Geen enkel bedrijf belichaamt de Duitse automobielindustrie zo goed als Mercedes. De auto is immers door onze oosterburen uitgevonden. Het nieuws van gisteren is dan ook niet alleen belangrijk, maar ook historisch ironisch: Mercedes stopt alle investeringen in Duitsland.
Arbeidsdirecteur Britta Seeger schreef op het bedrijfsintranet: “Als wij geen overeenkomst bereiken, zullen wij zeer drastische maatregelen nemen”. Zij doelt daarmee niet alleen op een investeringsstop, maar ook op de mogelijke sluiting van complete fabrieken in Duitsland en op grootschalige verplaatsingen van productie capaciteit naar het buitenland.
Het is niet onterecht om dit voorstel, in minder vleiende bewoordingen, als chantage te omschrijven. Vanuit economisch oogpunt is het echter gerechtvaardigd: een combinatie van managementfouten van CEO Ola Källenius, de daaruit voortvloeiende zwakke verkoopcijfers, Amerikaanse importheffingen en de ineenstorting van de Chinese markt zetten Mercedes onder druk.
In essentie wil het bedrijf dat werknemers minimaal 38 uur per week werken (voor een voltijdbaan) in plaats van de huidige 35 uur, met behoud van hetzelfde salaris. Kerst- en vakantiebonussen, evenals winstdeling, staan ook ter discussie: de Raad van Bestuur streeft ernaar om met deze maatregelen jaarlijks 800 miljoen euro te besparen.
De reden is eenvoudig te begrijpen: de arbeidskosten in de fabriek in Tuscaloosa (VS) liggen 17,9 procent lager dan in de Duitse vestigingen, en in de fabriek in Kecskemét (Hongarije; foto), die deze zomer de grootste Mercedes-fabriek van Europa werd, liggen ze maar liefst 75 procent lager. Tegelijkertijd werken de werknemers daar respectievelijk 33,1 procent en 27,5 procent meer uren.
De vakbond IG Metall houdt echter vast aan de 35-urige werkweek en eist een loonsverhoging van 5 procent. Beide partijen hebben zich dus stevig vastgebeten in hun standpunten. Dat is geen veelbelovend vooruitzicht voor een industrie die juist gedijt bij verandering.
Directielid Michael Schiebe bevestigt het door Seeger verwoorde standpunt: Mercedes-Benz is volgens hem “genoodzaakt” te onderzoeken “welke Duitse fabrieken wij moeten sluiten als wij er niet in slagen om onze kostenstructuur aan te passen”. Nieuwe modellen zouden dan in het buitenland worden gemaakt, zo voegde hij eraan toe.
De autofabrikant uit Stuttgart werkt al langer aan een bezuinigingsprogramma om zich voor te bereiden op veranderende marktomstandigheden. “Omdat een oplossing uitblijft, zijn we genoodzaakt te kijken welke locaties wij ons in Duitsland nog kunnen veroorloven”, zegt Schiebe. Mercedes wil de sluiting van fabrieken in het thuisland volgens hem “te allen tijde” voorkomen, maar houdt toch rekening met dat scenario.
De directie van Mercedes heeft eerder al gewaarschuwd dat mogelijk 2 Duitse fabrieken moeten sluiten als de kosten niet worden verlaagd. Dat heeft geleid tot protesten van werknemers. Mercedes-Benz voerde eerder ook al een vrijwillige vertrekregeling in.
De fabrikant van auto’s in het hogere segment is een van de grote Duitse autoconcerns die de kosten willen verlagen om concurrerend te blijven. De sector kampt al jaren met dalende verkopen door afnemende vraag en toenemende concurrentie uit China. Mercedes heeft 108.000 werknemers in Duitsland.