De directie van Pon, de importeur van de merken van het Volkswagen concern, moet op de hoogte zijn geweest van de persoonlijke kortingen waarmee ambtenaren werden gepaaid. ER werd namelijk binnen het directieoverleg regelmatig vertrouwelijke informatie over overheidsaanbestedingen gedeeld, die was verkregen via ondermeer voormalige legerofficieren die zich door Pon als lobbyist lieten inhuren.
Dat is het beeld dat Erik van B., een voormalige functionaris van Pon, voor de rechtbank van Rotterdam schetste in de grote strafzaak over mogelijke corruptie bij het wagenparkbeheer en de aanbesteding van dienstauto’s bij Defensie en de politie. Op basis van een zogeheten ‘handleiding key account managers’ werden functionarissen van de Volkswagen importeur geacht belangrijke klaten tevreden te stellen. In het geval van aanbestedingen moesten zij zoveel mogelijk informatie vergaren om het marktaandeel van Pon in Nederland te vergroten, zo bericht het Financieel Dagblad.
Andere functionarissen van Volkswagen importeur Pon kozen voor een schikking met Justitie in de omkopingszaak, maar Erik van B. weigerde dat. “Omdat ik oprecht van mening ben dat wat wij deden gebruikelijk was in dit bedrijf. Bij Pon werd het zeer professioneel aangepakt. Daar werken slimme en ambitieuze mensen die de markt willen veroveren. “In die jaren kregen we opdrachten als ‘kill the competition’ en zelfs ‘slaughter them’. Erik van B. vertelt dat de directie van de Volkswagen importeur besliste over hoe belangrijke ambtenaren gematst zouden moeten worden.
Tijdens de zitting bleek dat Volkswagen importeur Pon vooraf gedrukte formulieren gebruikte voor de persoonlijke kortingen aan de ambtenaren bij aanschaf van auto’s in ruil voor informatie over grote overheidsopdrachten. Via interne facturen werden de kosten weg geboekt onder ‘algemeen directie’.
Toen de zaak in december 2011 aan het licht kwam, verordende de directie van Volkswagen importeur Pon om alle digitale bestanden over de persoonlijke kortingen voor de ambtenaren te wissen. Zij wilde alleen (makkelijk te vernietigen) harde kopieën ontvangen. In het najaar van 2016 schikte Pon de corruptieaffaire met het Openbaar Ministerie voor 12 miljoen euro. Maar Erik van B. voelt zich een zondebok: “Deze ellende moest ergens in iemands schoenen worden geschoven. Dat zijn de mijne geworden”.
Terugkijkend zit Erik van B. vol vragen, ook over de autobranche. “Waarom moet het altijd meer? Elke autofabrikant stelt elk jaar te hoge doelstellingen. Zo raakt de branche overspoeld met auto’s. En de dealers moeten die weer wegzetten. Eerlijk is eerlijk: ik vind het zelf ook leuk om weer meer de scoren dan het jaar daarvoor. Maar waar is dat allemaal voor nodig?”, zo noteerde NRC Handelsblad tijdens de rechtszitting.
Het is mooi dat Erik van B. zo zijn bedenkingen heeft gekregen bij de bedrijfscultuur van Volkswagen importeur Pon. Maar de directie heeft geen enkele verantwoording willen afleggen voor het oneerlijk besteden van gemeenschapsgeld (want daar komt het bij corruptie op neer). Wie zegt dat Volkswagen importeur Pon niet door is blijven gaan met het ‘een poot uitdraaien’ bij de buitenwereld? Men heeft immers laten zien bewijzen daarvan snel te willen laten verdwijnen.