Donkere wolken boven BMW

0

BMW voorziet een daling van de winst als gevolg van prijsdruk en handelsspanningen. Eerder ging het Duitse bedrijf uit van een resultaat dat ongeveer gelijk zou zijn aan dat van vorig jaar. De belangrijkste concurrenten van BMW, het Daimler concern, heeft haar winstverwachting voor dit jaar ook neerwaarts bijgesteld.

“De voortdurende internationale handelsconflicten, met name tussen de VS en China, verergeren de marktsituatie en voeden de onzekerheid”, zo laat BMW in een verklaring weten. “Deze omstandigheden beïnvloeden de vraag meer dan verwacht en zetten de prijzen in verschillende markten en segmenten onder druk”. BMW, waaronder ook Mini en Rolls-Royce vallen, verwacht dat de winstmarge hierdoor daalt. Het is de eerste keer in 10 jaar dat het bedrijf uit München een waarschuwing af moet geven.

Het bedrijf ging eerder uit van een rendement tussen de 8 en 10 procent, maar nu is dat verlaagd naar 7 procent. Dat is toch een forse neerwaartse bijstelling. Daar komt bij dat de verwachte omzet uit de autodivisie niet langer licht zal toenemen, maar juist een beperkte daling zal laten zien, zo laat een woordvoerder van BMW weten. De bijstelling zorgt er voor dat er vraagtekens kunnen worden geplaatst bij het informatie managementsysteem van de Beierse autofabrikant. Immers, in augustus hield BMW nog onverkort vast aan de eerder gegeven outlook. Het concern herhaalde toen nog de eerdere verwachting dat de omzet licht zou stijgen, tot een nieuw record, en de winstmarge over het hele jaar zou tussen de 8 en 10 procent bedragen.

Bij de autofabrikanten zijn de jaren van louter voorspoed duidelijk verdwenen. Toch geldt het aandeel BMW nog steeds als een veilige belegging. De koers van het bedrijf noteert circa 7 keer de winst voor het huidige boekjaar en genereert een dividendrendement van afgerond 5 procent. Dat is relatief laag. Dat de waardering van BMW op de beurs niet hoger is, komt door het zwaar cyclische karakter van de auto-industrie, die momenteel geplaagd wordt door veel onzekerheden. Voorbeelden zijn onder andere het uitstootschandaal, de vraagtekens rond de toekomst van de dieselmotor en de sterke rentegevoeligheid van de sector.

Motoren

De toegenomen concurrentie in de autobranche wordt mede veroorzaakt door de strengere WLTP (Worldwide Harmonized Light Vehicles Test Procedure) emissienormen waaraan producenten moeten voldoen na het dieselschandaal bij Volkswagen. Autofabrikanten moeten hiervoor extra kosten maken. Ondanks dat BMW naar eigen zeggen voor ligt op onder meer Volkswagen en Daimler bij het voldoen aan de nieuwe uitstootnormen heeft dit, behalve tot een druk op de prijzen van modellen die na 1 september niet meer verkocht mochten worden, geleid tot productieonderbrekingen. Daimler en Volkswagen waarschuwden in een eerder stadium al voor de effecten van de nieuwe emissienorm.

Bij BMW wist men al in de zomer van 2015 dat er bij Volkswagen iets illegaals gebeurde met haar dieselmotoren. Dat liet de toenmalige baas van de ontwikkelingsafdeling, Herbert Diess, weten. Hij stapte korte tijd later over naar de concurrent in Wolfsburg en is daar is inmiddels opgeklommen tot CEO. Het vermoeden dat Volkswagen in de Verenigde Staten iets deed wat verboden was, zou tijdens een werkvergadering zijn geuit. Het citaat komt uit een getuigenverhoor in het kader van het onderzoek naar de sjoemeldiesel affaire van de officier van justitie in Braunschweig. Diess zou toen hebben gezegd dat het niet om een vermoeden ging maar “dat we het zeker weten”‘. Binnen BMW is er regelmatig besproken of het gesjoemel bij de concurrent naar buiten gebracht moest worden, maar uiteindelijk is besloten dat niet te doen. Een dergelijke ‘erecode’ tussen de Duitse autofabrikanten kan een belangrijk element worden in het onderzoek dat de Europese Commissie net heeft aangekondigd naar mogelijke illegale afspraken tussen BMW, Daimler en Volkswagen.

Minder winst, meer kosten

Eerder dacht BMW al dat 2018 een “uitdagend” jaar zou worden, mede door de kosten voor nieuwe technologieën, maar het gaat allemaal blijkbaar nog wat moeilijker. Ook de collega’s uit Wolfsburg en Stuttgart hebben zoals gezegd eerder al gewaarschuwd voor een negatieve impact van WLTP en de handelsconflicten in de tweede jaarhelft. Een specifieke tegenvaller bij BMW zijn de hoger dan verwachte garantiekosten. Theoretisch zou de autofabrikant in de komende kwartalen moeten kunnen profiteren van de lancering van nieuwe modellen, in het bijzonder lucratieve SUV auto’s (X4, X5, X6, X7), de nieuwe Z4 en de 8-serie. Echter, de genoemde SUV modellen worden in de Verenigde Staten gebouwd en dat betekent een importbelasting van 25 procent bij export naar China. Dit betekent hogere prijzen, met alle vraagconsequenties van dien. Bovendien is de Chinese economie sowieso al snel aan het afkoelen.

In eigen land zal BMW bovendien vermoedelijk geconfronteerd worden met hoge uitgaven nu de regering in Berlijn eist dat autofabrikanten de vervuiling door dieselauto’s met technische maatregelen (oftewel hardware aanpassingen) terugdringen. Eerder dachten BMW, Daimler en Volkswagen dat de kous met een software update af zou zijn. Voor onrust in Duitsland zorgt ook het plan van verkoopdirecteur Pieter Nota om 20 procent van de eigen dealervestigingen te gaan verkopen. BMW zou op deze manier willen besparen op de personeel & distributie kosten. De 54-jarige Nota heeft de dealers een nieuw contract voorgelegd, maar dat is direct van tafel geveegd. De verkoop van de eigen showrooms zou ook ingegeven zijn door het voornemen van BMW om op een directere manier om te gaan met de klanten en daardoor haar eigen winstmarge op te voeren. Dat is mogelijk door de toenemende digitalisering die meer data oplevert. De verkoopplannen brengen echter het voortbestaan van de zelfstandige dealers in het verkoopnetwerk in gevaar. Een analist laat weten: “Sinds zijn aantreden hebben we niet veel vernomen van Pieter Nota. Dat betekent echter niet dat verkoopdirecteur zijn veld niet aan het omploegen is. Dat blijkt nu: Nota riskeert een openlijk conflict met de Duitse dealers. Maar iemand die voor zijn BMW tijd met hem heeft samengewerkt zegt: als iemand het voor elkaar kan krijgen, dan is het Nota”.

Mini

Een ander hoofdpijndossier voor BMW is Mini. Dit dochtermerk kampt al geruime tijd met tegenvallende winstgevendheid en stagnerende verkopen. BMW heeft nu besloten om de productie in de fabriek in het Britse Oxford, waar 4.500 mensen werken, volgend jaar maart de hele maand volledig stil leggen. Dat betekent dat er in 2019 rond de 20.000 auto’s minder zullen worden gemaakt.

De fabriek sluit jaarlijks een paar weken voor reparaties en onderhoud aan de productielijn. Meestal is dit in de zomervakantie. Maar een woordvoerder van BMW laat nu weten dat de jaarlijkse productiestop bij de Mini fabriek in Oxford komend jaar vervroegd plaatsvindt. De assemblagelijn wordt eind maart al stilgezet omdat het risico bestaat dat men na een ongeregelde Brexit geconfronteerd gaat worden met een tekort aan onderdelen. De officiële uittreding van Groot-Brittannië uit de Europese Unie staat gepland voor 29 maart. “Hoewel wij niet geloven dat er een worst case scenario uit de bus zal komen, willen wij op alle eventualiteiten voorbereid zijn”, zo laat een woordvoerder van BMW weten. De aanstaande Brexit was eerder deze maand een belangrijke reden voor Jaguar Land Rover om de werkweek van het productiepersoneel in een fabriek in Castle Bromwich van 5 naar 3 dagen terug te draaien.

Een zogeheten ‘no deal’ Brexit zou inhouden dat de Britten en Brussel niet op tijd nieuwe handelsafspraken weten te maken, waardoor de in/uitvoer van bijvoorbeeld auto-onderdelen ernstig belemmerd zal worden. Momenteel gaan er dagelijks duizenden vrachtwagens met componenten en nieuwe auto’s door de Kanaaltunnel en via de veerhavens. Bij een ‘no deal’ moeten die transporten allemaal aan de grens gecontroleerd gaan worden. Dit kan voorkomen worden als er op het laatste moment nog een overeenkomst wordt gesloten tussen de Britse regering en de Europese Unie. Zowel individuele autofabrikanten als brancheorganisatie ACEA waarschuwen voor grote financiële verliezen als gevolg van de Brexit.

Directieruzie

Voor extra spanning bij BMW zorgt het vertrek van inkoopdirecteur Markus Düsmann naar Volkswagen. Dat het CEO Harald Krüger (derde foto) niet in gelukt om deze getalenteerde topmanager binnenboord te houden, heeft tot wrevel geleid bij andere directieleden. Ook is er ongenoegen over het feit dat BMW geen antwoord klaar heeft op de nieuwe elektrische modellen van Audi (e-Tron), Mercedes-Benz (EQ C) en Porsche (Taycan). Harald Krüger heeft zich in de 3 jaar dat hij nu CEO is niet geprofileerd als een leider. Dat BMW het marktleiderschap in het premiumsegment is kwijtgeraakt aan Mercedes wordt hem zwaar aangerekend.

BMW heeft duidelijk last van de wet van de remmende voorsprong in het segment voor elektrische auto’s. De i3 kwam in 2013 eigenlijk te vroeg. Toen was de consument noch de Duitse overheid (die pas later met subsidies over de brug kwam) nog niet klaar voor elektrische auto’s. Als gevolg van de verkoopkater die de i3 opleverde, heeft BMW getalmd met de ontwikkeling van een nieuwe generatie emissieloze modellen. Pas in 2020 zal het bedrijf uit München met een antwoord kunnen komen op de e-Tron of EQ C, die beiden komende maand zullen schitteren op de autosalon van Parijs. BMW toont aldaar weliswaar de nieuwe 3-serie, maar dat is toch heel erg een evolutie van een ontwerp uit de vorige eeuw. Deze middenklasser (tweede foto) is nu nog de belangrijkste omzetbrenger voor het concern, maar zou technisch wel eens heel erg snel achterhaald kunnen zijn. En dat ‘antwoord’ is een elektrische versie van de X3; een SUV die tegen die tijd niet echt okselfris meer is.

Düsmann is voorbestemd om de nieuwe merkchef van Audi te worden. BMW had hem graag gehouden om over 2 jaar de 58-jarige Klaus Fröhlich, op te volgen. Die is momenteel de R&D tsaar in München maar gaat als hij 60 wordt met pensioen. BMW heeft nu geen vervanger meer klaar staan. Düsmann werd ook genoemd als opvolger voor Krüger. Eerder vertrok al een andere hooggeplaatste BMW manager richting het Volkswagen concern: Herbert Diess. Bestuursvoorzitter Norbert Reithofer en grootaandeelhouder Stefan Quandt zijn erg ontstemd over de gang van zaken. Dit kan betekenen dat Krüger voortijdig aan de kant wordt geschoven als topman van BMW.

Comments are closed.