Toyota heeft vrijdag financieel topman Kenta Kon, een naaste bondgenoot en voormalig secretaris van bestuursvoorzitter Akio Toyoda, benoemd tot de nieuwe CEO van ’s werelds grootste autofabrikant. De wisseling van de wacht is een reactie op de toenemende concurrentie van Chinese autofabrikanten.
De verrassende wijziging aan de top van Toyota betekent dat Koji Sato op 1 april, na slechts 3 jaar achter het stuur te hebben gezeten, terugtreedt. Hem wacht een ‘Brekelmans’: Sato wordt weggepromoveerd om vice-voorzitter te worden. Daarnaast is voor hem een nieuwe functie gecreëerd, namelijk die van Chief Industry Officer. Al met al een forse demotie.
Dat Kon (rechts op de foto) nu het stuur over mag nemen bij Toyota, komt omdat hij befaamd is om zijn strakke beheersing van de kosten. Hij was Toyoda’s secretaris vanaf 2009, toen Toyoda CEO werd. Die functie oefende hij uit tot 2017, toen Kon werd benoemd tot hoofd van de accountingafdeling. Toyoda, de kleinzoon van de bedrijfsoprichter, leidde Toyota bijna 14 jaar lang voordat hij Sato (links op de foto) aanwees als zijn opvolger.
De leiderschapswissel werd aangekondigd samen met de presentatie van de resultaten over het derde kwartaal van het op 1 april begonnen boekjaar. Toyota verhoogde daarbij zijn outlook voor de operationele jaarwinst met bijna 12 procent, geholpen door een zwakkere yen en kostenbesparingen.
Amerikaanse, Europese en Japanse autofabrikanten voelen zich in toenemende mate in het nauw gebracht door opkomende Chinese rivalen. Hun gedrag is dan niet anders dan die van katten: het overhandigen van de sleutels van fabrieken, het doen van miljardenafschrijvingen, het ontslaan van de design chef, het opheffen van bedrijfsdivisies: ga zo maar door. Toyota kiest er dus voor om de CEO te vervangen.
Toch doet Toyota het beter dan zijn lotgenoten. De prognose voor de jaarwinst is immers verhoogd. Toyota heeft dat niet in de laatste plaats te danken aan haar focus op zelfstandig opladende hybride modellen. Die hebben bewezen betrouwbare techniek en bezorgen de consument geen kopzorgen in de vorm van oplaad stress. In Europa staan de verkopen van Toyota weliswaar onder druk omdat onze wereldregio voorop loopt met de transitie naar elektrisch rijden, maar elders verloopt het tempo lager. Het Japanse concern heeft daardoor recordverkopen weten te realiseren en haar positie als ’s werelds grootste autofabrikant verstevigd.
Door de gewijzigde taakverdeling op directieniveau denkt Toyota haar besluitvormingsprocessen te kunnen versnellen. Dat is enorm belangrijk nu Chinese concurrenten de sector in verontrustend tempo ontwrichten.
Sato nam in april 2023 het stuur over van Toyoda op een moment dat de autofabrikant felle kritiek kreeg op zijn trage omschakeling naar een gamma met batterij-elektrische auto’s. Hoewel het aandeel Toyota tijdens Sato’s ambtsperiode 111 procent aan waarde won, verloor Toyota in die periode marktaandeel aan Chinese rivalen zoals BYD in diverse wereledregio’s waaronder Zuidoost-Azië. Kon moet daar een eind aan maken.