Het pijnlijke moment is gekomen voor Volkswagen: het parket van Braunschweig in Nedersaksen eist namens de Duitse staat een boete van 1 miljard euro in het kader van de sjoemeldiesel affaire. De autofabrikant gaat niet tegen de geldstraf in beroep en zal dus braaf betalen. Volkswagen laat daarmee zien verantwoordelijkheid te nemen voor de fraude.
Het bedrag van 1 miljard euro komt bovenop de boete die Volkswagen al aan de Verenigde Staten heeft moeten betalen. Ook heeft het autoconcern veel kosten moeten maken voor de massale terugroepacties. Er lopen nog andere rechtszaken, onder meer tegen Audi, en van beleggers en klanten die menen gedupeerd te zijn door de sjoemelsoftware in de dieselmotoren. Volkswagen heeft ruim 25 miljard euro apart gezet voor boetes, schikkingen en andere kosten.
Volkswagen hoopt dat de Duitse boete een “significant positief effect” zal hebben op andere lopende onderzoeken en rechtszaken in Europa. Door niet moeilijk te doen over de megasom die aan de Duitse justitie betaald moet worden, hoopt het autoconcern de boel in andere lidstaten enigszins te sussen. Daar lopen nog diverse procedures tegen Volkswagen en het is makkelijker om in één keer bij één overheid over de brug te komen dan allemaal kleine oorlogjes uit te moeten vechten. Het bedrag van 1 miljard euro is zowel een boete als een schikking: alle lopende zaken van staatswege in Duitsland komen ermee te vervallen. Hierdoor denkt Volkswagen langzaam maar zeker een punt achter de affaire te kunnen zetten. Het boetebedrag bestaat uit een maximale straf van 5 miljoen euro. Volkswagen moet daarnaast 995 miljoen euro betalen vanwege de economische voordelen die het concern door de fraude heeft genoten. Voor Volkswagen, dat meer dan 40 miljard euro aan financiële reserves heeft, is dit geen onoverkomelijk bedrag. Het autoconcern heeft vorig jaar een recordaantal auto’s weten te verkopen en met name de dochters Audi, Porsche en Skoda zijn zeer winstgevend.
In het najaar van 2015 raakte Volkswagen in opspraak. Toen bleek dat het concern jarenlang heeft gesjoemeld bij toelatingstesten voor dieselmotoren. De motoren waren voorzien van verboden software waardoor ze in het laboratorium veel schoner uit de bus kwamen dan bij normaal gebruik op de openbare weg. De affaire heeft al geleid tot de nodige boetes en schikkingen. Daar zijn bij elkaar vele miljarden mee gemoeid. In april 2017 heeft Volkswagen van een Amerikaanse rechter al een boete gekregen van 2,6 miljard euro. Dit gebeurde nadat het concern schuld had bekend. In andere zaken werd er voor 4,3 miljard dollar geschikt. Ook heeft het bedrijf een fonds van 10,3 miljard euro opgezet om auto’s terug te kopen van gedupeerde consumenten en moest bij rechtszaken in Canada de knip worden getrokken. Het potje van 10,3 miljard euro is overigens alleen bestemd voor Amerikaanse klanten. Europese Volkswagen rijders met onverkoopbare sjoemeldiesels krijgen vooralsnog niks. Ook profiteren zij niet van het geld dat de Duitse justitie nu gaat innen.
Volkswagen topman Herbert Diess benadrukt dat het bedrijf er met man en macht aan werkt om de sjoemelaffaire te boven te komen. Hij belooft dat sjoemelpraktijken niet meer voor zullen komen bij het autoconcern. Maar er zijn volgens Diess nog verdere stappen nodig om het vertrouwen te herstellen. Niet alleen in het bedrijf Volkswagen, maar ook in de auto-industrie als geheel. Ook Daimler ligt namelijk onder het vergrootglas van de Duitse justitie.
Audi
Daarnaast is er een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen de topman van Audi, Rupert Stadler. Hij werd een week geleden in verdenking gesteld, samen met een ander bestuurslid van het dochtermerk van Volkswagen. Daarbij werden hun privé woningen in Ingolstadt doorzocht. Beiden worden er van verdacht fraude te hebben gepleegd en indirecte valse verklaringen te hebben afgelegd. Volgens het parket van München is het nodig Stadler, die wordt verdacht van valsheid in geschrifte, voorlopig in hechtenis te houden omdat het risico bestaat dat hij met bewijzen zal knoeien.
Rupert Stadler staat al sinds 2007 aan het hoofd van Audi. Daarvoor was hij 4 jaar lang financieel directeur. Onder zijn bewind zou het automerk minstens 210.000 diesels (3.0 V6 TDI motor) met sjoemelsoftware uitgerust hebben. Afgelopen maand werden meer problemen ontdekt bij nog eens 60.000 auto’s. Begin februari werden ook al huiszoekingen uitgevoerd op 2 kantoren van Audi. Stadler (55) werd in april nog gepromoveerd tot verkoopdirecteur voor het hele Volkswagen concern. In mei werd echter al door ingewijden gemeld dat hij op korte termijn zou worden ontslagen vanwege de affaire. Stadler zal als topman van Audi worden opgevolgd door Bram Schot, de Nederlandse verkoopdirecteur van het merk. Volkswagen blijft er overigens op hameren dat een vermoeden van onschuld blijft gelden totdat anders is bewezen. Dat neemt niet weg dat de positie van Stadler onhoudbaar is geworden.