De Braziliaanse overheid heeft BYD op een officiële zwarte lijst geplaatst. Dit vanwege arbeidsomstandigheden die worden vergeleken met moderne slavernij. De maatregel volgt op een schandaal uit 2024 waarbij 163 Chinese arbeiders betrokken waren.
Volgens het Braziliaanse ministerie van Arbeid waren de werknemers via aannemer Jinjiang Group naar Brazilië gehaald onder misleidende voorwendselen en met beperkende contracten. Zo moesten zij hun paspoort inleveren, werd een groot deel van hun loon direct naar China overgemaakt en dienden zij een borg van circa 900 dollar te betalen, die pas na 6 maanden werd teruggegeven.
Al sinds 2024 wordt BYD beschuldigd van deze slechte arbeidsomstandigheden. Inspecties brachten daarnaast schrijnende leefomstandigheden aan het licht. Arbeiders verbleven met tientallen tegelijk in overvolle woningen zonder matrassen, met beperkte sanitaire voorzieningen en voedsel opgeslagen tussen persoonlijke bezittingen. Autoriteiten kwalificeerden de situatie als ‘vernederend’.
De plaatsing op de lijst heeft vooral financiële gevolgen: autofabrikant BYD wordt uitgesloten van bepaalde kredietfaciliteiten bij Braziliaanse banken. De productieactiviteiten in het land blijven echter buiten schot. De fabriek in Camaçari, die inmiddels meer dan 25.000 voertuigen heeft geproduceerd, blijft operationeel.
BYD reageert niet op verzoeken om commentaar. Het bedrijf deed eerder een ‘Ich Habe Es Nicht Gewusst’-je. BYD beweerde toen niet op de hoogte te zijn geweest van de misstanden totdat Braziliaanse media erover gingen berichten. De Chinese autofabrikant probeerde vervolgens de Zwarte Piet aan tussenpersonen te geven. De Braziliaanse autoriteiten stellen echter dat BYD verantwoordelijk is voor de arbeidsomstandigheden, ook wanneer personeel via derden wordt ingehuurd.
De zaak leidde internationaal tot ophef en vertraagde de bouw van de fabriek maandenlang. Toch werd de productielocatie in oktober officieel geopend in aanwezigheid van president Luiz Inácio Lula da Silva, wat de strategische samenwerking tussen Brazilië en China onderstreept.
Bedrijven kunnen opname op de zwarte lijst voorkomen door een overeenkomst te sluiten met de overheid, inclusief financiële compensatie voor gedupeerde werknemers en het zorgen voor structurele verbeteringen. Hoewel BYD een schikking trof met arbeidsaanklagers, gebeurde dat niet met de arbeidsinspectie. Dat is een vereiste om plaatsing op de zwarte lijst te kunnen vermijden.
Bedrijven blijven in principe 2 jaar lang op de zwarte lijst staan, tenzij een rechter anders beslist.
Ook in Hongarije
Je zou kunnen zeggen dat de in Brazilië geconstateerde misstanden toeval zijn. Of een ongelukkige samenloop van omstandigheden. Maar BYD is ook in Hongarije beschuldigd van uitbuiting van zijn personeel.
In dit land heeft BYD zijn eerste Europese fabriek gebouwd. De werkzaamheden werden niet uitgevoerd door lokaal personeel maar door duizenden Chinezen die BYD had laten invliegen. Maar die arbeidskrachten zijn op een schokkende manier uitgebuit, zo meldt de mensenrechtenorganisatie China Labor Watch (CLW).
CLW interviewde 50 Chinese bouwvakkers en concludeerde dat BYD hen heeft behandeld als moderne slaven. De mannen moesten 7 dagen in de week werken en kregen de instructie om tegen inspecteurs te liegen over hun werkuren als daarnaar gevraagd werd. Zij mochten dus ook niet zeggen dat zij tussen de 12 en 14 uur per dag moesten werken. De extra uren werden vervolgens niet betaald.
Hun onvolledige salaris werd met enige regelmaat 3 maanden te laat overgemaakt. Het arbeidscontract zelf beëindigen was geen optie omdat ze anders de hoge rekruteringsborg niet terug zouden krijgen. Voor het geld dat hiermee gemoeid was, moesten zij vaak een lening afsluiten. Tot slot werden ze niet met een werkvisa naar Europa gestuurd, maar met een zakenvisa, waardoor ze geen recht hadden op gezondheidszorg.