Voor de eerste keer sinds de arrestatie van Carlos Ghosn zullen de (tijdelijk) topman van Renault en zijn collega van Nissan elkaar ontmoeten om de toekomst van de alliantie te bespreken. Dat zal in Amsterdam gebeuren.
De tijdelijke topman van Renault is de voormalige operationeel directeur Thierry Bolloré. Bij Nissan zit sinds vorig jaar Hiroto Saikawa achter het stuur. De CEO van Mitsubishi, Osamu Masuko, is niet voor het gesprek over de toekomst van de alliantie uitgenodigd. Het overleg staat los van de gesprekken die maandelijkse tussen Renault en Nissan plaatsvinden. Daar is alliantiepartner Mitsubishi wel vertegenwoordigd.
Saikawa wil tijdens het gesprek met Bolloré zijn collega overtuigen van de ernst van het vermeende wangedrag van Ghosn. Die zou zijn inkomen te laag hebben opgegeven aan de belastingen en voor privé doeleinden misbruik hebben gemaakt van bezittingen van Nissan. Ghosn werd op 19 november in Japan gearresteerd. Hij werd vorige week opnieuw aangeklaagd door justitie in Japan en zit nog steeds in de gevangenis. Ghosn is inmiddels als voorzitter van Nissan ontslagen, maar formeel is hij nog altijd de baas van de alliantie met Renault en Mitsubishi. De vermeende fraude door de topman kwam aan het licht na een maandenlang intern onderzoek door Nissan, dat was gestart op basis van een melding van een klokkenluider.
Renault eist dat Nissan duidelijkheid verschaft over de onderzoeken naar de malversaties door Ghosn. De Fransen hebben zelf bij een intern onderzoek geen misstanden kunnen vinden en handhaaft hem daarom voorlopig als CEO. Dat hij nog altijd in een Japanse gevangenis zit, maakt zijn functioneren als topman echter moeilijk. Renault eist nu dat Nissan een aandeelhoudersvergadering organiseert om de affaire toe te lichten. Bolloré stelt in een brief op poten aan de Japanners “dat de arrestatie en gevangenschap van Ghosn een groot risico vormt voor Renault als grootste aandeelhouder van Nissan en voor de stabiliteit van onze alliantie”.
Op de agenda van het gesprek dat Saikawa met Bolloré gaan hebben staan ook wijzigingen in het management van de alliantie. Nissan is voor 43,4 procent eigendom van Renault. Het Japanse concern verkoopt bijna 60 procent meer auto’s dan haar Franse alliantiepartner, maar heeft slechts een belang van 15 procent in Renault, zonder stemrecht. Het heeft er alle schijn van Nissan pas openheid van zaken wil geven als de Fransen toezeggingen hebben gedaan over wijziging van de machtsstructuur binnen de alliantie.
De Raad van Bestuur van Nissan heeft nog geen overeenstemming bereikt over een opvolger voor Ghosn als bestuursvoorzitter van het bedrijf. Wel is besloten om zijn taken voorlopig onder de leidinggevenden te verdelen. De Raad van Bestuur benoemde wel een commissie om de bedrijfsethiek bij Nissan te onderzoeken. Als die zijn bevindingen bekend heeft gemaakt, zal er een nieuwe poging worden ondernomen om een nieuwe voorzitter te benoemen. De conclusies van de commissie worden in maart 2019 verwacht. Daarmee komt voorlopig een einde aan de speculaties omtrent de opvolger van Ghosn.
Renault heeft het vertrouwen in Ghosn nog niet opgezegd, maar er zijn in de bedrijfstop inmiddels wel twijfels over de houdbaarheid van zijn positie. De Franse staat, met een belang van 15 procent grootaandeelhouder van Renault, zou graag zien dat de afgelopen mei opgestapte Michelin topman Jean-Dominique Senard (65) de opvolger van Ghosn wordt. De Franse overheid heeft 2 zetels in de Raad van Bestuur van Renault. “Senard voldoet aan alle eisen, is beschikbaar, heeft ervaring als industrieel, is een expert in de sector, wordt zeer hoog gewaardeerd door de regering en heeft internationaal aanzien”, aldus een anonieme bron. Een andere naam die genoemd wordt is Didier Leroy, de huidige topman van de Europese divisie van Toyota.
Inmiddels graven onderzoekers van de Japanse justitie dieper in de financiële handel en wandel van Ghosn en zij zijn daarvoor nu in Nederland beland. Ons land speelt een sleuterrol in de hele affaire: via een Nederlandse onderneming (BV) werden betalingen gedaan, zo is de verdenking. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om transacties voor vastgoed, persoonlijke aankopen door Ghosn en salaris voor zijn zuster (zonder dat die enige tegenprestatie leverde). Voor het overmaken van de enorme bedragen werd een truc verzonnen: het werd opgeknipt in tranches van maximaal 1 miljoen dollar. Zo kon Ghosn de financiële afdeling van Nissan omzeilen.
Maar de eigenwijze Fransen zijn zoals gezegd nog niet overtuigd van het vermeende wangedrag van Ghosn. De Raad van Bestuur van Renault heeft daarom besloten dat de omstreden topman voorlopig aanblijft. Zijn in opspraak geraakte salaris en bonussen zouden binnen de wet vallen, aldus de Franse autofabrikant. Ghosn wist in de afgelopen 10 jaar van de alliantie tussen Renault, Nissan en Mitsubishi het grootste autoconcern van de wereld te maken.