder. Wie zonnepanelen heeft en thuis kan opladen, is nog steeds goedkoper uit met bijvoorbeeld een BYD, Polestar, Tesla. Ook zijn de randvoorwaarden voor elektrisch rijden meer dan goed in Nederland, constateert de ANWB. Het barst van de laadpalen en jongeren blijken heel geïnteresseerd in elektrisch rijden. Zij hebben er alleen het geld niet voor.