De VVD heeft het idee losgelaten om de belastingen op auto’s te verschuiven van bezit naar gebruik. GroenLinksPvdA vindt dat jammer omdat dat eigenlijk heel logisch zou zijn.
In 2022 pleitte VVD-minister Mark Harbers van Infrastructuur en Waterstaat nog voor een ‘eenvoudig systeem’ om voor gebruik te betalen, en minder voor autobezit. GroenLinksPvdA wil ook een verschuiving van ‘betalen voor bezit’ naar ‘betalen voor gebruik’. Bij die partij snappen ze niet dat de VVD die lijn nu loslaat.
De VVD kiest nadrukkelijk voor ‘rust in de portemonnee’; een van de partijslogans tijdens de huidige verkiezingscampagne. De partij wil daartoe de accijnsverlaging verlengen tot 2030, om autorijden voor iedereen bereikbaar te houden. Tegelijkertijd pleit de VVD, evenals veel andere politieke partijen, voor een brede hervorming van de autobelasting. Echter zonder dat dit leidt tot hogere lasten voor de autorijder.
Bij D66 is men van mening dat een spitsheffing ten koste gaat van de brede toegankelijkheid van de auto. Zeker voor tweeverdieners kan het noodzakelijk zijn om 2 auto’s te hebben. Volgens D66 staat bij een hervorming van de autobelasting de balans tussen aanschaf, bezit én gebruik voorop. Een woordvoerder van d partij zegt daarover: “Dan moet je keuzes maken, zodat mensen die overgang goed kunnen maken. Dat gaat volgens ons bij andere partijen veel te snel en veel te ondoordacht: ze plukken er een aantal dingen uit, zonder naar het hele pakket te kijken”.
Het CDA hamert op het belang van autobezit in perifere gebieden, waar het openbaar vervoer niet altijd goed georganiseerd is. Een kamerlid zegt daarover: “We willen niet dat je de sjaak bent als je in de regio woont en moet rekeningrijden. Het CDA wil daarom een congestieheffing voor plekken en tijden die extra druk zijn. Zo kun je heel gerichte maatregelen nemen. Als we ongeveer 7 procent van het spitsverkeer wegnemen, voorkomen we economische schade”.
“Die economische schade van files bedraagt ongeveer 4 tot 5 miljard euro per jaar, voor de autorijder én het midden- en klein bedrijf”, zegt het kamerlid. “Een congestieheffing helpt files tegen te gaan, zonder dat je mensen ‘de boot in stuurt’ op plekken waar mensen de auto echt nodig hebben. Er ligt wat dat betreft ook een grote verantwoordelijkheid bij werkgevers, om hun medewerkers de ruimte te bieden ná de spits te gaan rijden. Dan hoeven de mensen die wél gebonden zijn aan vaste werktijden niet in de file te staan. Er is niets zo duur als een minuut in de file staan”.
GroenLinks-PvdA-Kamerlid Stultiens pleit voor een ‘duurzaam en rechtvaardig’ systeem, dat de files moet beperken. Dat geldt volgens hem zeker niet voor het huidige systeem, waarin je moet betalen voor het hebben van een auto, en niet voor het gebruik, terwijl de klimaatdoelen niet worden gehaald en zelfs de files niet worden opgelost. ‘Wij pleiten voor betalen naar gebruik. Vroeger noemden we dat nog rekeningrijden. Dat is veel slimmer dan het houden zoals dat nu is”.
D66 wijst erop dat de accijnsverlaging een tijdelijke maatregel was. De woordvoerder: “Laten we zulke maatregelen vooral niet structureel maken bij een probleem dat om echte doorbraken vraagt. Dat gaat om veel meer dan alleen maar de auto en asfalt, het gaat om de bereikbaarheid, en dus ook over het openbaar vervoer. De accijnsverlaging was ook een maatregel in een veel breder pakket. Laten we die dan ook niet continu in leven houden, terwijl die ook nog eens klauwen met geld kost en niet effectief is”.
Voor het CDA kan ook een hogere brandstofaccijns passen in een breder pakket van maatregelen. Het kamerlid: “, zegt Steen. ‘”We moeten investeren in asfalt en in onderhoud, én we moeten zorgen dat het autorijden betaalbaar blijft”. Het CDA wil er evenwel voor waken dat de auto als een te specifieke sector wordt gezien om van A naar B te komen. ‘Het gaat ook over woningbouw en bestaanszekerheid. Wat het CDA betreft gaat bereikbaarheid over het hele brede palet om van A naar B te komen. Daarvoor is een uitgebalanceerd pakket nodig”.
Bij GroenLinks PvdA vindt men het geen goed idee om de brandstofaccijns langer te beperken. Hij pleit voor een systeemwijziging en afschaffing van de motorrijtuigenbelasting (MRB). Een woordvoerder zegt daar over: “Bij de VVD betaalt degene die een auto weinig gebruikt heel fors, terwijl wij zeggen: vervang de MRB voor een eerlijke belasting op gebruik”.