De afgelopen 2 jaar staken beleggers massaal geld in startende fabrikanten van elektrische auto’s. Die gingen vaak via een lege huls naar de beurs. Maar sindsdien zijn diverse start-ups in de problemen gekomen, onder meer door fraudeschandalen. Met name in de Verenigde Staten kwamen dergelijke bedrijven in opspraak. Voor het eerst gaat nu ook een start-up failliet: Electric Last Mile Solutions (ELMS).
ELMS vraagt bijna een jaar na haar beursgang faillissement aan. Het bedrijf had na een fraudezaak moeite om nieuwe geldschieters te vinden. Op zijn hoogtepunt was de start-up 1,4 miljard dollar waard. ELMS maakte in 2020 gebruik van de grote belangstelling bij beleggers voor producenten van elektrische voertuigen. Een hele reeks start-ups ging in de afgelopen 2 jaar naar de beurs, vaak tegen torenhoge waarderingen.
De debuterende autofabrikanten maakten daarbij gebruik van zogeheten Special Purpose Acquisition Companies (SPACs). Dat zijn lege beursfondsen, die via een fusie een ander bedrijf naar de beurs brengen. Voor start-up was dat aantrekkelijk omdat een dergelijke route naar bijvoorbeeld Wallstreet aan veel minder strenge regels gebonden was dan via een regulier traject. Inmiddels heeft de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC aanscherping van de regels aangekondigd en worden er nog amper nieuwe SPACs gelanceerd.
De beursgangen van ontwikkelaars van elektrische auto’s zijn voor beleggers veelal op een teleurstelling uitgedraaid. Bij diverse bedrijven kwam al snel fraude aan het licht. Het bekendste voorbeeld is Nikola, een ontwikkelaar van elektrische vrachtwagens met een brandstofcel. Het bedrijf stelde de ontwikkeling van zijn trucks te rooskleurig voor, onder meer door een prototype van een helling af te laten rollen en vervolgens te doen alsof het voertuig zelf kon rijden.
Maar Nikola is lang niet de enige, die onder vuur kwam te liggen. De SEC heeft onderzoeken geopend naar Lordstown Motors, Faraday Future en Lucid Motors vanwege mogelijke misleiding van beleggers. Allemaal noteren ze inmiddels ver onder hun introductiekoers. Ook bij ELMS, dat een elektrische bestelwagen ontwikkelde, was sprake van een fraude schandaal. Het bedrijf zette in februari zijn CEO en CFO op straat. Het duo zou zichzelf verrijkt hebben door vlak voor de SPAC deal met een forse korting aandelen te bemachtigen. De week daarop trok ook BDO zich terug als accountant. ELMS slaagde er daarna niet meer in om een vervangend accountant te vinden, wat de zoektocht naar nieuwe financiers bemoeilijkte.
Of het bij het faillissement van ELMS blijft, is de vraag. Zo liet de CFO van Lordstown vorige maand aan The Wall Street Journal weten dat het bedrijf voor het einde van dit jaar 150 miljoen aan nieuw kapitaal nodig heeft om te overleven. Ook Rivian en Lucid Motors kampen met tegenvallers. Faraday Future is financieel hersendood. Tegelijkertijd is het beursklimaat veranderd. Door de stijgende rente hebben start-ups meer moeite om aan nieuw kapitaal te komen. Hun waarde is immers gebaseerd op toekomstige winsten en die zullen bij een hoge rente op te lenen geld veel lager uitvallen.
In dit kader kunnen er ook kanttekeningen geplaatst worden bij de levensvatbaarheid van Lightyear. Haar debuutmodel One is extreem duur en de meerprijs ten opzichte van elektrische topmodellen die inmiddels op de markt zijn niet waard. De actiewinstradius die behaald wordt met de zonnepanelen is te gering om de hogere aanschafkosten te kunnen rechtvaardigen. Plannen om na de One een model te lanceren dat niet meer dat 30.000 euro hoeft te kosten, zijn gespeend van realiteitszin. Zelfs stevig in het zadel zittende autofabrikanten lukt het niet om een elektrische auto voor die prijs aan te bieden. Laat het hosanna verhaal over Lightyear dus maar snel stoppen.