Toyota neemt een belang in haar branchegenoot Mazda. De twee Japanse autofabrikanten gaan ook samen een gezamenlijke fabriek bouwen in de Verenigde Staten.
Na ruim 2 jaar van gesprekken hebben Toyota en Mazda nu een alliantie gesloten. Die wordt bezegeld door kruisparticipaties, wat wil zeggen dat ze in het kapitaal van elkaar gaan stappen. Dat is vooral het geval voor Toyota dat komende herfst voor 50 miljard yen (385 miljoen euro) nieuwe aandelen gaat kopen van Mazda. Dat belang zal goed zijn voor 5,05 procent van het kapitaal. Mazda neemt een veel kleiner belang (0,25 procent) in Toyota, de grootste Japanse autobouwer en één van de grootste spelers ter wereld in de branche. Ondanks dat het een investering van honderden miljoenen euro’s betreft, blijven beide fabrikanten zelfstandig; een fusie ligt niet in de lijn der verwachting.
Het is erg ongebruikelijk voor Toyota om in andere bedrijven te investeren. De afgelopen jaren nam het onder leiding van Akio Toyoda (links op de foto’s) wel een minderheidsbelang in het eveneens Japanse Isuzu Motors en Subaru (Fuji Heavy Industries). En 5 decennia geleden sloot het een alliantie met Hino Motors en Daihatsu. De laatste fabrikant is inmiddels volledig eigendom van Toyota. Mazda, dat momenteel geleid wordt door Masamichi Kogai (rechts op de foto’s), verbleef lange tijd onder de paraplu van Ford, maar die werd 7 jaar geleden ruw weggetrokken.
Een ander punt van samenwerking betreft de bouw van een gezamenlijke fabriek in het zuiden van de Verenigde Staten, waarmee een investering van 1,6 miljard dollar is gemoeid. De fabriek moet in 2021 operationeel zijn en krijgt een jaarcapaciteit van 300.000 auto’s. Er kunnen tot 4.000 nieuwe banen ontstaan. Mazda heeft nu nog geen productievestiging in de VS en voorziet deze markt met auto’s uit Mexico en Japan. In de nieuwe fabriek zal zij SUV modellen gaan bouwen, terwijl Toyota er de Corolla van de band wil laten rollen.
De Amerikaanse president Donald Trump had, voordat hij verkozen werd tot president, al forse kritiek geuit op Toyota wegens de plannen van het Japanse bedrijf om een nieuwe fabriek te openen in Mexico. Die is momenteel in aanbouw. Trump drong er bij Toyota en andere Japanse autofabrikanten op aan om te investeren in de Verenigde Staten, wat nu dus gebeurt. Zowel Mazda als Toyota zijn lyrisch over de samenwerking en spreken over “het vinden van een partner die even gepassioneerd is door auto’s” en “een overeenkomst die de auto-industrie een boost gaat geven om meer autofans te creëren”.
Mazda en Toyota gaan ook samen batterij auto’s ontwikkelen, een terrein waar Toyota haar inspanningen aan het opvoeren is. Tot nu toe gaf de autoreus vooral de voorrang aan hybride voertuigen en waterstof modellen. Krachtenbundeling gaat ook plaatsvinden op het gebied van zelfrijdende auto’s, veiligheidstechniek en zogeheten ‘connected technology’ (infotainment systemen en car-to-car communicatie). Mazda en Toyota sloten in 2015 een overeenkomst om samenwerkingsmogelijkheden te gaan onderzoeken. Toen werd al direct besloten dat Mazda voor Toyota een sedanversie van haar ‘2’ zou gaan bouwen die bestemd is voor verkoop op de Amerikaanse markt. Eerder leverde Toyota al hybride aandrijftechniek voor de Mazda 3, maar dat model is niet te koop in Europa. In de toekomst mag Mazda op de thuismarkt een model van Toyota onder eigen label gaan verkopen.
Volgens analisten is Mazda te klein om zelfstandig alle benodigde investeringen te doen. Met Toyota heeft het bedrijf de partner gevonden die het al lang zocht. Toyota ziet dat zij op het wereldtoneel qua verkoopvolume is ingehaald door Renault-Nissan (dat een controlerend belang in Mitsubishi verwierf) en Volkswagen, en voelt daarom de druk om een tandje bij te schakelen. Bijkomend voordeel van de aandelen participatie in Mazda is, dat hiermee de kans wordt verkleind dat deze Japanse fabrikant in een vijandelijk kamp belandt.
Ondertussen blijkt Toyota samenwerken met Suzuki. Deze landgenoot zal zijn grote collega voorzien van knowhow op het gebied van de productie van goedkope auto’s in zogeheten opkomende economieën. Suzuki kan in ruil hiervoor een beroep doen op de expertise van Toyota op het gebied van hybride modellen. Met Nissan en Mitsubishi in het andere kamp, is het de vraag of er tussen deze 2 fronten nog voldoende bewegingsvrijheid is voor Honda dat een slag kleiner is maar óók fors zal moeten investeren in elektrische modellen en techniek voor autonoom rijden.