Winnend vlagvertoon: Volvo XC40

Is het toeval of past het in de tijdsgeest? De Tweede Kamer in Den Haag wordt sinds vorige maand opgeluisterd door de Nederlandse vlag en nu introduceert Volvo een auto waaraan een (weliswaar heel klein) vlaggetje is bevestigd.

In deze onzekere tijden is het blijkbaar belangrijk om duidelijk te maken waar jij voor staat en wat jouw herkomst is. Over de vraag of de Nederlandse vlag in het parlement meer is dan symboolpolitiek verschillen de meningen, maar Volvo wil met het aan de XC40 bevestigde vlaggetje heel duidelijk een statement maken. En daar is wat voor te zeggen aangezien er haast wekelijks een nieuwe compacte SUV op het toneel verschijnt. Vorige week werd de Opel Grandland X getest, begin deze week de Jaguar X-Pace en we hebben ook al kennis kunnen maken met de vernieuwde Lexus NX en een prototypeversie van de Infiniti QX50.

Om niet op te gaan in de massa, heeft Volvo de nieuwe XC40 een heel nadrukkelijk Scandinavische uitstraling gegeven. Of anders gezegd: de hoekige vormen zijn helemaal terug bij het Zweedse merk. De XC40 heeft daarmee het zelfbewuste en functionele van een echte Volvo, maar is tegelijkertijd geen te heet gewassen XC60 of XC90. Bij die grote modellen gaat het om elegantie en prestige, maar de XC40 schaamt zich er niet voor om voor zijn eigenaar gewoon een gebruiksvoorwerp te zijn.

Juist via kleine details kan je een auto karakteriseren. Zo zit er in de klep van het dashboardkastje een tassenhaak die je naar buiten kan klappen. Handig als je net bij de afhaalchinees bent geweest. En is de haak niet nodig, of heb je een voorpassagier in de auto, dan klap je hem weer uit het zicht in de binnenzijde van de dashboardklep. Een slimmigheidje die ook uit de koker van Skoda had kunnen komen. En dat is geen toeval. Want met zijn hoekige lijnen neemt de Volvo duidelijk afstand van nadrukkelijk sportief vormgegeven alternatieven als de nieuwe BMW X2 en de Jaguar E-Pace. Maar de XC40 heeft wel het vernuftige, no-nonsense en misschien ook wat kille, karakter van de Yeti.

Volvo heeft van de XC40 een echte SUV gemaakt. Er zijn echter meer wegen die naar Rome leiden. De reden hiervoor zit ‘verpakt’ in de afkorting van het autotype. Daarbij staat de letter ‘S’ voor ‘Sport’ en de ‘U’ voor ‘Utility’ (gebruiksgemak). Bij de XC40 ligt het accent duidelijk niet op de eerste karaktereigenschap. Volvo had totaal niet de ambitie om BMW (of Jaguar) op eigen terrein (dynamische rij kwaliteiten) te verslaan. Wel wilden de Zweden een SUV creëren met een veilig, voorspelbaar en plezierig weggedrag. Waarbij dat ‘plezierige’ dan ook tot uiting komt in een aangenaam veercomfort.

Betekent dit dat de XC40 een brave, saaie auto is geworden? Nee, beslist niet. Voor de omschrijving van zijn karakter zou je de Engelstalige reclameslogan van een candybar kunnen hanteren: “chunkier on the outside and a but funkier on the inside”. Met zijn hoekige lijnen geeft de XC40 aan een SUV te willen zijn, en geen (minder praktische) cross-over. Het design is eerder tijdloos dan trendy, precies zoals dat hoort bij een Volvo. Tegelijkertijd heeft de compacte Zweed ook een zeker jeugdig elan. Dat zie je aan de eigenwijze carrosseriedetails, maar ook aan het interieur dat indien gewenst kan worden afgewerkt met bonte stoffen.

Terug naar de rijeigenschappen van de XC40. De compacte SUV heeft de primeur van een compleet nieuwe onderstel (CMA genaamd; Compact Modular Architecture) dat compacter, lichter en goedkoper is dan de SPA bodemplaat (Scalable Product Architecture) van de 60- en 90-serie modellen van Volvo. Het platform zal ook gebruikt gaan worden voor de opvolger van de V40 en door het Chinese moederbedrijf Geely voor haar eigen modellen plus het repertoire van haar nieuwe dochtermerk Lynk&Co. Het CMA onderstel is bijdetijds maar ook niet meer dan dat met MacPherson veerpoten vóór en een multilink constructie achter. Dat vertaalt zich zoals gezegd in een weggedrag dat eerder comfortabel dan sportief is. De besturing is direct en prettig bekrachtigd, maar de hoeveelheid feedback houdt niet over. De soepele vering betekent dat de XC40 wel een beetje overhelt, maar niet in hinderlijke mate. En de Volvo laat zich niet snel uit zijn element brengen, ook niet bij onverwachte en felle stuurbewegingen.

De testauto was voorzien van forse (19-inch) velgen die de XC40 een stoere uitstraling geven, maar daarvoor krijg je comforttechnisch niet de rekening gepresenteerd. Nou ja, hooguit in de vorm van rolgeluiden. Ook is er wat windgeruis rond de buitenspiegels. Maar de D4 dieselmotor is voldoende stil, al blijft de 4 cilinder op de snelweg wel beter hoorbaar dan vergelijkbare krachtbronnen van Duitse origine. De beschikbare 190 pk en 400 Nm hebben geen enkele moeite met de XC40 (Volvo levert deze motor ook in de veel grotere XC90). Je zit in 7,9 seconden op 100 km/u en tegelijkertijd blijft de CO2-uitstoot beperkt tot 131 gram/km. Enige nadeel van deze aandrijflijn is het forse prijskaartje, want de D4 wordt standaard geleverd met vierwielaandrijving en een 8-traps automaat. Die transmissie weet uitstekend te voorkomen dat de motor boven de herrie veroorzakende 3.000 toeren weet te komen, maar het levert onder de streep een tarief van 54.875 euro op.

Reikt je budget niet verder dan 45 mille, dan ben je aangewezen op de voorwiel aangedreven T3/T4 benzine en D3 dieselversies. Voor Nederland natuurlijk geen ramp en ook bij de concurrentie wordt de basis van het gamma gevormd door uitvoeringen zonder vierwielaandrijving. Kijkend naar het prestatiesurplus van de D4, moet de XC40 ook in D3 uitvoering (150 pk en 320 Nm) prima uit de voeten kunnen. Hetzelfde geldt voor de 190 pk en 300 Nm sterke T4 benzineversie, al is die er alleen met automaat. Die schakelt weliswaar netjes, maar geen aanrader voor wie graag handmatig ingrijpt. Dat moet je namelijk doen door de transmissiepook naar links of rechts te bewegen. Een beetje een mallotige manier en lang niet zo intuïtief als de oplossingen die concurrenten bieden.

Enigszins wennen is ook de bediening van het infotainment systeem, maar ben je die hobbel eenmaal gepasseerd, dan is ook de ergernisfase voorbij. De navigatiefunctie werkt snel en het scherm is kristalhelder. Belangrijke rij informatie kan bovendien in het volledige digitale instrumentarium worden geprojecteerd. Het verticaal geplaatste touch screen is veel meer een eyecatcher dan de soms minuscule 7-inch schermpjes die je bij sommige concurrentie krijgt. Het geeft de XC40 een extra hoogwaardige uitstraling. De enige vlieg in de soep is de niet standaard aanwezige smartphone integratiemogelijkheid. Daarvoor moet je extra betalen; een beetje raar als je weet dat dit bij veel B segment modellen wel bij de prijs is inbegrepen.

Het interieur is voor de rest erg ‘Zweeds’. Dat merk je bijvoorbeeld aan de enorme portiervakken die niet perse mooi zijn, maar wel functioneel. Het opbergvak tussen de voorstoelen doet op het eerste gezicht wat goedkoop aan, tot je merkt dat je het er uit kan halen en gewoon in de vaatwasser kan gooien als het vies is geworden. De materiaalkwaliteit is duidelijk van minder hoog niveau dan in de XC60 en XC90, maar hun kleine broertje compenseert dat met speelse en verrassend creatieve aankleedmogelijkheden. Je hoeft je dus niet bekocht te voelen in deze Volvo. De zitpositie is uitstekend, precies zoals je verwacht bij de modellen van het Zweedse merk.

De XC40 (4,42 x 1,86 x 1,64 x 2,70 meter) heeft een 10 centimeter langere wielbasis dan de Audi Q3 en dat merken achterpassagiers goed. Voor hen is er ruim voldoende beenruimte en ook de hoofdruimte is royaal, zelfs met optioneel panorama/schuifdak. De XC40 is achterin 25 millimeter breder dan voorin en dat is goed nieuws voor een eventuele derde achterpassagier, al kan voor hem/haar wel de forse middentunnel in de weg zitten. Met 460 liter is het bagageruimteformaat geen segmentrecord, maar de kofferbak is wel praktisch gevormd en de laadvloer sluit exact aan op de bumperdrempel. Omklappen van de achterbankleuning levert een capaciteit van 1.336 liter op, en (nog steeds) een mooi vlakke laadvloer. Tegen meerprijs kan die kofferbodem half worden omgeklapt om rondslingeren van bagage te voorkomen. Ook zijn er allerlei haken voor tassen.