Het vertrek van Gorden Wagener als design chef van Mercedes werd de afgelopen maanden steeds vaker geëist. Toch kwam het als een verrassing. Wagener zal waarschijnlijk niet de enige topontwerper zijn die in 2026 zijn baan verliest.
Het is het einde van een tijdperk. Sinds 2008/2009 werden de auto’s op de weg vormgegeven door de voormalige ‘jonge garde’: Gorden Wagener, opvolger van Peter Pfeiffer als designchef van Mercedes; Adrian van Hooydonk, een medewerker die al lang bij het bedrijf werkte en later Chris Bangle opvolgde als design chef van BMW; Laurens van den Acker, aanvankelijk werkzaam bij Ford en Mazda en jarenlang voor de designtaal van Renault verantwoordelijk, als opvolger van de legendarische Patrick Le Quement; en Michael Mauer, voorheen werkzaam bij Mercedes en lange tijd zeer succesvol als design chef van de Volkswagen Groep en het merk Porsche.
Ze hadden allemaal een grote verantwoordelijkheid toen ze begonnen en ze slaagden er allemaal in om hun eigen unieke stijl te ontwikkelen. In 2008 nam Gorden Wagener de leiding van Mercedes over van Peter Pfeiffer, wiens ontwerpfilosofie sinds begin jaren 2000 gevormd was door moderne, puristische elementen met strakke oppervlakken en opvallende lijnen. Pfeiffer had de creatie van de Maybach en de Smart Fortwo begeleid. Wagener, toen 39 jaar oud, kon voortbouwen op dit fundament. Hij was degene die de designtaal van Mercedes een duidelijke strategie gaf: “Sensual Purity”; een term die veel van zijn presentaties kenmerkte. Wagener werkte graag samen met grote modehuizen zoals Hermès en stond ook bekend om zijn passie voor Louis Vuitton: hij reisde altijd met handtassen van het merk en was diep bedroefd door de onverwachte dood van Virgil Abloh, de artistiek directeur van de herenmode. Wagener had met Abloh samengewerkt aan prestigieuze modellen zoals Project Maybach, een luxueuze conceptauto voor Mercedes-Maybach. Wageners dromen rezen hoog, vooral toen het bedrijf zich vastlegde op een luxestrategie. Maar deze strategie (waar de hele directie van Mercedes verantwoordelijk voor was) leidde uiteindelijk tot een grote mislukking. Net als de nieuwe EQ-strategie trouwens: ondanks hun uitstekende technische kwaliteiten verkochten de EQS en de EQE slecht.
Wagener, geboren in Essen in 1968, was zelden te zien in de designstudio van Mercedes achter Gate 16 in Sindelfingen. Zijn geadopteerde thuis is Californië, waar hij met zijn gezin en kinderen woont. Exterieur-ontwerper Robert Lesnik was er echter altijd aanwezig – ijverig, kalm, strategisch scherpzinnig en veerkrachtig genoeg om de stemmingswisselingen van zijn baas te doorstaan. Een man wiens carrière begon in Wolfsburg bij Volkswagen en die veel te lang in de schaduw van de almachtige Wagener heeft gestaan.
Met Bastian Baudy (41 jaar) als Wageners opvolger, treedt nu een relatief onbekende figuur, althans voor het grote publiek, ten tonele. Hij was tot voor kort hoofd design van Mercedes’ sportdivisie AMG. Hij begon zijn carrière bij een van de meest toonaangevende opleidingsinstituten voor aanstormend design: de afdeling Transportdesign in Pforzheim, die jarenlang werd geleid door James Kelly en waar veel gerenommeerde ontwerpers, zoals Michael Mauer (design chef bij VW en Porsche), Thomas Ingenlath, de design chef van zowel Skoda als Volvo en recentelijk Polestar-CEO Marc Lichte (voormalig design chef bij Audi) en de huidige design chef van Volkswagen, Andreas Mindt, hun opleiding voltooiden. Beter kan het bijna niet. Baudy moet bewijzen dat hij in staat is het design van Mercedes verder te ontwikkelen. De afgelopen tijd werd bij het merk het design gekenmerkt door onzekerheid, frequente veranderingen en herzieningen van een reeds vastgestelde strategie, met name wat betreft de vormgeving van de grille.
Ook bij BMW staat een verandering op handen
De benoeming van Baudy luidt een generatiewissel in de industrie in. Na Gorden Wagener zijn ook de dagen van Adrian van Hooydonk (61 jaar) als design chef van BMW waarschijnlijk geteld … vanwege zijn leeftijd. In tegenstelling tot Wagener krijgt Hooydonk (die deze functie sinds 2009 bekleedt) geen kritiek te verduren. De architect van baanbrekende modellen, van de i3 tot de XM, van de iX tot de nieuwe iX3, is duidelijk nog steeds zeer gemotiveerd.
Controversiële discussies over de designtaal van het bedrijf? Momenteel niet aan de orde. Bovendien presenteert van Hooydonk, die ook de merken Mini en Rolls-Royce onder zijn hoede heeft, zich rustiger en bescheidener dan Wagener. Niettemin staat er, na het vertrek van Oliver Zipse als CEO van BMW, ook een verandering op handen.
Renault
Laurens van den Acker behoorde destijds ook tot de “jonge garde” – als opvolger van de legendarische Twingo-ontwerper Patrick Le Quement moest ook hij in het begin een zeer grote verantwoordelijkheid dragen. Hij introduceerde een nieuwe, op de levenscyclus gebaseerde designfilosofie bij de Franse autofabrikant en is nu Chief Design Officer, verantwoordelijk voor diverse merken en internationale designcentra.
Achteraf bezien is Van den Acker er bewonderenswaardig in geslaagd Le Quements soms eigenzinnige ontwerpstijl zo te interpreteren dat Renault een nieuwe stijl vond.
Porsche
Michael Mauer (geboren in 1962), hoofd design bij Volkswagen en Porsche, nadert ook langzaam maar zeker het einde van zijn carrière. Hij wordt momenteel beschouwd als een van ’s werelds beste ontwerpers.
Hij heeft niet alleen de 911 bij Porsche verder ontwikkeld, maar ook zijn stempel gedrukt op compleet nieuwe modellen zoals de Taycan, Macan en Cayenne.
Terugblik
Wat alle hierboven genoemde ontwerpers gemeen hebben, is dat ze de kans hebben gekregen om elektrische mobiliteit, die in de loop van hun carrière steeds belangrijker is geworden, een gezicht en om het eigen, unieke proporties te geven. De modulaire platforms voor elektrische voertuigen waren immers ook grotendeels nieuw. Tegenwoordig weten we: de klant wil geen onderscheid meer maken tussen een auto met verbrandingsmotor en een elektrische auto. Ze willen gewoon mooie auto’s. En dat is de volgende uitdaging voor Baudy en zijn collega’s.