Naast Seat was het hoofdmerk lange tijd het zorgenkindje van de Volkswagen Groep. Al ruim voor de sjoemeldiesel affaire wist men in Wolfsburg amper geld te verdienen aan de productie en verkoop van bijvoorbeeld de Polo, Golf en Passat. Dat de premiumdochters Audi en Porsche veel winstgevender zijn, is logisch, maar dat Volkswagen qua rendement ook overschaduwd werd door Skoda, viel eigelijk niet uit te leggen.
Eigen managers leken het rendementsprobleem bij Volkswagen niet op te kunnen lossen. Daarom werd bij BMW ontwikkelingschef Herbert Diess weggekocht. Hij moet als nieuwe baas van het merk Volkswagen eindelijk brancheconforme winstcijfers gaan realiseren. Diess wil dit realiseren door een combinatie van besparingen en hogere omzet. De operationele winst moet daardoor stijgen van een zeer magere 2,1 procent in 2016 naar dit jaar 2,5 procent en tot 3,4 procent in 2018. In 2020 moet de winstmarge zijn toegenomen tot boven de 4 procent en voor 2025 staat 6 procent in de agenda. Afgerond gaat het dus om een verdrievoudiging van het resultaat, maar pas dan zal Volkswagen even winstgevind zijn als de andere grotee volumemerken Peugeot, Renault en Toyota.
Diess wil de ambitieuze bedrijfseconomische doelstellingen halen door flink te bezuinigen. Voor niets gaan de zon op. Tot 2020 wil de merkchef van Volkswagen voor 3,7 miljard euro kan kosten gaan wegsnijden. Wereldwijd zullen hiervoor 30.000 banen worden geschrapt, oftewel 5 procent van het werknemersbestand van de Volkswagen Groep. Diess denkt de inkrimping te kunnen realiseren zonder gedwongen ontslagen.
Er zal door Diess tegen de stroom in moeten worden bezuinigd, want de komende jaren komen er nog hoge kosten op Volkswagen af vanwege nieuwe emissie-eisen (die met name nadelig zijn voor dieselmotoren). En dan is er natuurlijk nog de rampzalige sjoemeldiesel affaire. Volkswagen heeft daarvoor reeds miljarden euro’s opzij gezet, maar er is nog menigeen (overheid, consumentengroepen) die een appeltje te schillen hebben met de producent van de TDI motoren.
Een geluk bij een ongeluk is dat In Europa de politiek anders dan in de Verenigde Staten niet van plan is om Volkswagen hard aan te pakken. De lobby werkt dus goed, met als gevolg dat de autofabrikant in onze marktregio weg komt met het aanpassen van de sjoemelsoftware. Of dit daadwerkelijk leidt tot schonere motoren is onduidelijk; er zijn deskundigen die spreken van een lapmiddel. Maar Volkswagen kan opgelucht ademhalen want Europese schadeclaims à la de Verenigde Staten blijft de autobouwer bespaard. Diess is dan ook niet van plan om de productie van dieselmodellen terug te schroeven: “We zouden wel gek zijn. Europeanen zijn gek op onze TDI modellen”.
Dat de dieselbui in Europa lijkt over te waaien, is in de bedrijfsresultaten over het eerste kwartaal goed zichtbaar: vorig jaar werd er in die periode slechts 73 miljoen euro verdiend, maar nu kon Diess 900 miljoen over laten maken naar de spaarrekening van Volkswagen. Op concernniveau, dus inclusief de dochtermerken, werd er in het eerste kwartaal een nettowinst van 3,4 miljard euro gerealiseerd. Dat is bijna 44 procent meer dan in dezelfde periode van 2016. De omzet nam met ruim 10 procent toe naar bijna 56,2 miljard euro, terwijl de operationele marge een vol procentpunt hoger uitkwam op 7,8 procent.
Volkswagen verkocht samen met haar dochtermerken in de eerste 3 maanden van dit jaar 2,61 miljoen nieuwe auto’s. Dat is slechts 1,3 procent meer dan in hetzelfde tijdvak van 2016. Maar uit de cijfers valt op te maken dat de gemiddelde verkoopprijs bij de Volkswagen Groep aanzienlijk is gestegen. Diess spreekt dan ook van een sterk begin in een uitdagende en concurrerende omgeving: “Onze kwartaalcijfers zijn positief beïnvloed door de sterke prestaties van Bentley, Porsche, Seat en Skoda. Ook de lancering van nieuwe en aansprekende modellen en solide verdiensten in West Europa werpen nu vruchten af”.
Om de efficiëntie en productiviteit binnen de onderneming verder te verbeteren, heeft Volkswagen het plan ‘Together Strategie 2025’ opgesteld. De sjoemeldiesel affaire trekt evenwel nog altijd sporen binnen het concern. Zo daalde de kasstroom bij de autodivisie van 3,9 miljard in het eerste kwartaal van 2016 naar 2,6 miljard in dezelfde periode van dit jaar. Oorzaak is de ‘uitstroom’ van geld vanwege de sjoemeldiesel affaire. Daarnaast investeerde de Volkswagen Groep met 1,8 miljard euro ook ruim 13 procent minder in haar autodivisie.
De sjoemeldiesel affaire vormt echter geen gevaar voor het voortbestaan van het bedrijf, zo benadrukt Diess. Hij stelt dat de kwartaalcijfers de solide financiële fundering van de onderneming bewijzen. “Het feit dat wij van het veilig stellen van onze financiële kracht altijd de topprioriteit hebben gemaakt, betaalt zich nu terug”. Hoewel de sjoemeldiesel affaire dit boekjaar zal leiden tot een gelduitstroom met dubbele cijfers is er volgens Diess voldoende liquiditeit ons Volkswagen de storm te laten overleven. “Ook de flexibiliteit binnen de onderneming draagt daar aan bij”.
Volkswagen wil versneld elektrische modellen op de markt brengen, maar daarvoor moeten wij nog wel een tijdje geduld hebben. Pas vanaf 2020 zal op grote schaal met de productie worden begonnen. Deze elektrische auto’s zullen onder de subnaam ID in Zwickau van de band rollen, in dezelfde fabriek waar vroeger de Trabant het levenslicht zag. In de periode 2020 – 2025 wil Diess uitgroeien tot marktleider in het segment voor betaalbare elektrische auto’s. Die modellen moeten Volkswagen dan bovendien geld opleveren.
Uit deze doelstelling valt af te leiden dat de huidige elektrische modellen e-Up en e-Golf het autoconcern alleen maar geld kosten. Diess hoopt de financiële schade evenwel te beperken door in de periode tot 2020 in een hoog tempo extra SUV modellen te introduceren. Niet alleen voor het hoofdmerk, maar ook voor de dochters Audi, Seat en Skoda. Zelfs Lamborghini krijgt zo’n veelgevraagd margerijk model. Momenteel zorgen de Audi Q2, Seat Ateca en Skoda Kodiaq al voor extra orders. Volkswagen zal komende zomer de T-Roc lanceren, die onder de Tiguan in het gamma komt. De Amerikaanse markt wordt bediend met de 7-persoons Atlas. Met het SUV offensief wil Diess de omzet dit jaar met 10 procent opvoeren naar 81,4 miljard euro.