BMW krijgt als eerste autofabrikant ter wereld een meerderheidsbelang in een Chinese joint venture. De regering van het Aziatische land zinspeelde onlangs al op het vieren van de teugels op de automarkt. “China zal de markttoegang tot de automobielsector verder versoepelen”, zei premier Li Keqiang vorige maand.
Het is ongebruikelijk dat buitenlandse ondernemingen meer dan 50 procent van het aandelenkapitaal van een bedrijf in China kunnen verwerven. Peking wil namelijk belangrijke sectoren in de economie onder Chinese controle houden. Dat een Duitse autofabrikant nu toch de meerderheid in een joint venture kan krijgen, duidt er op dat China in verband met de oplopende handelsruzie met de Verenigde Staten zich meer als een open markteconomie wil profileren. Daarvoor is een aantrekkelijk investeringsklimaat voor buitenlandse ondernemingen noodzakelijk.
De Amerikaanse president Donald Trump is van plan om China hard te straffen door nog eens voor 200 miljard dollar aan Chinese goederen te belasten met een invoertarief van 10 procent. Washington heeft China eerder deze maand al importheffingen opgelegd op 34 miljard dollar aan goederen. Doordat China meer naar de Verenigde Staten exporteert dan andersom, is het voor Peking lastig om met gelijke munt terug te slaan. Het alternatief is daarom het aanhalen van de handelsbetrekkingen met andere landen, waaronder onze oosterburen.
Buitenlandse autofabrikanten, waaronder Ford, General Motors, Nissan en Toyota, streven al jaren naar een soepelere toegang tot de Chinese markt waar verreweg de meeste auto’s ter wereld verkocht worden. Om een voet tussen de deur te krijgen, was het tot nu toe noodzakelijk om een strategisch samenwerkingsverband of een joint venture met te gaan met een Chinese partij. Zo trekt Daimler schouder aan schouder op het BAIC en BYD. Volkswagen heeft inmiddels 3 joint venture partners: SAIC, FAW en sinds kort JAC. Het laatste samenwerkingsverband is speciaal bedoeld om samen elektrische personenwagens en lichte bedrijfswagens te gaan produceren. Volvo heeft geen joint venture nodig omdat zij volledig eigendom is van het Chinese Geely concern. Dat klinkt relaxt, maar de Zweden hebben met lede ogen moeten toezien hoe Polestar, de voormalige tunerdivisie, haar (deels)elektrische auto’s exclusief in China gaat produceren. Ook kan het nieuwe exportlabel van Geely, Lynk & Co ongelimiteerd gebruik maken van de knowhow van Volvo. Maar de ontwikkelingen staan niet stil. China maakte in april bekend de huidige limiet van 50 procent waarin buitenlandse ondernemingen in lokale autofabrikanten mogen participeren geleidelijk af te willen schaffen. Voor bedrijven die elektrische auto’s maken, vervalt de beperking al dit jaar. Voor fabrikanten van bedrijfswagens in 2020 en voor producenten van personenwagens met een verbrandingsmotor per 2022.
BMW is nu de eerste die van de ‘Chinese glasnost’ gebruik maakt. De autofabrikant uit München heeft momenteel een belang van 50 procent in de joint venture met Brilliance, maar volgens ingewijden zullen de Duitsers binnenkort bekendmaken dat de eigendomsverhoudingen gewijzigd worden. Daarbij krijgt BMW 75 procent van de aandelen. De joint venture met Brilliance werd in 2003 opgericht om de dure premium modellen van het Duitse merk te produceren voor de Chinese markt. Sinds 2014 richt het samenwerkingsverband zich ook op elektrificatie van het gamma.
BMW Brilliance China Automotive Holding, zoals de joint venture officieel heet, maakt volledig elektrische auto’s zoals de Zinoro 1E en de hybride variant 60H. Eerlijk gezegd modellen die in München voor westerse markten nooit goed gekeurd zouden worden want het gaat feitelijk om de X1 met de aandrijflijn van de i3 respectievelijk i3 REX. Maar in China luistert het allemaal blijkbaar minder nauw.
De overeenkomst over de overdracht van aandelen aan BMW vindt plaats in het kader van het bezoek van Li Keqian aan de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Tijdens een dergelijk staatsbezoek moet er immers wat om te proosten zijn. Daarom zal voor de camera niet alleen de deal met BMW worden beklonken, maar beloofde China ook een batterijenfabriek in Duitsland te bouwen. De autofabrikant uit München gaat daarvoor de belangrijkste klant worden.
BMW werkt ook hard aan een nieuwe joint venture met Great Wall, marktleider in China op het gebied van SUV modellen en pick-ups. Doel is om samen een relatief goedkope elektrische Mini te gaan ontwikkelen en bouwen. Inmiddels is daarvoor een principeovereenkomst getekend. De Chinese autoriteiten moeten de joint venture echter nog goedkeuren. BMW gaat ook een elektrische Mini in het Britse Oxford bouwen, maar dat wordt geen koopje. Bovendien valt in China in het segment voor emissieloze modellen alleen te concurreren met een lokaal geproduceerd model. Dat verklaart ook de eerder genoemde nieuwe joint venture van Volkswagen met JAC.
