Er komt voorlopig nog geen eind aan het fileleed rond een van de grootste snelweg-knelpunten van ons land. De aanpak van de A27 loopt namelijk gigantisch achter op schema en wordt 5 keer zo duur als oorspronkelijk was begroot.
Grootste obstakel is de aanpak van de Merwedebrug bij Gorinchem. De brug stamt uit 1961 en is toe aan vervanging, net als talloze andere bruggen, viaducten en tunnels in het Nederlandse wegennet. Vervanging is niet alleen noodzakelijk met het oog op de veiligheid, maar ook omdat de brug de flessenhals vormt in de A27, een van de belangrijkste verkeersaders van en naar het zuiden.
Of je nu de top-10 knelpunten van 2023, 2024 of 2025 erbij pakt: op nummer-1 staat volgens de ANWB de A27 richting het zuiden, tussen Lexmond en Werkendam. Ook dit jaar staat de snelweg op de eerste plek. En in de top-10 trajecten met veel files (van Rijkswaterstaat; wordt op een andere manier samengesteld dan die van de ANWB), stond het traject in 2025 op plek-9. Vooral de file in de avond is heel hardnekkig. In de ochtend is het ook vaak raak, maar dan de andere kant op.
Het traject staat hoog op de prioriteitenlijst van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Waar veel infrastructuurprojecten tijdelijk in de ijskast zijn gezet, geldt dat niet voor de aanpak van de 47 kilometer lange snelweg tussen Utrecht en Breda. De eerste serieuze plannen om het traject tussen Hooipolder en Houten aan te pakken, stammen uit 2015. Indertijd zou de klus met een budget van 787 miljoen euro uiterlijk in 2025 geklaard moeten zijn.
Dat gaat allemaal niet lukken omdat onderschat is hoe ingewikkeld de klus is en omdat het stuk snelweg in slechtere staat is dan gedacht. Er is daarom extra geld nodig, boven op de 3 miljard waarvoor het project inmiddels al in de boeken staat. Daar komt nog eens zo’n 2 miljard euro bij, zo bevestigt een woordvoerder van Rijkswaterstaat. Vooral de bouw van een nieuwe brug over de Merwede wordt duurder. Dit proces gaat ook langer duren. De huidige Merwedebrug wordt namelijk vervangen door 2 nieuwe bruggen. De westelijke brug is naar verwachting in 2031 klaar.
Maar na 2031 is de hinder nog niet voorbij: eerst moet aan beide zijden van de brug aan de weg gewerkt worden om de oostelijke brug te kunnen aansluiten. Daarnaast moet de huidige brug worden afgebroken. Wanneer deze klussen klaar zijn, kan de woordvoerder van Rijkswaterstaat niet zeggen. “Dat is koffiedik kijken”.
De megaklus zal de komende jaren nog tot in de verre omtrek voor files en sluipverkeer zorgen. Vooral in de 6 weken tussen 22 juni en begin augustus. Dan zijn delen van de A27 afgesloten voor het verkeer. Dat gaan ze meteen merken in de Brabantse gemeente Altena, waar onder meer Almkerk, Hank, Nieuwendijk en Werkendam onder vallen.
Bovengenoemde dorpen hebben al jaren last van sluipverkeer dat files op de A27 probeert te vermijden. De gemeente Altena probeert overlast binnen de perken te houden wegversmallingen, (tijdelijke) inrijverboden en tractorsluizen. Dat zijn obstakels waar landbouwvoertuigen en fietsers wél langs kunnen, maar auto’s niet.
Dagelijks wordt de brug door gemiddeld zo’n 107.000 voertuigen gebruikt. Die moeten natuurlijk verdeeld worden over andere wegen als er aan de weg gewerkt wordt. Dat levert een nieuw probleem op, zo weten ze in de regio uit ervaring: “Als de A27 dichtslibt, zit de A2 ook meteen dicht”, vertelt transportondernemer Ewout van Wijk. Een groot deel van de 550 vrachtwagens van het gelijknamige familiebedrijf schuift dagelijks ‘aan in de file’. “Er is niet omheen te werken: er zijn maar 2 uitvalswegen richting het noorden van het land”. Ook al is het zomer, de afsluitingen vanwege werkzaamheden doen Van Wijk pijn. Hij schat de schade op een half miljoen per jaar. Zijn vader ijverde tientallen jaren geleden al voor 6 rijbanen (in plaats van de huidige 4 stuks, red.).
“We weten heus wel dat even pijn lijden erbij hoort”, vervolgt Van Wijk. Maar zijn geduld begint wel op te raken. “5 jaar geleden kregen we te horen: het gaat nu echt gebeuren. Maar nu gaat het weer langer duren”. Ook in de gemeente Altena zijn ze niet blij met de vertraging. “Het is eigenlijk niet uit te leggen dat zo’n project al meer dan 20 jaar op tafel ligt”. Die rekening komt uiteindelijk op het bord van ‘BV Nederland’, aldus Van Wijk. “Wij kunnen minder snel leveren, en dat betalen we uiteindelijk allemaal met z’n allen in de supermarkt”,
Een alternatief is er alleen niet, aldus De Geest. Dergelijke grootschalige projecten moeten gebeuren. Hoe langer je wacht, hoe duurder het wordt en hoe groter de economische schade uiteindelijk. Van Wijk: “Dus even doorbijten, maar dan heb je ook wat”.