In het leven zijn er weinig zekerheden. Dat is voor autofabrikanten niet anders. Toyota behoort nu nog tot de mondiale top3, maar het concern kan zijn toekomst alleen veiligstellen als zij zichzelf heruitvindt. Dat is althans de mening van topman Akio Toyoda. De Japanse onderneming gaat daarom zijn topmanagement herstructureren.
De reputatie van Toyota is net zo degelijk als de auto’s die zij produceert. Dat is mooi, maar de concurrentie lijkt scherper aan de wind te zeilen. Zo heeft Volkswagen haast megalomane plannen om marktleider op het gebied van elektrische auto’s te worden; een type voertuigen dat Toyota aanvankelijk niet zo zag zitten omdat zij een heilig(er) geloof heeft in hybride modellen en waterstof techniek. Maar de marktomstandigheden dwingt de Japanse onderneming om alsnog veel werk te maken van volledig emissieloze modellen met een batterijenset aan boord. Anders kan Toyota het met name in China wel vergeten.
Ondertussen is ook landgenoot Nissan samen met diens alliantiepartner Renault, en in hun kielzog Mitsubishi langszij gekomen. Niet omdat deze autofabrikant perse betere producten maakt, maar wel omdat het topmanagement wakkerder is en bovendien een meer internationale oriëntatie heeft. Met name dit laatste aspect is een zwakke plek van het nogal naar binnen gekeerde Toyota. Daarom zullen er vanaf 1 januari 2018 op strategische en operationele posten de meest efficiënte managers worden geplaatst. Leeftijd (anciënniteit) is niet langer het selectiecriterium. Anders gezegd: Toyota gaat meer ‘jonge honden’ achter het stuur zetten. Die mogen gerust van buitenaf komen. De traditionele hiërarchische evolutie op basis van ervaring die managers binnen het bedrijf decennialang hebben gekend, gaat op de schop. In totaal gaat Toyota aan zijn top 121 mensen een andere functie geven en 56 managers promoveren.
Toyoda, de president van de Toyota Motor Company (TMC), ligt de beslissing als volgt toe: “Een cruciale strijd is begonnen, niet om te winnen of te verliezen, maar wel om te overleven of ten onder te gaan. De auto-industrie staat aan het begin van een diepgaande omwenteling zoals we die maar eens in de honderd jaar zien. Er is geen enkele garantie dat autofabrikanten nog 100 jaar lang de hoofdrol zullen spelen op het gebied van mobiliteit”.
Volgens Toyoda (op de foto naast een snelle sportsedan van dochtermerk Lexus) betekenen elektrificatie van het wagenpark, autonoom rijden, internettoepassingen en allerlei mobiliteitsdiensten een nieuwe periode aan voor de branche waarin de kaarten herschud worden. De nieuwe winnaar zullen op basis van “competitie en coördinatievaardigheden” bepaald gaan worden. Dat maakt het nodig om de managementstructuur bij Toyota open te gooien. Wat telt is talent, niet hoeveel jaar iemand ervaring heeft in de branche. Nu stofzuigerspecialist Dyson heeft aangekondigd een elektrische auto op de markt te brengen, is dat misschien nog niet zo’n gekke gedachte …
Ook de ‘gewone’ werknemer zal trouwens de gevolgen gaan ondervinden van de heroriëntatie van Toyota. Meer nog dan in het verleden zal de focus op productiviteit, efficiëntie en kostenreductie komen te liggen. Het geld dat op die manier kan worden bespaard, wil Toyota inzetten voor onderzoek en ontwikkeling op het gebied van elektrificatie en artificiële intelligentie.