Dit jaar is het hom of kuit voor de CEO van de Volkswagen Groep, Oliver Blume. Hij staat voor de uitdaging om beleggers weer tevreden te stellen. Dat lukt alleen als hij het verlies van marktaandeel in China kan stoppen en als hij de Volkswagen Groep weer kan laten terugkeren naar de technologische frontlinie; een periode waarin het bedrijf eerder de spotlights op zich gericht wist te krijgen met innovaties als de TSI motor en de DSG versnellingsbak.
Dat soort technologische doorbraken worden als essentieel gezien om niet alleen het gat met Chinese rivalen te dichten, maar ook met BMW. Echter, als het de Volkswagen Groep niet lukt om bij uitvindingen het initiatief weer naar zich toe te trekken, dan kan de Duitse autobouwer een succesvolle ommekeer wel op zijn buik schrijven. En dat zal Blume zwaar worden aangerekend nu hij niet langer het excuus heeft ook Porsche te moeten aansturen.
Blume kon afgelopen jaar zijn dubbelfunctie als baas van zowel de Volkswagen Groep als Porsche inruilen voor een contractverlenging als CEO van 5 jaar. Maar zolang respijt lijkt de topman niet te krijgen. Het zijn niet zozeer de families Piëch en Porsche die ongeduldig worden, maar beleggers. Zij hebben de waarde van de apart aan de beurs genoteerde Volkswagen Groep en Porsche met 48 miljard euro zien dalen. Dat doet pijn en daarom willen beleggers nu resultaten zien want hun geduld raakt op.
Blume moet laten zien dat hij de juiste man is om de Volkswagen Groep, de op 1 na grootste autofabrikant van de wereld, weer op de rails te krijgen. Hij kiest daarbij voor een zogeheten ‘China voor China’ strategie: de automarkt aldaar niet bestoken met in Duitsland ontwikkelde modellen, maar door samen te werken met lokale spelers. In het geval van dochter Audi lijkt die aanpak te werken: de lancering van een nevenmerk zonder de 4 ringen lijkt dankzij een 2-tal aansprekende nieuwe modellen een succes te worden. Maar of het inruilen van software die door de eigen Cariad afdeling is ontwikkeld voor systemen van de verlieslatende Californische fabrikant van elektrische auto’s Rivian ook goed zal uitpakken, is nog lang niet zeker.
Naast de succesvolle lancering van een AUDI schaduwmerk in China kan de 57-jarige Blume sinds vorige week ook pronken met het feit dat de kasstroom in 2025 beter dan verwacht was. Dat wakkert enerzijds de hoop aan dat de inspanningen van de CEO vruchten zullen afwerpen, maar anderzijds stilt dit goede nieuws de honger van aandeelhouders niet. Zij wijzen er op dat de marktpositie van Volkswagen in China onverminderd zwakker wordt. Tot 2024 was het merk marktleider in het Aziatische land en konden er miljarden euro’s worden verdiend, maar 2 jaar geleden wist BYD de koppositie te veroveren en vorig jaar zakte Volkswagen naar de derde plaats, achter Geely.
Het lukt Blume om in China in een hoog tempo nieuwe modellen de ontwikkelen, maar die zijn in de eerste plaats bestemd voor de lokale markt en niet voor export. Verscheping naar Europa is sowieso geen optie aangezien dit de goedkeuring vereist van de machtige ondernemingsraad en van de Duitse vakbond IG Metall. Dat kan Blume wel op zijn buik schrijven. In 2024 werden er door werknemersvertegenwoordigers pijnlijke concessies gedaan die Volkswagen in staat stelde om in Duitsland 35.000 banen te schrappen, maar dat was een eenmalige meevaller: in de toekomst zal met name de ondernemingsraad zijn huid fors duurder verkopen.
Ondertussen zit het aandeelhouders flink dwars dat de Volkswagen Groep niet in staat is om zelf haar software te ontwikkelen. Want anders dan in het TSI en DSG tijdperk is het niet langer automotive engineering dat het succes van een autofabrikant bepaald, maar software. En op dat vlak is Volkswagen dus structureel achterop geraakt. Jarenlange problemen bij de eigen softwaredivisie Cariad brachten Blume ertoe externe hulp in te schakelen in de vorm van de oprichting van een joint venture met startup Rivian. De kosten: 5 miljard dollar.
Inmiddels werken Volkswagen en Rivian samen aan een nieuw elektronica platform. Dat moet de basis vormen voor toekomstige modellen, de beginnen bij de in 2027 te lanceren ID.Up. De nieuwe software is dus bestemd voor modellen die Volkswagen op zijn traditionele westerse afzetmarkt verkoopt. Blume zegt dat er sprake is van “vertrouwenwekkende vorderingen bij de ontwikkeling van een state-of-the-art zonale architectuur voor onze toekomstige software gedefinieerde voertuigen”.
Maar eerst zien en dan pas geloven. De voormalige CEO Herbert Diess kreeg het vertrouwen van de families Porsche en Piëch, die meer dan de helft van de stemrechten hebben en daarmee de Volkswagen Groep feitelijk controleren, niet. Hij kon in 2022 zijn biezen pakken. Blume lijkt daarentegen niet op hete kolen te zitten. “Het is nu belangrijk om consequent te blijven werken aan de uitvoering van het herstelplan”, aldus een woordvoerder van de familie Porsche. Diess werd overigens halverwege zijn termijn weggestuurd, dus een contractverlenging voor Blume is zeker geen garantie dat hij zijn karwei wel mag afmaken.
Er is echter een belangrijk verschil tussen Diess en Blume. De eerste topman was beroemd en berucht om zijn halsstarrigheid en onvermogen om even mee te buigen als dat verstandig is. Blume zou daarentegen wel over de “noodzakelijke vaardigheden” beschikken om de relaties met de families Piëch en Porsche te managen. “Maar dat ontslaat hem niet van de plicht om te leveren”, aldus de woordvoerder.