Duitse premium automerken doen het momenteel slecht in China. Mercedes verkoopt 30 procent minder en zowel BMW als Audi verliezen eveneens terrein. De reden: ze lopen ver achter op het gebied van elektrische voertuigen.
Auto’s “Made in Germany” zijn in China aanzienlijk minder in trek dan voorheen. Dit nieuws raakt bijna ondergesneeuwd door de vele andere slechte berichten over de Duitse auto-industrie. Mercedes-Benz verkocht in het derde kwartaal 30 procent minder auto’s in de Volksrepubliek China dan in dezelfde periode vorig jaar, zo maakte het bedrijf op 28 oktober bekend. De situatie in China verslechterde “sterker dan we voor dit jaar hadden verwacht”, zo vertelde Mercedes-CEO Ola Källenius.
Het merk Mercedes-Benz, dat in het buitenland synoniem staat voor Duitse kwaliteit, verkocht in het derde kwartaal iets minder dan 87.000 personenauto’s in China. In hetzelfde kwartaal van het voorgaande jaar lagen de verkopen boven de 125.000 exemplaren. De meeste van deze auto’s werden lokaal geproduceerd.
China importeert nauwelijks nog auto’s
De afnemende interesse van Chinese consumenten in auto’s van de Duitse premium merken is in de import cijfers nog duidelijker zichtbaar. Veel van de duurste Mercedes modellen werden altijd door rijke Chinezen uit het buitenland geïmporteerd, ondanks de hoge invoertarieven die ze extreem duur maakten. 10 jaar geleden betaalden Chinese kopers een premie van enkele honderdduizenden yuan boven de catalogusprijs voor een nieuw geïmporteerde S-klasse, zo schrijft de autokrant Qiche Gongshe. Dat kwam neer op tienduizenden euro’s voor het privilege om in een auto te rijden die rechtstreeks in Duitsland was besteld. Het was een statussymbool dat sterker was dan welk Frans parfum dan ook.
Dat is voorbij. De Chinese auto-import bereikte in 2014 een piek van 1,43 miljoen voertuigen. In september was dat aantal gedaald tot 21.000 auto’s, oftewel 49 procent minder dan in dezelfde maand van het voorgaande jaar, aldus Cui Dongshu, secretaris-generaal van de China Passenger Car Association (CPCA), tijdens een persconferentie op 25 oktober. De import was in augustus al met 51 procent gedaald.
“In tweeën gehakt” (yao zhan), merkte het zakenportaal Diyi Caijing op. Dit is een verwijzing naar de gruwelijke straf van het in tweeën hakken in het oude China, voorbehouden aan machtshebbers die in ongenade waren gevallen.
Ook BMW en Audi in het rood
Mercedes-Benz is niet het enige Duitse luxemerk dat snel terrein verliest in China. In het derde kwartaal leverde BMW bijna 25 procent minder auto’s in China af dan in dezelfde periode van het voorgaande jaar (zowel geproduceerde als geïmporteerde exemplaren). De verkoopdaling van Audi werd geschat op ruim 30 procent.
Duitse luxeauto’s, waar kopers in China vroeger maanden op wachtten, zijn dure, maar slecht verkopende modellen geworden. Veel dealers van de 3 grote Duitse premium merken (dat wil zeggen Mercedes-Benz, BMW en Audi) draaien nu met verlies op hun Chinese activiteiten. Ook Lexus en Lincoln verliezen terrein in China. Omdat de Duitsers zo lang zo succesvol waren in het premium segment, treffen deze cijfers hen bijzonder hard. Alleen de Japanners hebben het nog zwaarder.
Decennialang stonden de Mercedes-ster, de Audi-ringen en het BMW-logo voor Duitse kwaliteit en betrouwbaarheid. De cijfers vormen dan ook wellicht de pijnlijkste tegenslag voor de Duitse industrie sinds het herstel na de Tweede Wereldoorlog.
De oorzaak: de elektrische auto
De zoektocht naar antwoorden leidt naar het onderwerp ‘elektrische aandrijving’. In september daalde de verkoop van alle auto’s in het premiumsegment in China met 41 procent, terwijl de verkoop van elektrische modellen en hybride personenwagens slechts met 8 procent afnam.
Chinese fabrikanten zoals Nio, Aito, Li Auto, Zeekr en BYD met zijn premiummerk Yangwang hebben nu ongeveer 50 procent van de markt voor auto’s boven de 400.000 yuan (ongeveer 53.000 euro) in handen, meldt Diyi Caijing. Dit succes danken ze mede aan hun assortiment New Energy Vehicles (NEV’s), zoals auto’s met een via een stekker oplaadbare batterij in China worden genoemd. De Duitse luxe sedans en SUV’s met uitlaatpijpen, die ooit tot de beste behoorden, worden daarentegen steeds vaker als ouderwets beschouwd door de Chinese elite.
Regionale gegevens tonen aan dat “consumenten in Chinese steden van de eerste en tweede categorie minder geneigd zijn om geïmporteerde luxeauto’s te kopen”, schrijft Diyi Caijing. In de provincies koopt een relatief groot aantal mensen nog steeds benzineauto’s uit Duitsland. De trendsetters in de grote steden zijn overgestapt op Chinese elektrische auto’s of Tesla’s. Zij worden gezien als koplopers op het gebied van rijhulpsystemen en digitale functies. Ze zijn ook onevenredig sterk vertegenwoordigd in besluitvormende posities binnen bedrijven en overheidsinstanties, en stemmen vaak tegen Duitse technologie.
Aandeel elektrische voertuigen in joint ventures onder de 16 procent
In China is de discussie over de vraag welk type auto’s beter zijn: elektrische exemplaren of modellen met een verbrandingsmotor, voorbij. De markt heeft zijn oordeel geveld. De verkoop van elektrische voertuigen stijgt. Hier speelt de concurrentie zich af, maar Duitse fabrikanten en hun joint venture-merken lopen dit jaar nog steeds ver achter op het gebied van elektrificatie.
In september 2026 was 67 procent van alle nieuwe personenauto’s die in Chinese showrooms werden verkocht, een elektrisch exemplaar. Voor Chinese fabrikanten waren zij zelfs goed voor 85 procent van de totale verkoop in die maand. Bij de grote Duitse merken bedroeg het verkoopaandeel elektrische voertuigen slechts 15,9 procent, zi meldt de CPCA.
Het verschil is enorm, maar kan ook als volgt worden geïnterpreteerd: er is nog veel ruimte voor verbetering. Mercedes-Benz, BMW en Audi in China delen deze mening met een zeldzame eensgezindheid.
Strategie: “Laat, maar niet te laat”
De drie Duitse merken trekken hieruit niet de conclusie dat zij China moeten opgeven (al merk je wel dat Porsche twijfelt). Ze volgen een strategie van “laat, maar niet te laat”. Ze lokaliseren onderzoek en ontwikkeling en passen, voor het eerst in decennia, nieuwe modellen aan de Chinese klantvoorkeuren aan in plaats van simpelweg Duitse auto’s tegen premium prijzen te verkopen.
Mercedes-Benz reageert met kostenbesparingen en het grootste productoffensief dat Stuttgart ooit in China heeft ondernomen: 40 nieuwe of vernieuwde modellen zullen volgend jaar naar verwachting worden gelanceerd. De elektrische CLA en GLC rollen al van de lopende band. Nieuwe versies van de C-klasse, de S-klasse, de GLE en de GLS volgen. De nieuwe elektrische E-klasse, volledig ontwikkeld voor China, zal bijna uitsluitend met Chinese onderdelen worden gebouwd en is bedoeld om tegen concurrerende prijzen te worden gelanceerd.
“Er is geen scenario denkbaar waarin je China buitensluit”, zei Källenius op 28 oktober tegen analisten. “Het moet een van de pijlers van onze strategie zijn”.
Audi ontwikkelt lokaal, BMW koopt lokaal
BMW is tot dezelfde conclusie gekomen. De volledig elektrische iX3 met lange wielbasis wordt in Shenyang geproduceerd en is het meest lokaal geproduceerde model van de “Neue Klasse” voor China. BMW streeft ernaar het aandeel lokaal geproduceerde auto’s tegen 2030 te verhogen tot meer dan 95 procent.
Audi heeft samen met SAIC een innovatie- en technologiecentrum in Shanghai geopend, waar ze gezamenlijk softwaregestuurde modellen ontwikkelen.
Alle drie de fabrikanten nemen steeds meer ontwikkelingsingenieurs in China aan en schrappen banen in Duitsland. Hun managers zijn het erover eens dat China onmisbaar is, niet alleen vanwege de omvang van de markt, maar ook vanwege de innovatieve ecosystemen. Ze geloven dat degenen die niet in China concurreren, binnenkort ook van de wereldmarkt zullen verdwijnen. China is al lange tijd een leider op het gebied van accu’s, elektrische aandrijvingen, AI in de cockpit en de integratie van platformfuncties.
BMW werkt nu samen met de AI- en softwarespecialist Momenta in China, net als Mercedes-Benz. Audi gebruikt een rijhulpsysteem van Huawei voor de Q6L e-Tron. In tegenstelling tot politici en media in Duitsland, die China momenteel graag afschilderen als een risico en het tot zondebok maken voor hun eigen fouten, ziet de Duitse auto-industrie China nog steeds vooral als een kans.
De laatste kans?
De hamvraag is of het de laatste kans is. Kan de technologische kloof nog worden gedicht, en tegen welke prijs? Zullen Chinese kopers die zijn overgestapt naar binnenlandse concurrenten ooit terugkeren?
“De mogelijkheid om in het Westen ontwikkelde auto’s in China te verkopen is zo goed als verdwenen”, zei Volvo topman Håkan Samuelsson onlangs. Of modellen die in China door westerse merken zijn ontwikkeld een verschil maken, is nog niet bewezen.
Lange tijd bewandelden Duitse luxeauto’s een lucratieve eenrichtingsweg naar China. Volgens conservatieve schattingen verkochten de drie fabrikanten daar in de loop der decennia minstens 75 miljoen auto’s. Dit waren voertuigen die in Duitsland waren ontwikkeld om aan de Duitse smaak en volgens Duitse technologische normen te voldoen, en vervolgens naar China werden geëxporteerd of lokaal werden geassembleerd.
Nu wil bijna niemand in China ze nog hebben. Modellen die zijn afgestemd op de behoeften en koopkracht van China zijn in trek. Duitse fabrikanten moesten dit erkennen en moeten nu tegenmaatregelen nemen.
Dit betekent het einde van het glorietijdperk van de exporthit “Made in Germany”. Dat is al erg genoeg en zal verstrekkende gevolgen hebben. Maar het verhaal van de Duitse auto-industrie eindigt hier niet per se.
