Mijn liberale wereldbeeld dwingt mij om mij te onthouden van elke vorm van materiële afgunst. Daarom neem ik het voor lief dat Mercedes-Benz CEO Ola Källenius vorig jaar 8,2 miljoen euro verdiende, hoewel dat bedrag 30 procent minder was dan de beloning die hij in 2024 ontving (11,9 miljoen euro).
Bij nadere beschouwing blijkt dat de korte termijn bonussen aanzienlijk meer daalden dan de lange termijn bonussen. Toegegeven, het afgelopen jaar was geen glorieus jaar voor Mercedes. En 2022 en 2023 waren succesvolle jaren voor het bedrijf. Källenius behoort tot de bestbetaalde managers van Duitsland.
2022 en 2023 waren echter ook de jaren waarin Källenius zijn luxestrategie uitrolde. Die strategie is nu verleden tijd, omdat velen haar beschouwen als de hoofdoorzaak van de huidige verkoopcrisis bij Mercedes. Het feit dat beide jaren nu de dalende inkomsten van de baas compenseren, volgt een heel specifieke logica: het verkeerde doen kan zeer lucratief zijn, zolang de timing maar goed is.
Omdat Mercedes in crisis verkeert, is de beloning van de CEO dus gedaald. De daling is voornamelijk te wijten aan zwakke bedrijfsresultaten. Voor rente en belastingen (EBIT) verdiende Mercedes in 2025 zo’n 57 procent minder dan in het voorgaande jaar, namelijk 5,8 miljard euro. Dat was het laagste cijfer in 6 jaar.
De vrije kasstroom uit de personenauto- en bestelwagenactiviteiten kromp eveneens, namelijk met 48 procent op jaarbasis tot 5,4 miljard euro.
Mercedes kampt met de gevolgen van Amerikaanse importheffingen, de moordende prijsconcurrentie in China, een zwakke vraag naar auto’s in de Verenigde Staten en de nasleep van managementfouten. Vorig jaar leverde de in Stuttgart gevestigde autofabrikant slechts 2,16 miljoen voertuigen af; het laagste aantal sinds 2014.
Deze dramatische terugval heeft directe gevolgen voor de portemonnee van de hoogste baas. Bij de 56-jarige Källenius zit de pijn hem niet in zijn vaste basissalaris, dat ongewijzigd op een ruime 1,9 miljoen euro bleef staan, maar in de variabele componenten.
Het beloningssysteem voor topmanagers is zwaar gekoppeld aan de prestaties van het bedrijf. Omdat de winst en de instroom van liquide middelen, het vrij besteedbare geld, vorig jaar bijna halveerden, liep Källenius een groot deel van zijn korte termijn bonus mis. Deze daalde met 39 procent naar 1,6 miljoen euro. Ook de lange termijn bonus, die afhankelijk is van zaken als de aandelenkoers over meerdere jaren, de winstmarge ten opzichte van concurrenten zoals BMW en het percentage verkochte elektrische auto’s, viel ruim 30 procent lager uit en kwam uit op 4,7 miljoen euro.
Hoewel een salaris van ruim acht miljoen euro nog steeds tot de absolute top van het Duitse bedrijfsleven behoort, weerspiegelt de daling de harde realiteit binnen het concern. Källenius is overigens niet de enige die moet inleveren. De 85.000 Duitse werknemers die onder de cao vallen, zagen hun jaarlijkse winstdelingsbonus krimpen van 5.220 euro naar maximaal 3.139 euro.
Om de winstmarges weer op peil te krijgen, heeft de directie een besparingsprogramma van miljarden euro’s aangekondigd. In Duitsland verdwijnen duizenden kantoorbanen via een vrijwillige vertrekregeling. Verder wordt een deel van de autoproductie verplaatst naar landen waar de lonen lager zijn. Het is de bedoeling dat het aandeel auto’s dat daar (bijvoorbeeld in Hongarije) wordt gebouwd in 2027 wordt verdubbeld van 15 naar 30 procent.
De sanering bij Mercedes-Benz laat zien dat de transitie in de autowereld inmiddels overal financiële offers eist, van de fabriekshal tot de bestuurskamer.