De Nederlandse verkoop van nieuwe auto’s laat in 2023 eindelijk het dieptepunt achter zich. Het aantal exemplaren dat op kenteken gezet zal worden stijgt naar verwachting van ING Research met zo’n 6 procent tot 335.000 stuks. Economische tegenwind zorgt weliswaar voor meer terughoudendheid bij de consument om nieuwe aankopen te doen, maar de orderportefeuilles van autodealers zitten na 3 jaar van achterblijvende productie nog steeds behoorlijk vol. Door minder productiebeperkingen dan in 2022 (een jaar getekend door chiptekorten en verstoring door de oorlog in Oekraïne) kan het aantal leveringen aan de klant volgend jaar omhoog.
Het verkoopaandeel volledig elektrische auto’s stijgt naar verwachting van ING Research verder en bereikt in 2023 een kwart van het totaal, al gaat de groei minder snel dan voorheen. Vooral particulieren rijden langer door met hun huidige auto en kiezen bij vervanging voor een occasion. Op de tweedehands markt is de elektrische auto minder nadrukkelijk aanwezig. De hogere laadkosten spelen waarschijnlijk ook een rol. Minder potentiële elektrische rijders hebben de optie om thuis te laden. De aanhoudend lage vernieuwingsgraad wagenpark remt de vergroening. Het aandeel volledig elektrische auto’s in het wagenpark komt in 2023 pas net boven de 4 procent uit. Voor de omzet van de autobranche pakt dit door de onderhoudsbehoefte overigens gunstig uit, zo stelt ING Research.
Ondanks de economische verslechtering belooft 2023 een beter jaar worden voor de Nederlandse verkoop van nieuwe auto’s. In 2022 bleef de registratie van nieuwe auto’s door aanhoudende leveringsverstoringen hangen op het laagste punt in 55 jaar. Levertijden zijn door beperkte beschikbaarheid van verschillende onderdelen bij fabrikanten nog steeds regelmatig een jaar, maar het tekort aan specifieke chips neemt af en de productieplanning blijft beter overeind. Hierdoor is de instroom van bestelde nieuwe auto’s in het najaar van 2022 al verbeterd en dat zorgt zeker in de eerste helft van 2023 voor meer leveringen. Het is de verwachting dat het aantal registraties in 2023 met ruim 6 procent groeit tot 335.000 exemplaren. Daarmee wordt dan een eerste stap uit het dal gezet. ING Research merkt op dat het productieniveau nog wel begrensd is en dat de toeleveringsketen zeker ook voor elektrische modellen kwetsbaar blijft. Met de economische tegenwind en druk op de koopkracht neemt ook de orderintake af. Dit kan in de tweede helft van 2023 merkbaar worden.
Na een pas op de plaats ging het verkoopaandeel van volledig elektrische auto’s in 2022 weer licht vooruit, namelijk van 20 procent naar 22 procent. In 2023 groeit dit naar verwachting door tot een kwart. Vooral bedrijven die hun wagenparken voor 2025 groener willen maken, zijn daarbij een drijvende kracht. Toch is de snelheid er met de versobering van de stimulering uit (verhoging van de bijtelling en verlaging van het bedrag waar de verlaging van de bijtelling voor geldt). In Europa heeft Zweden ons land voor wat betreft het verkoopaandeel van volledig elektrische auto’s ingehaald en ook Denemarken komt in de buurt. In die landen hebben stekker hybride modellen ook een relatief groot verkoopaandeel (meer dan 20 procent). Dat percentage is overigens wel aan het dalen. Maar waar plug-in hybride modellen in Zweden en Denemarken inmiddels op hun retour zijn, groeit dit segment in Nederland naar verwachting nog licht door in 2023. Voor veel particulieren is dit nog steeds de eerste stap naar volledig elektrisch rijden.
De transitie van de automarkt naar elektrische rijden biedt een kans voor nieuwe merken om serieus marktaandeel te veroveren, zoals Tesla en in mindere mate MG plus Polestar al hebben laten zien. Chinese fabrikanten van elektrische auto’s zoals Xpeng en NIO (maar vooral BYD) zullen in 2023 naar verwachting op de Nederlandse wegen duidelijker zichtbaar worden.
Door gestegen kosten en de sterke positie van autofabrikanten lagen de gemiddelde prijzen van nieuwe auto’s afgelopen maand ruim 8 procent hoger dan in november 2021. Gezien de vertraagde doorwerking loopt de inflatie van de autoprijzen naar verwachting de komende tijd nog verder op. Elektrische auto’s daalden gemiddeld tot voor kort in prijs, maar dat is voorlopig ook voorbij. Dit komt vooral doordat de batterijpakketten door hogere prijzen van grondstoffen zoals lithium duurder zijn, waar tot voor kort sprake was van een dalende trend. Ook is het voordeel in kosten per kilometer kleiner geworden door de stijging van de elektriciteitsprijzen, terwijl de accijnskorting voor benzine in 2023, anders dan de BTW korting voor laden, nog doorloopt. Al met al staat de verdere verbetering van de concurrentiepositie van elektrisch rijden op dit moment onder druk en blijft fiscale stimulering voor particulieren hierdoor nodig, zo stelt ING Research. Positief is wel dat er meer elektrische auto’s in het lagere middensegment op de markt komen zoals de Peugeot e-308 en de Opel Astra Electric, wat gunstig is voor de betaalbaarheid.
De Nederlandse verkoop van nieuwe auto’s blijft ten opzichte van de bevolkingsomvang op een laag niveau hangen. Per saldo was de nieuwe instroom in 2022 gelijk aan 3,5 procent van het totale Nederlandse wagenpark en in 2023 gaat dit slechts licht vooruit. In 2012 lag de vernieuwingsgraad nog bijna op het dubbele niveau. Dit remt de vergroening, want nieuwe auto’s zijn doorgaans beduidend zuiniger en schoner. De lage instroom komt vooral voor rekening van particulieren, die 89 procent van de vloot in handen hebben, maar slechts zo’n 40 procent van de nieuwe registraties voor hun rekening nemen. Er worden daarmee naar verhouding ook minder nieuwe auto’s verkocht dan in buurlanden België en Duitsland. De populariteit van occassions speelt mee, maar ook het vooruitschuiven van de keuze voor elektrisch. Dit betekent tegelijkertijd dat stimulering van de inruil de vernieuwing zou kunnen versnellen. De lage nieuwverkoop zorgt er ook voor dat de elektrificatie van het wagenpark langzaam gaat. Het aandeel volledig elektrisch moet in 2030 op 25 procent uitkomen, maar nu is dat nog maar 4 procent.
Na 2 jaren met recordvraag tijdens de pandemie is het aanbod van occasions flink geslonken. Hierdoor zijn de verkoopaantallen in de loop van 2022 teruggezakt. Ook lijken de prijzen ook over hun hoogtepunt heen te zijn; mogelijk speelt daarbij mee dat diesels volledig uit de gratie zijn. Dit drukt ook in 2023 de omzetgroei in de autohandel. Daarentegen draagt de verkoop van nieuwe auto’s tegen hogere prijzen meer bij aan de omzet. Daarnaast zorgt het groeiende en verouderende wagenpark nog steeds voor volle werkplaatsen. Ook stijgende prijzen tikken door. Zo zijn nieuwe banden dit jaar bijna 20 procent duurder geworden. Al met al komt de omzetstijging in de autobranche daarmee in 2023 zo’n 10 procent hoger uit.