Carlos Ghosn, de voormalige topman van Nissan, heeft zijn aandelen in het bedrijf aangeboden als borg. Ook is hij bereid zijn paspoorten in te leveren en een elektronische enkelband te dragen om zijn proces in vrijheid af te kunnen wachten.
Ghosn hoopt na zijn eventuele vrijlating te kunnen verblijven in een appartement in Tokio dat zijn familie heeft gehuurd, zo laat zijn woordvoerder weten. Het is de tweede keer dat Ghosn om een borgtocht vraagt. Een eerder verzoek is afgewezen omdat de rechtbank hem als vluchtgevaarlijk beschouwt. Ghosn zit sinds 19 november in een Japanse gevangenis op verdenking van belastingfraude als topman van Nissan. Over zijn aanbod vindt op korte termijn een hoorzitting plaats in Tokio.
“Ik wil benadrukken dat ik in Japan zal blijven en mij strikt aan alle voorwaarden voor mijn borgtocht zal houden”, stelt Ghosn in een verklaring. Eerder was hij van plan naar Frankrijk te gaan en later terug te keren voor zijn proces. De ex-topman van Nissan ontkent de beschuldigingen van financieel wangedrag aan zijn adres. Ghosn zou onder meer 16,6 miljoen euro aan privé verlies hebben geboekt als kostenpost van Nissan. De advocaat van Ghosn verwacht dat zijn cliënt tot aan zijn proces vastgehouden zal worden. Dit zal naar verwachting over ongeveer 6 maanden van start gaan.
Ghosn wordt er onder andere van beschuldigd ongepaste betalingen uit de samenwerking van Nissan met alliantiepartner Mitsubishi te hebben gekregen. Het zou om 7,8 miljoen euro gaan. Dat komt volgens Mitsubishi en Nissan naar voren uit intern onderzoek. Ghosn zou een persoonlijke arbeidsovereenkomst hebben gesloten met de joint venture ‘Nissan – Mitsubishi BV’, die in 2017 werd opgericht in Nederland. Uit die constructie ontving hij de genoemde 7,8 miljoen euro in de vorm van bonussen. De betaling aan de 64-jarige Ghosn, een bestuurder van de joint venture, werd gedaan zonder goedkeuring van de 2 andere bestuurders, Hiroto Saikawa van Nissan en Osamu Masuko van Mitsubishi. De Japanse autofabrikanten laten weten het geld terug te willen.
Renault, waar Ghosn formeel nog de topman van is, stond aanvankelijk op het standpunt eerst bewijzen te willen zien van de vermeende fraude. Maar inmiddels heeft de Franse autofabrikant tijdens een speciale bestuursvergadering bekendgemaakt zijn vervanging als CEO te overwegen. Jean-Dominique Senard (5), die 7 jaar lang de baas van Michelin was, wordt genoemd als mogelijke opvolger. Hij zou de steun van de Franse overheid hebben. Afgelopen week noemde de minister van financiën, Bruno Le Maire (op onderstaande foto rechts naast de Alpine A110), de topman van Michelin “een groot industrieel”. De Raad van Bestuur van Renaut gaat naast Senard evenwel ook nog met andere kandidaten praten. Ghosn is op tijdelijke basis al vervangen door operationeel directeur Thierry Bolloré.
Ghosn werd direct in november al ontslagen als topman van Mitsubishi en Nissan. Renault had tot voor kort nog vertrouwen in hun formele baas, maar de Franse staat (die voor 15,01 procent aandeelhouder is) wil hem nu dus laten vervangen. Le Maire houdt inmiddels geen rekening meer met het vermoeden van onschuld en verwijst naar de onmogelijkheid van Ghosn om zijn functie als topman van Renault uit te voeren. De minister verduidelijkt dat de alliantie met Nissan en Mitsubishi niet in twijfel wordt getrokken. Frankrijk heeft echter ook enkele hooggeplaatste afgezanten naar Tokio gestuurd. Zij zijn momenteel aan het praten met functionarissen van het Japanse openbare ministerie en met Hiroto Saikawa, de baas van Nissan.
In een interview heeft Le Maire gezegd dat Ghosn ontslagen moet worden als CEO van Renault omdat het bedrijf een nieuwe fase in gaat. “En in die nieuwe fase hebben wij een stabiel topmanagement nodig”. De Franse overheid heeft bijzondere stemrechten en 2 afgevaardigden in de Raad van Bestuur van Renault. Die komt waarschijnlijk in de komende dagen bijeen om een vervanger voor Ghosn aan te wijzen.
De 64-jarige Franse Braziliaan wordt verdacht van belastingfraude. Ghosn en rechterhand Greg Kelly zouden de hoogte van hun beloning niet juist hebben gerapporteerd en misbruik hebben gemaakt van bedrijfsbezittingen. Zo zou Nissan hebben opgedraaid voor woningen van Ghosn in Rio de Janeiro, Beiroet, Parijs en Amsterdam. Ghosn zou ook vakanties met zijn familie door de fabrikant hebben laten betalen. Daarbij zijn er verdenkingen dat hij persoonlijke investeringsverliezen ter waarde van 15 miljoen euro heeft afgewenteld op Nissan.
De genoemde hooggeplaatste Franse afgezanten praten met Saikawa, de baas van Nissan, over de toekomst van de alliantie. In Japan is men al jaren niet blij met de scheve verhoudingen binnen het samenwerkingsverband. Renault, dat Nissan een kleine 20 jaar geleden van de ondergang redde, heeft een belang van 43 procent in de Japanse fabrikant en beschikt bovendien over stemrecht. Nissan daarentegen heeft slechts een belang van 15 procent in zijn Franse partner en geen stemrecht.
Ghosn kan veroordeeld worden tot maximaal 15 jaar gevangenisstraf als de beschuldigingen die tegen hem zijn ingebracht allemaal bewezen worden. De Japanse justitie heeft 2 nieuwe beschuldigingen op tafel gelegd tegen de voormalige topman van Nissan. Ghosn wordt er nu ook van verdacht dat hij in de jaren 2015 tot en met 2018 zijn inkomsten bij Nissan te laag heeft opgegeven. Bij een eerdere aanklacht ging het om de jaren 2010 tot 2015. De Japanse justitie legt Ghosn “misbruik van vertrouwen” ten laste. Gezien die nieuwe aanklachten is het vrijwel uitgesloten dat hij op korte termijn op borgtocht vrijkomt. Tegelijkertijd heeft Nissan meegedeeld dat het bedrijf vanwege allerlei vergrijpen door Ghosn zelf ook een strafklacht tegen haar voormalige CEO heeft ingediend.
In Frankrijk zijn overigens uit een intern onderzoek naar Ghosn geen malversaties tevoorschijn zijn gekomen. “Uit de inventarisatie van de beloningselementen van de huidige bestuursleden van Renault in de jaren 2017 en 2018 blijkt dat die overeenkomstig de regels waren”. Wel lijken in Frankrijk nu steeds nieuwe schandalen rond Ghosn op te duiken. Zo heeft Mouna Sepehri, in de Raad van Bestuur van Renault verantwoordelijk voor ‘gouvernance’ en een vertrouweling van de topman, volgens de Franse media de laatste 6 jaar in totaal een half miljoen euro aan niet opgegeven inkomsten ontvangen via de in Amsterdam gevestigde holding Renault/Nissan b.v. De beloning zou op zich niet illegaal zijn, maar had goedgekeurd moeten worden door de commissarissen en ook vermeld moeten zijn in de jaarverslagen. Sepehri werkt al sinds 1996 bij Renault en heeft samen met Ghosn en zijn toenmalige baas Louis Schweitzer aan de wieg gestaan van de alliantie met Nissan. Zij was ook betrokken bij de overname van Dacia en het samenwerkingsverband met Daimler.
José Muñoz, als Chief Performance Officer lid van de Raad van Bestuur van Nissan, is met onmiddellijke ingang opgestapt. De Spanjaard was een vertrouweling van de Ghosn en al eerder met tijdelijk verlof gegaan om zich te richten op “speciale taken en Nissan in staat te stellen de gerezen problemen op te lossen”. Dat is een mooie formulering dat hij in een zijkamertje zonder PC of internetverbinding werd geparkeerd. In een uitgelekte boodschap aan collega’s heeft de 53-jarige Muñoz (op de foto recht) nu meegedeeld dat hij “na enige tijd ernstig nadenken” heeft besloten Nissan helemaal te verlaten. Hij licht zijn besluit als volgt toe: “Helaas is Nissan op dit moment verwikkeld in zaken die de aandacht afleiden. Zoals ik steeds heb gezegd, blijf ik bereid Nissan te helpen met haar onderzoeken”. Een woordvoerder van de autofabrikant heeft het bericht bevestigd, maar die stelt geen prijs meer op de diensten van Muñoz, zoals gezegd een vazal van Ghosn. Hij was nog maar kort geleden benoemd tot de eerste man van de Chinese activiteiten van Nissan. Echter, sinds de arrestatie van Ghosn in november was Muñoz al niet meer in Japan geweest, vermoedelijk omdat het hem daar te heet onder de voeten leek.